Tbilisi. O Gruzji, ludziach i dziełach

Biblioteka Europy Środka #20

by Lech Kończak

Książka pomyślana jako swoisty przewodnik po mieście i zarazem esej o gruzińskiej tożsamości, w którym symboliczna topografia stolicy opowiada o kraju, jego dziedzictwie i współczesności. 9 wybranych miejsc bądź budowli — takich jak plac Tatarski, kościół Sioni, opera czy narodowy panteon na Mtacmindzie — stanowi punkt wyjścia do przedstawienia najważniejszych momentów historycznych i ich znaczenia, o twórców i dzieł kanonicznych dla gruzińskiej kultury.

Lech Kończak, jeden z najwybitniejszych w Polsce znawców Gruzji, snuje opowieść zarówno o Tbilisi i jego architekturze, jak i o całej Gruzji – zwłaszcza o ostatnich dwóch wiekach, których dziedzictwo do dziś kształtuje zarówno kraj, jak i jego mieszkańców.

Tbilisi to miasto o janusowym obliczu — zwrócone jednocześnie w stronę Azji i ku Europie. Kaukaska metropolia, gruzińska kolebka, przez wiele stuleci najliczniejsze miejskie skupisko Ormian. Słowem — najważniejsze miasto na południe od łańcucha Kaukazu i między morzami Kaspijskim i Czarnym.

Gruzińskie dole i niedole odcisnęły się siłą rzeczy na Tbilisi. To miasto napięć i kontrastów. Matecznik Gruzji, a jednocześnie przestrzeń, gdzie narodowe świętości podlegają ciągłej rewizji. Szachownica, na której nieustannie toczy się gra, a tropienie kolejnych roszad prowadzi głębiej — ku fascynującym procesom konfrontowania się, rozliczania, godzenia z samymi sobą i z przeszłością. Własną i cudzą…

Dwudziesty tom serii Biblioteka Europy Środka pod redakcją prof. Jacka Purchli.

312 pages, Hardcover

First published January 9, 2023

Reviews

[Łukasz · Rating 3 out of 5]

Oh gdyby tylko jakość tekstu była taka jak jakość wydania. Książka momentami sucha, chociaż niektóre rozdziały, jak te o Sayat Nova i Paradżanowie, czyta się świetnie. Sporo można się z książki dowiedzieć, ale dobrze byłoby zbudować jaśniejszą strukturę.

[Oksana Naumchuk · Rating 5 out of 5]

Чомусь я очікувала, що це буде книга із сучасними репортажами про Тбілісі. Але це значно краща книга. Тут зібрані історії про основні історичні віхи, про важливих постатей, про культуру і, звичайно ж, про роль росії в усьому цьому. Прочитавши її, отримуєш базу про історію Сакартвело.
Минулого року у Тбілісі мене занесло у музей кіно й театру й там мені дуже запам'ятався ескіз куліси театру опери й балету. Де були зображені постаті росії й Грузії й їхні багатства. Тут про цю кулісу теж є, і про її попередницю, і про наступну.
Коли я дочитала до моменту проголошення сучасної незалежності, у мене змокріли очі.

[pwl · Rating 3 out of 5]

Jest to zbiór esejów imienia Działu Zagranicznego. Lech Kończak, wychodząc od tbiliskiej architektury, opowiada historię Gruzji i jej współczesnej stolicy. Pozycja bardzo nieoczywista, zazwyczaj porywająca. Pomimo kilku momentów, kiedy nagromadzenia faktograficzne przytłaczało, nie znalazłem innej książki, która tak lekko mówiłaby o gruzińskim romantyzmie, dekadentyzmie czy modernizmie - w sztuce, polityce i społeczeństwie.