By 1925 the process of Japan's transition to a modern industrialised, westernised state was pretty much complete. Not only had the imperial tradition been restored with the Meiji Restoration in 1868, but some forms of democratic parliamentary institutions had been set up. However, during the years that followed, the so-called imperial democracy came under pressure as the Japanese sought to impose tight control over not only their own people but their neighbours as well. This impressive survey looks at developments at home, Japan's aggressive foreign policy particularly in China during the 1930s and 1940s, and her role in the Second World War. Finally, the post-war reconstruction orchestrated by the Americans is examined. The cut-off point is 1952 - the date when Allied Occupation formally came to an end and Japan once again became independent.
Dr. Mary L. Hanneman earned her Ph.D. in Japanese history from the University of Washington in 1991. She currently teaches Asian history, with an emphasis on modern Japanese, Chinese and Korean history, at the University of Washington, Tacoma. She is the author of two books, Japan Faces the World, (Pearson, 2000) and Hasegawa Nyozekan and Liberalism in Modern Japan (Global Oriental, 2007).
ژاپن جهان، عنوان جدیدی از مجموعه کارگاه تاریخ نشر نی است که اخیراً منتشر شده. مری ال هنمن، نویسنده کتاب، در این اثر نگاهی کوتاه به مجموعه حوادث پرشمار ژاپن در سالهای قبل از جنگ چین تا پس از جنگ جهانی دوم انداخته. سالهایی که سرنوشت ژاپن دگرگون شد . کتاب را می توان شرحی بر تحولات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ژاپن بین سالهای 1925-1952 دانست . هنمن با استفاده از منابع موثق و نثری شیوا، تصویری فشرده اما نسبتا جامع و دقیق از تاریخ پر فراز و نشیب ژاپن در این دوره ارائه داده معرفی مجموعه کارگاه تاریخ : کارگاه تاریخ مجموعه ای از کتاب هایی است در شناخت مفاهیم و رویدادهای تاریخی پر اهمیتی که از اوایل عصر مدرن تا روزگار کنونی رخ داده . گرچه ساختار کلی این مجموعه را کتاب های تاریخ اروپا تشکیل داده اما در میان آنها می توان کتاب هایی در مورد آمریکا ، ژاپن ، امپراتوری عثمانی و یا موضوعات اقتصادی را هم دید . این کتاب ها معمولا از گاه شماری ، معرفی شخصیت ها ، اصطلاح نامه ، بدنه و موضوع اصلی کتاب ، اسناد ، کتابنامه و عکس تشکیل شده اند . در میان این بخشها ، من ترجیح می دهم که با شخصیت های تاریخ در بستر و زمان خود آشنا شوم ، نه در اول کتاب . هم چنین اسناد هم که برای نمونه شامل متن تاریخ اساسی ژاپن یا متن قرارداد تسلیم یا فرمان های امپراتور و موضوعاتی از این قبیل هستند ، شاید خواندن متن آنها برای خواننده چندان جالب و مفید نباشد . ژاپن در دورهی 1925 تا 1952: گذر از اوجگیری امپراتوری به ویرانی و بازسازی حوادث مهم تاریخ ژاپن در بازه زمانی مورد نظر نویسنده را می توان به نظامیگری و امپریالیسم ، ژاپن در جنگ جهانی دوم ، اشغال و اصلاحات و صلح و استقلال تقسیم کرد . در دوران نظامی گری ژاپن ، مانند ایتالیا و آلمان ، می توان تلاش های بی وقفه نظامیان برای به محاق بردن دولت های غیر نظامی و تضعیف دامنه دار دموکراسی نیم بند و ضعیف را دید . اما بر خلاف موسولینی در ایتالیا و هیتلر در آلمان که محور مبارزه با دموکراسی و حکومت قانون بودند ، گویی در ژاپن ، مجموعه ای از ژنرال ها و ارتش و نه چهره شاخصی به دنبال کسب قدرت و شروع جنگ بودند . نویسنده به نقش ژاپن در در جنگ طولانی و پر تلفات با چین و سپس جنگ جهانی دوم هم به صورت مختصر پرداخته . اگرچه او پاسخی به این سوال مهم که چرا هنگام حمله هیتلر به شوروی ، ژاپن به جای حمله به شوروی سخت ضعیف شده ، مسیر سخت تر را انتخاب کرد و به جنگ با آمریکا و بریتانیا رفت نداده . جالبترین بخش کتاب را می توان اشغال ژاپن و نقش برجسته مک آرتور در ساخت کشوری جدید ، این بار بر اساس دموکراسی دانست . او با اعمال اصلاحات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، ژاپن را به یک دموکراسی صلح طلب و متحدی کلیدی برای ایالات متحده در منطقه آسیا و اقیانوسیه تبدیل کرد . مک آرتور نقش اساسی بر تدوین قانون اساسی جدید ژاپن در سال 1947 داشت. این قانون اساسی قدرت امپراتور را به طور قابل توجهی محدود کرد و سیستم پارلمانی دموکراتیک را با تمرکز بر قدرت مردم برقرار کرد. هم چنین او از برابری جنسیتی در ژاپن حمایت کرد و به زنان حق رأی و فرصتهای برابر در آموزش و اشتغال داد . اما در ورای کلمات زیبایی مانند دموکراسی و برابری جنسیتی و آزادی بیان و واژه هایی دیگر از این دست ، که سخت مورد علاقه غرب هستند ، نباید فراموش کرد که مک آرتور در اعمال این اصلاحات انگیزههای دموکراتیک واقعی نداشت و در عوض به دنبال حفظ کنترل ایالات متحده بر ژاپن و جلوگیری از ظهور مجدد ملیگرایی و نظامیگری در این کشور بود. او به عنوان فرمانده کل، قدرت مطلق را در ژاپن اشغالی در اختیار داشت و میتوانست بدون موافقت دولت ژاپن تصمیم بگیرد. همچنین او از برخی اقدامات سرکوبگرانه علیه مخالفان سیاسی خود، از جمله کمونیستها، استفاده کرد. مکآرتور برای آن که مانع به قدرت رسیدن سوسیالیست ها در ژاپن شود با برخی از نخبگان محافظهکار ژاپنی که از قبل در قدرت بودند، همکاری نزدیک داشت ومخفیانه پول در اختیارعناصر نظام قدیمی قرار می داد . نقش امپراتور هیروهیتو در جنگ جهانی دوم: پیچیده و بحثبرانگیز نقشی که هیروهیتو در تثبیت نظام میلیتاریستی و سپس در جنگ جهانی دوم داشته پیچیده تر از آن بوده که نویسنده بتواند در کتاب کم حجم خود به آن بپردازد . نقش هیروهیتو در جنگ دوم و جنایات فجیع ژاپنی ها در آن معمولا از یک رهبر مقتدر که مسئول جنایات جنگی بود تا یک شخصیت تشریفاتی که در تصمیمگیریهای سیاسی قدرت واقعی نداشت در نوسان است . اما شاید به سبب آن که: هیروهیتو فرمانده کل قوای ارتش ژاپن و در نهایت مسئول اقدامات آن بوده و همچنین او بارها به طور علنی از جنگ و تهاجمات ژاپن به چین و اقیانوس آرام حمایت کرد و هیچ اقدامی برای جلوگیری از جنایات جنگی ارتش ژاپن نکرد او را بتوان مجرم و مجرم درجه یک در قتل بیست میلیون نفر دانست . اما پس از جنگ ، مک آرتور تصمیم گرفت تا هیروهیتو را از محاکمه به دلیل جنایات جنگی معاف کند . او تنها مجبور شد که از قدرت مطلق و ادعای آسمانی بودن چشم پوشی کند . در طنزی تلخ ، دوران امپراتوری او بیش از هر امپراتور دیگر و بیش از 60 سال به درازا کشید ! نویسنده ، دیدگاه مک آرتور درباره ژاپن و استقلال آنرا ریاکارانه دانسته ، گویی در معامله ای نه چندان پنهان ، در ازای حمایت هیروهیتو از قانون اساسی دیکته شده توسط آمریکا یی ها ، او هم از حضور در دادگاه جنگی معاف شده و نقشی در جنایات ژاپن نداشته . بنابراین شاید بتوان این گونه نتیجه گرفت که ژاپن بر خلاف آلمان ، با گذشته خونین خود چندان روبرو نشده است . در پایان ، با وجود حجم کم ، کتاب خانم هنمن شرح مختصر و فشرده ای ایست از دوره ای بسیار مهم از تاریخ ژاپن . کتاب او را می توان یک مقدمه عالی برای تاریخ ژاپن مدرن دانست . خواندن کتاب او به خواننده کمک میکند تا درک کند که چگونه ژاپن به کشوری تبدیل شده که امروزه میشناسیم.
مری اِل. هنمن در این کتاب به بررسی نقش ژاپن در جهان از نظر سیاسی، تاریخی و فرهنگی پرداخته. و تاثیر سیاستهای ژاپن رو در ارتباط و تعامل با کشورهای دیگه مورد بررسی قرار داده! زمینهی تاریخی ژاپن در این کتاب بخش جدایی ناپذیر هست. فهم و درک روابط بینالمللی و نقش این کشور در عرصهی جهانی بدون شناخت تاریخ این کشور تقریبا ممکن نیست. در بخش ابتدایی کتاب، از دوره ادو، ساکوکو دورهی انزوای ژاپن که تقریبا به مدت ۲ قرن ژاپن درهاش رو به روی غرب بسته بود و فقط ارتباط محدودی با هلند و چین و کره داشت، گفته شده و به این اشاره شده که چطور بعد از بازگشت میجی، ژاپن شروع به تعاملات گسترده با کشورهای غربی کرده. و از تاثیر اصلاحات میجی بر باز شدن درهای ژاپن به روی نظام بینالملل گفته. و تصویر کلی از مدرن شدن این کشور به خواننده نشون میده! در ادامه هنمن وضعیت ژاپن رو در دهه ۱۹۲۰ تا اوایل دهه ۱۹۳۰ بهعنوان دورهای بحرانی بررسی کرده. هنمن این بازه زمانی را با تأکید بر بحرانهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در توسعه شهری و فرهنگ شهری، جامعه روستایی و مشکلات زندگی دهقانها و ناآرامیهای کارگری رو بررسی و دموکراسی تایشو و دلیل رشد ناسیونالیسم افراطی رو بازگو کرده. و به بحرانهای اقتصادی، رشد میلیتاریسم و ضعیف شدن دموکراسی، حادثه منچوری و امپریالیسم پرداخته شده. رشد گروههای افراطی و میلیتاریستی نتیجهی ضعیف شدن و شکست دموکراسی، بحرانهای اقتصادی و نارضایتیهای عمومی بود. که همین دلیل، مقدمهای بر نقش و ورود ژاپن به جنگ جهانی دوم بود، هنمن به تاثیرات این جنگ هم اشاره کده! و در نهایت مری ال. هنمن با بررسی نقش ژاپن در جنگ سرد و روابطش با آمریکا و شوروی در دهه ۱۹۵۰ کتاب رو به پایان میرسونه.
یکی از نکات مثبت کتاب این هست که نویسنده با زبانی ساده و قابل فهم ژاپن رو از دید تاریخی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بررسی کرده. به نظرم این کتاب در شناخت مسیر تاریخی و نقش ژاپن در جهان با نگاهی تحلیلی و مستند، تصویری جامع از تحولات این کشور به خواننده ارائه میده و کمک میکنه تا مخاطب درک بهتری از جایگاه این کشور چه در زمان حال و چه گذشته در نظام بینالملل داشته باشه. یه سری کم و کاستیهایی هم داره! نویسنده خیلی کم از نقش ژاپن در آسیا صحبت کرده و بیشتر به نقش ژاپن در غرب پرداخته. از جزئیات بیشتر غافل شده و همهی موضوعات رو بهصورت کلی و جامع بیان کرده و شاید به بعضی اتفاقات ژاپن در قرن ۲۰ اشاره نشده باشه.
در هر صورت این کتاب رو به علاقهمندان تاریخ، سیاست و فرهنگ شرق آسیا به خصوص ژاپن پیشنهاد میکنم. 🙂↔️