Podilane Mankga (Sepedi

by A.M. Motimele

59 pages, Paperback

First published January 1, 1995

Reviews

[Karabo Phala]

Tshedimošo ya puku
Hlogo: Podilane Mankga
Mongwadi: A.M. Motimele
Mogatiši: Maskew Miller Longman
Letšatšikgwedi la Kgatišo: December 1995

Ditshwayotshwayo
Ke kelo ya go sekaseka puku yeo e akaretšago dikgopolo tša yona tše kgolo le merero. E akaretša tshedimošo ya motheo mabapi le puku ye, go swana le sehlogo le mongwadi, kakaretšo ye kopana ya thulaganyo goba dingangišano, le tshekatsheko ya maatla le mafokodi a yona. Tekolo e thuša babadi go tšea sephetho sa ge eba puku ye e swanetše go balwa ka go fa temogo ya diteng le boleng bja yona. Ka kakaretšo, e šoma bjalo ka tlhahlo ya gore bao ba ka bago babadi ba kwešiše seo ba ka se letelago go tšwa pukung ye.
Matseno
‘Podilane Mankga’ ke padi ye e kgomago maikutlo yeo e latelago bophelo bja ngwanenyana yo mofsa yo a bitšwago Podilane, yo a lebanego le ditlhohlo tše kgolo ka morago ga tahlegelo ye bohloko ya batswadi ba gagwe. E beakantšwe motseng wo monnyane, kanegelo e hlahloba dihlohlo tša go kgotlelela, maatlakgogedi a lapa, le go hloka toka ga leago, go dira gore e be go balsa mo go gapeletšago go bao bag nago le kgahlego go koloa ya motho ka nori le ditaba tša setšhaba.
Kakaretšo
Kanegelo e thoma ka Podilane a phela ka lethabo le batswadi ba gagwe go fihlela mollo wo o senyago o tšea maphelo a bona, wa mo tlogela e le tšhiwana. Ka morago ga go fola sepetlele, o romelwa go yo dula le koko wa gagwe, yo a mo fago lerato le thekgo efela o ile a lebanego le tshwaro ye mpe ye šoro go tšwa go mosadi wa malome wa gagwe, yo a nyakago go mo šomiša gampe bakeng sa go hwetša poelo ya ditšhelete go tšwa pholising ya inšorense yeo e reretšwego thuto ya gagwe. Go sa šetšwe bomphenyašilo sekolong le go tlaišwa maikwelong ka gae, Podilane o sa dutše a ikemišeditše go phegelela ditoro tša gagwe. Phetogo e direga ge moemedi wa inšuranse a etla a mo nyaka; go sa šetšwe maiteko a mosadi wa malome wa gagwe a go mo aroša, go kgotlelela ga Podilane go lebiša go utollweng therešo. Mafelelong, o fihlelela kamogelo yunibesithing ya ditoro tša gagwe gomme o ikagela bophelo bjo bokaone.
Tshekatsheko
a.Dihlohlo: Padi ye e tšweletša kudu merero ya go kgotlelela le maikemišetšo ge Podilane a sepela ka gare ga mathata. Leeto la gagwe le gatelela bohlokwa bja go phegelela go fihlelela ditoro tša motho.
b.Tlhabollo ya Semelo: Podilane ke moanegwa yo a kgokologilego gabotse yoo kgolo ya gagwe go tšwa go go hlaselega gabonolo go ya go maatla a hlohleletšago. Leeto la gagwe go tloga go hlaselega gabonolo go ya go maatla le fa mohlala wa maatla a go kgotlelela go fenya mathata. Baanegwa ba thekgo, kudu mosadi wa malome wa gagwe, ba šoma bjalo ka baganetši bao ba šomago gabotse bao ba godišago thulano kanegelong.
c.Mokgwa wa go Ngwala
Mongwalo wa Motimele o a kgahliša ebile o a fihlelelwa, go dira gore kanegelo ye e amana le babadi ba mengwaga ka moka.
d.Matla/bokgoni
Puku ye e phala ka go swantšha ga yona go kgotlelela ga Podilane le botebo bja maikutlo bja maitemogelo a gagwe.
Mafetšo
Ge re phetha, "Podilane Mankga" ke puku ye maatla yeo e swarago moko wa go kgotlelela le go phegelela ditoro gare ga mathata. A. Motimele o hlamile kanegelo ye e gapeletšago yeo e sa thabišego fela eupša gape e hlohleletšago babadi go naganišiša ka ditlhohlo tša bona le bohlokwa bja go phegelela. Puku ye e kgothaletšwa kudu go mang le mang yo a nago le kgahlego dikanegelong tšeo di hlahlobago kgolo ya motho le ditaba tša leago.

[Kamogelo Molobi]

Podilane Mankga

A.M Motimele

Podilane Mankga ke Pukwana yeo mongwadi a tšweletšwago moanegwa o elego Podilane.Podilane ke ngwana a le noši o ile a lahlegelwa ke batswadi ba gagwe ka morago ga gore ba fišetšwe ka ntlong ke monna yo a bitšwago Nyabese.O ile a swanela ke go dula le malome wa gagwe Patla le mosadi wa malome Mmametse kua Katlehong.

Kgetho ya hlogo e gatelela taba ya gore Mmametse o be a sa rate Podilane,ka lebaka la gore o be a nagana gore Podilane o tlile go ja tšhelete ya Sepata.Mmametse o ile a raka Podilane,Podilane o feleditše a robala mabitleng ka gore o be a sa nyake ke Mmametse ka motseng wa malome wa gagwe..Podilane o lemogile gore batho ba ka moka wa ba nkgela ,ka lebaka la gore mo a dulago gona o a rakwa.

Mongwadi o itše sengwalwa sa gagwe ke “Podilane Mankga “ka ge a be a tseba gore e tloba moanegwa yo a itemogelago tša go kwešabohloko efela mafelelong a fihlelela seo a bego a se nyaka elego go tšweletša dithuto tša gagwe pele.

Mafelelong Podilane o ile a hwetša ditšhelete tše tatagwe a be a mo boloketšeng yona(Scholarhip Policy).
Go papadi ya Podilane Mankga “Tšhiwana ye e sa hwego e le ta monono”.Podilane go hlokofalwa ga batswadi ba gagwe o ile a kopana le mahloko leetong la gagwe la bophelo mo a bego a tlaišega ke mogatša malome wa gagwe empa a sa nka a lahlela toulo goba go fihla mafelelong a tswelela.

[Jane]

PODILANE MANKGA
A.M. Motimele
Mogatiši: Maskew Miller Longman
Letšatšikgwedi la Kgatišo: December 1995


Puku ya Podilane Mankga ya A.M. Motimele ke pukwana yeo e nkgago lefetla la moya wa sebjale. Re hwetša go hloka lerato le kwelobohloko go tšwala dikgaruru, tšeo di tšwalago dikgaphamadi, tšeo di fetago ka maphelo a batho bao ba se nago nthasana ya molato. Ke kanegelo yeo e kgwathago maikutlo kudu ka ga leeto la Podilane, mosetsana yo moswa wa tšhiwana yo a lebanego le ditlhohlo tše ntši kamorago ga go lahlegelwa ke batswadi ba gagwe, ka fase ga maemo a masetlapelo.
Mongwadi o tšweleletša ka mokgwa wo kgotlelelo e tlišago Katlego ka gona, ka gore le ge Podilane a fetile ka gare ga mathata ao bophelo bo bego bo foša ka wona. Ga se aka a inama, sa mo tshela. Mongwadi o tšweletša gape le ka mokgwa wo ditiro tše mpe bathong dika tlišago madimabe bophelong ba motho. Morago ga gore Podilane a hlokofalelwe ke batswadi o
ile a swanelwa ke gore a dule le ba lapa la malome wa gagwe, mmane wa gagwe elego mogatša wa malome wa gagwe e lego Mmametse, a se mo sware gabotse, a mo hlakiša. O mo dirile tše mpe tša go šiiša, tša go hlomola pelo. Efela tšeo ka moka, a se tša mo thibela go atlega bophelong.
Mongwadi o tšweletša ka bokgoni botebo bja maikutlo le bja monagano bja ngwana yo a kgoromeletšwago go ikemela e sa le ka pela kudu. Go rakwa ga gagwe ga malome’agwe, le ga bo mogwera wa gagwe, Podilane o ile a ba a feletša a robala lebitleng la batswadi ba gagwe. Ebile, o ile a no tšwela pele a ya sekolong, le ge maemo a be a sa dumele, a ba le kholofelo, go ba go fihlela a hwetša katlego ya gagwe.
Moanegwathwadi yo mogolo, Podilane, o tlogetšwe go sepela lefaseng leo le se nago boiketlo le tšhireletšo ya batswadi ba gagwe, seo se lebišago go thulana ga gagwe le ditebelelo tša setšhaba le dilo tša kgonthe tše thata tša bophelo.
Ka mo go Podilane Mankga, Motimele o laola polelo ya sepedi, ka bokgoni bja godimo, a diriša maleme le methaladi ya polelo go hlaloša maikutlo le dikgopolo. Polelo ya gagwe e hlwekile, e tiile, ebile e na le maatla ao a kgonago go dira gore babadi ba tsenelele ka padding ka maikutlo a bona.
Pading ye ka moka, mongwadi o šomiša polelo ye e humilego, ya tlhalošo yeo e godišago bogale bja maikutlo bja kanegelo.
Mongwadi o tšweleditše bokgoni bja go hlama ditema tša lerato le kgopolo ya maemo a setšhaba. Ka go tloša mathata a lerato le thuto, Motimele o laetša go hlalefa ga gagwe go thea ditemana tšeo di botegago tša bophelo bja motho ka gare ga maemo a bophelo. Tšeo ka moka di diregilego go Podilane, ge ele lerato gotšwa setšhabeng, le maloko a mangwe a gagwe ao a bego a sa le gona, o le bone.

[Kamogelo Rakwena]

Ditshwayatshwayo tša puku
Leina la puku: Podilana Mankga
Mohuta wa puku: Papadi(terama)

Leina la padi ya Podilana Mankga
Podilana Mankga ke mohuta wa papadi ye e tšweleditšwego ka mokgwa wa terama ye e ngwadilego ke Aletta Motimele, gomme ya phatlalatšwa ka ngwaga wa 1995 ke leloko la Maskew Miller Longerman (Pty)Ltd. Puku ye e huetša batho go ba le tshepo lefaseng, e lemoša batho gore tšhiwana ye e sa hwego e leta monono. Re bona ge Podilana Mankga a ile a loba batswadi bonnyaneng gomme a tlaišega kudu bophelong efela mafelelong a atlega.
Maitemogelo ka mong.
Ka ge bagologolo ba boletše gore” kodumela moepa thutse ga go lehumo leo le tšwago kgauswi”, ke lemogile gore mo bophelong selo se sengwe le se sengwe se na le nako ya sona. Seo ke se lemoga morago ga gore Podilana a boe bookelong gomme a hloke bodulo a tšame a tlaišega, asa amogelege sekolong, a hlorišwa ke Nyabese mebileng. Obe a sena tshepo ya gore a ka tla a atlega bophelong efela obe a na le kholofelo ya gore inšorense ya tatagwe e katla ya mo hola, gomme ditaba di ile tša ba bjalo monna tsoko amo tšwela mohola amo thuša ka inšorense ya tatagwe gomme ya ba gona a atlegile.
Kgahlego ya mong.
Puku ye e tletše ka tlhohloletšo ye ntšhi yeo e nepišitšwego go batho bao ba se nago le kholofelo ya go fenya mathata a bona. E laetša ka fao batho mo bophelong ba sa swanelago go hwa matwa ka merero yeo ba ratago go e phethagatša. Re bona ge Podilana Mankga a bego a ka rata go ithutela tša molao ka tšhelete ya inšorense ya tatagwe, le ge go be gole bjalo, obe a fela a bona eke a ka lahlela toulo ka mokgwa wo go bego gole boima ka gona. O ile ano makala monnatsoko a etla go mofa ditlabakela tša gagwe asa nagana. Seo se šupa gore batho ga ba swanela go hwa matwa ge bophelo bo le boima gobane ga go yo a tsebago gore tšatši la ka moso le re swaretše eng.
Ditšhišinyo.
Ye ke puku ye botse yeo batho bao ba se nago tshepo goba bao ba nyakago go lahlela toulo ba ka e balago goba le tumelo ya go fenya mathata a bona. Papadi ya Podilana Mankga e ka ke tšwela mang le mang mohola gobane ga go motho yo a senago mathata ebile ga go motho yo a ka ratago go se atlege mo bophelong.

[Happy Sepolwane]

Ditshwayotshwayo tša puku
Leina la puku: Podilane Mankga
Mohuta wa puku : papadi

Puku ya Podilane Mankga e ngwadilwe ke Aletta Matshedišo Motimele yo a hlalosago bophelo bja Podilane ka morago ga go loba batswadi ba gagwe go kgabo ya mollo. Podilane ebe ele moithuti wa go tsena sekolo sa Thoko-Thaba, gomme morutišigadi wa gage ke Kekae ebile ke setlogolo sa Patla. Yona puku ye e phatlaladitšwe ke ba Maskew Miller Longman ka 1995. E lemoša babadi gore a se batho ka moka mo lefaseng ba ba ka go ratelang dilo tše dibotse. Re bona Mmametse o e lego mosadi wa malome wa podilane a sa morate ebile a nyaka go mmolaya le go mo amoga mahumo a gagwe ao a tlogeletšego ke tatagwe Mogale pele a hlokofala.

Ka morago ga go bala puku ye ya Podilane Mankga o tla lemoga gore go ba tšhiwana ga go bonolo eupša ge o tseba se o se nyakang gomme o ikemišeditše o swanetše go ba le phegelelo le tumelo gomme o tla fihlelela dilo ka moka tše o di nyakang mo bophelong. Puku ye efa tshepo ya gore mongwe le mongwe a ka fihlelela seo ase nyakago go sa kgathatšege gore o feta ka gare ga dikotsi goba maemo a ma bjang.

Puku ye e tletše ka tshedimišo ye ntši mabapi le ka fao motho a ka ithutago ka yona, ya goswana le gore ga go seo se sa felego mo bophelo le gore phegelelo e tswala katlego, Podilane o fetile ka gare ga mathata le tshotlego efeela mafelelong o feditše a atlega, seo se mo thušitšego ke phegelelo yeo a be go a na le yona, a sa kgathale tshotlego yeo a bego a lebane le yona.

Puku ye e hlalosa mathata, lerato, kwelobohloko, le ka moo tshelete e ka hlolago lehloyo le legolo gare ga batho. Puku ye o ka eletša batho gore ba e bale, ka ge e na le melaetša e mentši ka tša bophelo, kudu batho bao e le go ditshiwana ka ge ba tlo lemoga gore lebona ba ka atlega mo bophelong, le batho bao ba hlokago tshepo ba ka e balago ka gore e tlo ba thuša go ba fa maatla le phegelelo ka ge ba tlabe ba bona gore ga o selo seo se ka thibelago tsela ya bona.

[Sandra Monyai]

Tlhahlobo ya Puku: Podilane Mankga ka A. M. Motimele
Hlogo: Podilane Mankga
Mongwadi: A.M. Motimele
Mogatiši: Maskew Miller Longman
Ngwaga wa Kgatišo:1995

"Podilane Mankga" ke padi yeo e šomago kudu go go tsebiša leeto la kgarebe yeo e lego Podilane, ya mathata le bohloko bja gagwe. Setšhaba le maemo a thata ao padi ye e beakantšwego go ona di šupa ditaba tše boima tša bophelo. Taba ya tahlegelo ya batswadi ba gagwe e utolla lebaka le legolo la tlaišego yeo Podilane a itemogetšego ka morago ga tlhokofatšo ya bona ke banna ba ba dulago hostele.Ge Podilane a tšea leeto la go dula le malome wa gagwe, bophelo bja gagwe ga bo tlolela fase, eupša bo ba bobe kudu. Mosadi wa malome wa gagwe gotee le bomotswala ba fetoga bohlabani bja tlaišo bophelong bja gagwe, gomme ditaba di tšwela pele go ralala. Tabakgolo ya padi ye e lebane le bohwa bja Podilane, seo se tšweletšago megabaru le dikgateletšo tše boima, gomme malapa a loga maano a go mo bolaya.

Ka padi ye, o hwetša dithuto tše di lemogago mabapi le go kgotlelela le bophelo bja bofelo bjo bo swerego tšhono ya topollo. Boemo bja Podilane bo mpefala kudu moo a felelago ka go nyaka botšhabelo mabitleng, e le ge a leka go phonyokga tlaišego yeo a e itemogelago ka lapeng le sekolong. Ka lapeng, malome le mosadi wa gagwe ba mo tlaiša, gomme sekolong o sa ekwa bohloko bjo bo tšwago go morutiši wa mosadi yo a mo swarelago lehufa ka lebaka la tswalano ya gagwe le tatagwe Podilane pele a ka nyala mmagwe. Lehufa le la morutiši le dira gore a hlokomologe thuto ya Podilane ka boomo.Le ge bophelo bja Podilane bo bonagala bo tletše mathata, go sa na le kholofelo ge a amogelwa ke mosadi wa pelo ye bonolo yo a mo fago lerato le tlhokomelo yeo a bego a e hloka. Lega go le bjalo, manaba a gagwe a nakong e fetilego ga a mo lese go lebala, gomme monna yo a bolailego batswadi ba gagwe o sa mo rakediša le go mo tlaiša ge a ya sekolong. Ramolao o tsena bophelong bja Podilane, a nyaka go mo tsebiša ka bohwa bjo a bo tlogetšwego ke tatagwe, gomme se se lebiša phetogo ye bohlokwa bophelong bja gagwe.

Ka padi ya “Podilane Mankga”, babadi ba bona leeto la kgotlelelo le go lwela toka ka gare ga maemo a boima ao a welago motho, kudu basetsana ba bannyane. Mongwadi, A. M. Motimele, o hlahloba ka botlalo kamano ya masetlapelo, moya wa go se kgaotše go lwa, le maatla a kholofelo. Le ge padi ye e le e tseneletšego ka mo go feteletšego, dinako tša bohloko le phenyo ya mafelelo di e dira gore e be padi yeo e kgothatšago le go goketša babadi go dula ba e bala. Bokgoni bja Motimele bja go hlama maikutlo a kwelobohloko ka tlaišego ya Podilane le go bontšha maatla a gagwe a ka gare go a lemogwa.

[Maria Lepelle]

Papadi ya Podilane Mankga (1995) e bolela ka bophelo bja mosetsana yo a ilego a hlagelwa ke kotsi ya masetlapelo ya gore a hlokofalelwa ke batswadi e sa le yo monyane. Papadi ye e lebelela ka mokgwa wo bophelo bja Podilane bo ilego bja fetoga ka gona ka morago ga gore bafehlampherefere ba Thokoza ba fiše ntlo ya gabo moo go ilego gwa hlokofala batswadi ba gagwe gomme yena a phologa le go tlogelwa ka dikgobalo tša go dira gore a fetše dikgwedi a le bookelong. Ka morago ga gotšwa sepetlele o ile a ya go dula le malome wa gagwe ‘Patla’ le ba le lapa la gagwe gomme gona fao o ile a tšwela pele ka go hlorišwa le go senyagaletšwa menyatla ka moka ya go dira gore a tle a tšwelele mo bophelong. Le ge go le bjalo, mongwadi o re bontšha ge Podilane a ile a kgotlela le go lwantšha mathata ka moka ao a bego a hlakana le ona gomme mafelelong a feleletša a atlegile, bahloriši bja gagwe ba sotlega le go lefela melato ya bona.

Mongwadi o kgonne go tanya šedi ya mmadi ka morero wo a bego a leka go o tšweletša ka papadi ye, ka ge go se bonolo gore mmadi goba motho a e tlogele ntle le go nyaka go e fetša. Bjalo ka mmadi, mathomong ga papadi o tlela ke maikutlo a manyami le go ba le kwelobohloko mola mafelelong o tlela ke maikutlo a lethabo ka ge go tšwelela mathata a Podilane ka moka a fela ka morago ga gore a hwetše thušo ya maleba mo re bonago mafelelong a atlega ka go šegofatšwa ka dilo tše di botse. Molaetša wo mogolo wo mongwadi a lekago go o botša babadi ke gore seo se sa felego se a hlola gomme Podilane ke mohlala o mo botse wa seo ka ge mongwadi a kgonne go mo tšweletša ka kgato ka kgato go tloga mathomong ge a be a sokola, go fihla mafelelong mo a ilego a atlega lego ba mmamolao (Loyara) gomme ka baka leo, re ka re mongwadi o ntšhitše bokgwari bja gagwe ka go ngwala Papadi ye.

Ge mmadi a bala sengwalwa se, o kgona go itokela ka gare ga dieta tša Podilane , gomme seo se mo fa sebaka sa gore a kgone go ikgopolela gore ge nkebe e le yena a sotlwa bjalo ka Podilane, a sa swaelwe mešomo ya gagwe ya sekolo, a phela ka go rakwa ka gae, a leka go bolawa ge a itshepelela mebileng , a robala mabitleng le go dula lefelong la go swana le seteišeneng sa maphodisa o be a tla dira eng. Mmadi o eletša batho gore ba reke ebile ba bale puku ye , ka ge e fetiša melaetša e mmalwa go bona, go swana le molaetša wa gore “Kgotlelelo e tswala katlego” . Go bonolo gore tšohle tše Podilane a sepetšego ka gare ga tšona mmadi a itswalanya natšo gore le yena a be le tshepo ya gore ka le lengwe la matšatši boima bjo a bo relwego bo tla fela ka gore mathata ona ke karolo ya bophelo.

[Kekana Tshepiso]

Ditshwayotshwayo tša puku ya Podilane Mankga
Leina la puku: Podilane Mankga

Mohuta wa puku: Taodišophelo
Puku ye a ngwetšwe ke Alleta Matshedišo Motimele ya gatišwa ka ngwaga wa 1995. Puku ye e fa tlhohleletšo go batho ba go hloka tshepo mo bophelong. E lemoša batho gore ge motho a phela mo lefaseng, go a kgonagala gore a ka hwetša se sengwe le se sengwe seo a se hlokago. Re bona ka Podilane yo a ilego a kgona go ithutela ebile e eba moemedi le ge go be go sa laetše gore go tla kgonagala.

Maitemogelo ka mong
Ke lemogile gore mo bophelong go na le batho ba bantšhi bao ba sa tshephego gore dilo di ka ba lokela, ka boripana nkare ba itlhobogile ba sa phela. Puku ye e fa tshepo ya gore ditlhotlo ka moka di ka kgona go hlolega. Podilane ga se ngale sekolong a re o tlo hloka tšheelete ya go mo tšwetša pele, o holofetši gomme ka mogau wa modimo gwa ba le kgonagalo ya gore a feletše a ile sekolong.

Kgahlego ya mong
Puku ye e tletše ka tshedimošo ye ntšhi malebana la ka mokgwa wo motho a ka phegelelago go phethagatša ditoro tša gagwe gore a feletše a atlegile bophelong. Gape puku ye e hlatsela taba ya gore kgotlelelo e tswala Katlego. Podilane o holofetši dithutong tša gagwe le ge a be a kopana le mathata a go fapana a ba a feletša a atlegile. Bohlokwa ba go ngwadiša bana ba gago di inšorentsheng. Mogala o ngwadišitše morwedi wa gagwe Podilane gomme seo sa mo tšwela mohola mafelelong ge a be a hloka thušo ya mašeleng mabapi le go tšwetša dithuto tša gagwe pele. Gape ke kgahlwa ke ka fao puku ye e rutago batho hlompho le gore ba thušane ka go le wena ka le lengwe la matšatši o tla hloka thušo ya bona. Mmametse o hlokile thušo Nakong ya ge gobe go sena mo a ka beago hlogo gona morago ga go rakwa ke Nyabese ka motseng wa gagwe. Ba ganne go mo thuša ka ge le yena e be e le lejelathoko Nakong ya ge a sa ja gabotse.

Ditšhišinyo
Ye ke puku ye botse yeo bao ba sotlegilego bophelong ebile ba nago le mathata goba ba hlokago tshepo mabapi le tša sekolo ba ka e balago. E a hlohleletša ebile e fa maatla a go kgodiša gore mehlolo e ya direga. Yona e ka ba le mohola go batho ka moka ka lebaka la gore ge re le batho re hloka seo se ka re hlohleletšago go šoma ka maatla.

[Emily]

Padi ye ya Podilane Mankga e mabapi le ngwana wa mosetsana yoo a itemogetšego mahloko a go lahlegelwa ke batswadi kotsing ya mollo. Gareng ga padi ye go na le ditiragalo tša go kweša bohloko ebile ke ditiragalo tša nnete tšeo bana ba ditšhiwana ba itemogelago tšona ge ba fetša go lahlegelwa ke batswadi. Padi ye e re botša ka mokgwa woo moanegwathwadi elego Podilane a swarwago makgwakgwa ke mogatša malomeagwe. Podilane o tšweletšwa bjalo ka motho wa go ba le kgotlelelo le maikemišetšo ka ge a ile a kgotlelela mahloko le tlaišo gomme a ikemisetša dithutong tša gagwe a feletša a eba ramolao. Sa go thabiša ka Padi ye ke gore Podilane yoo a bego a tlaišwa le go rakwa moo a bego a eya gona o ile a feletša a tsena yunibesithi, a hwetša mošomo wa boramolao, a ba le ntlo ya kgoparara gomme a phela bophelo bja ditoro tša gagwe. Mafetšo a padi ye a kgahliša ka ge bao ba bego ba tlaiša Podilane ba ile ba itemogela ditlamorago tše dimpe gomme ba molato ba išwa kgolegong. Ye ke padi ya go kgahliša ka ge mongwadi a tšweletša ditiragalo tšeo di hlohleletšago batho gore ba kgotlelele le ge go le boima le go bontšha gore kgotlelelo e tswala katlego.

[Kgethego Malapane]

Puku ya Podilane Mankga ya A.M. Motimele ke kanegelo yeo e kgwathago maikutlo kudu ka ga leeto la Podilane, mosetsana yo moswa wa tšhiwana yo a lebanego le ditlhohlo tše ntši ka morago ga go lahlegelwa ke batswadi ba gagwe ka fase ga maemo a masetlapelo. Mongwadi o tšweleletša ka mokgwa wo kgotlelelo e tlišago Katlego le ka mokgwa wo ditiro tše dibe bathong dika tlišago madimabe bophelong ba motho. Morago ga gore Podilane a hlokofalelwe ke batswadi o ile a swanelwa ke gore a dule le ba lapa la malome wa gagwe, mmane wa gagwe Mmametse a se mo sware gabotse efela seo a se sa mo thibela go atlega bophelong. Ge ele Mmametse ditiro tša gagwe di mo tlišeditše ditlamorago tše dibe.
Papadi ye e beakantšwe tikologong ya magaeng, e tsenelela ka gare ga dihlohlo tša go phologa, dikamano tša lapa le go kgotlelela ga motho ka noši. Moanegwathwadi yo mogolo, Podilane, o tlogetšwe go sepela lefaseng leo le se nago boiketlo le tšhireletšo ya batswadi ba gagwe, seo se lebišago go thulana ga gagwe le ditebelelo tša setšhaba le dilo tša kgonthe tše thata tša bophelo.
Thulaganyo ya puku ye e dumelela babadi go bona dikgolo le go gola ga Podilane ge a ithuta go lebana le manyami, bodutu le go tsoma go ba karolo ya gagwe. Mongwadi o tšweletša ka bokgoni botebo bja maikutlo le bja monagano bja ngwana yo a kgoromeletšwago go ikemela e sa le ka pela kudu. Dipalopalo tše bohlokwa, go swana le Mmametse (mmane wa Podilane) le Patla (malome wa gagwe), ba kgatha tema ye kgolo bophelong bja Podilane.
Pading ye ka moka, mongwadi o šomiša polelo ye e humilego, ya tlhalošo yeo e godišago bogale bja maikutlo bja kanegelo. Mongwalo wa gagwe o laetša gape seemo sa setšo se se tiilego, ka dielemente tša setšo sa Sepedi le bophelo bja setšhaba tšeo di theilego papadi ye mo lefelong le le itšego la Afrika Borwa. Mongwadi o tloga mathateng a go swana le bodidi, tahlegelo, le go kgotlelela, a dira gore papadi ye e be nyakišišo ye e kgwathago maikutlo ya kgotlelelo ya batho.

[Mpho Matlou]

LEINA LA PUKU: PODILANE MANKGA (1995)
MONGWADI: ALETTA MATSHEDIŠO MOTIMELE

KAKARETSO YA PUKU:
Podilane Mankga ke pukwana yeo e lebanego le go hloka lerato le kwelobohloko go batho bao ba hlokago molato. Re hwetsa go hloka lerato le kwelobohloko go tswala dikgaruru, tseo di tswalago dikgaphamadi, tšeo di fetago ka maphelo a batho ba ab se nago nthasana ya molato. Go lemogwa moenagwathwadi elego Podilane yoo a hlakišwago ka gae, sekolong le tseleng.

METSOTSO E MEBOTSE KUDU:
Ge Podilane a kgona go tšwetša dithuto pele ka gare ga mathata kamoka ao a fitilego go ona.
Ge Podilane a kgonne go amogela yunibesithing ye kgolo yeo abego ae rata kudu.
Ge Podilane a kgona go lokiša letlalo la gagwe ka skin grafting.

METSOTSO E MPE KUDU:
Ge badudi ba motse wa Tsakane o fiša ntlo ya bo Podilane gammogo le batswadi ba gagwe.
Go hlorišwa ga Podilane, a hlorišwa ke mmane'ge ka lebaka la go rata tshelete le go se mo rate.

DITSOPOLWA TŠEO KE DI RATAGO KUDU:
"Ke go boditše gore Podilane ga ke mo nyake ka mo. Ka gore o ipone ole monnanna, o tšwetšwe o mo etetša le go mpotša o se wa mpotša gore o yo mo tšea" Go bolela Mmametse o botša Patle ge a tšwelela le Podilane.
"Ka banna! kganthe osa phela mpsa towe? Gape o tlilo go ntsenya kotsing wena. B geno ba ganne go tsenela mokgahlo wa rena, le wena o swanetše go hwa" Ele Nyabese moeago ga go humana gore Podilane o a phela.
"Nwi byeli a suka sweswiswesi!" E bolela ke Nyabese mola a nyaka go bolaya Patla.

[Kamogelo Mosima]

Ditshwanyotshwanyo tša ka gare ga padi ya Podilane Mankga
Padi ya Podilane Mankga eo mongwadi wa yona e le go “A.M. Motimele”, ke kanegelo yeo e kgwathago maikutlo kudu ka ga Bophelo ba Podilane. Podilane ke mosetsana yo moswa wa tšhiwana yo a lebanego le mathata a mantši ka morago ga go lahlegelwa ke batswadi ba gagwe ka fase ga maemo a masetlapelo. Mongwadi o tšweleletša ka mokgwa wo kgotlelelo e tlišago Katlego le ka mokgwa wo ditiro tše dibe tšeo bath oba di dirago dika tliša madimabe bophelong ba motho. Morago ga gore Podilane a hlokofalelwe ke batswadi o ile a swanelwa ke gore a dule le ba lapa la malome wa gagwe, mmane wa gagwe yo ele go Mmametse a se mo sware gabotse efela seo ga se sa mo thibela go atlega bophelong ba gagwe. Ge ele Mmametse ditiro tša gagwe di mo tlišeditše ditlamorago tše dibe.
Papadi ye e beakantšwe tikologong ya magaeng, e tsenelela ka gare ga dihlohlo tša go phologa, dikamano tša lapa le go kgotlelela ga motho ka noši. Moanegwathwadi yo mogolo, Podilane, yo a tšwelelago ka go thulana ga gagwe le ditebelelo tša setšhaba le dilo tša kgonthe tše thata tša bophelo.
Thulaganyo ya puku ye e dira rena ka ge re le babadi go bona dikgolo le go gola ga Podilane ge a ithuta go lebana le manyami, bodutu go bophelong ba gagwe. Mongwadi o tšweletša ka bokgoni bja maikutlo le bja monagano bja ngwana yo a kgoromeletšwago go ikemela e sa le ka pela kudu Mongwadi o tloga mathateng a go swana le bodidi, tahlegelo, le go kgotlelela, a dira gore papadi ye e be nyakišišo ye e kgwathago maikutlo ya kgotlelelo ya batho.

[Raditshaba Monoke]

Tlhahlobo ya Puku: Podilane Mankga ka A. M. Motimele
Podilane Mankga ka A. M. Motimele ke padi ye e swarago le ye e tšhošago pelo yeo e swarago maemo a kgarebe yo monnyane yo a bitšwago Podilane, yo a lebanego le tlaišego ye kgolo kudu ka morago ga tahlegelo ye e nyamišago ya batswadi ba gagwe. Padi ye e beakantšwe ka morago ga setšhaba se se thata le seo se sa lebalelego, e lebane le ditaba tša go eka lapa, tšhomišompe, go kgotlelela, le topollo ya mafelelo.
Ka morago ga gore batswadi ba gagwe ba bolawe ka sehlogo ke banna bao ba dulago hostele, Podilane o tšewa ke malome wa gagwe. Ka manyami, bophelo bja gagwe ga bo kaonefale ka fase ga marulelo a gagwe, ka ge a fetoga sepheo sa tlaišo go tšwa go mosadi wa malome wa gagwe le bomotswala. Sehlogo seo a se kgotlelelago se gola ge mosadi wa malome wa gagwe a utolla gore batswadi ba Podilane ba mo tlogetše bohwa. Ka go tutuetšwa ke megabaru, rakgadi wa gagwe, gotee le morwa wa gagwe, ba loga maano a go bolaya Podilane gore a hwetše phihlelelo ya lehumo la gagwe. Boemo bja Podilane bo ba bjo bo šoro kudu moo a ikhwetšago a nyaka botšhabelo ka go robala mabitleng.
Go tlaleletša go tšhomišompe ya ka gae, Podilane o lebane le tlhokofatšo sekolong go tšwa go morutiši wa mosadi yo a mo bolokago sekgopi. Lehloyo la morutiši le tšwa go taba ya kgale yeo a bilego le yona le tatago Podilane pele a nyala mmago Podilane. Morutiši o hlokomologa mošomo wa thuto wa Podilane ka boomo, a mo aroganya le dithaka tša gagwe go ya pele.
Le ge go na le maitemogelo a a go šiiša, padi ye e tsebagatša lebone la kholofelo. Podilane o feleletša a amogetšwe ke mosadi wa pelo ye botho yo a mo fago tlhokomelo le kwelobohloko tšeo a di hlokago kudu. Lega go le bjalo, tšhošetšo yeo e tšwago nakong ya gagwe ya nakong e fetilego e sa dutše e le gona, ka ge monna yo a ikarabelago ka mahu a batswadi ba gagwe a tšwela pele go mo tlaiša ge a le tseleng ya go ya sekolong. Gare ga dintwa tše, ramolao o nyaka Podilane, a ikemišeditše go mo tsebiša ka bohwa bjo bo tlogetšwego ke tatagwe. Ge mafelelong a kopana le ramolao, bophelo bja gagwe bo tšea phetogo ya go ya go kaone, bo fa maikutlo ao a nyakegago kudu a toka le kimollo.
Podilane Mankga ke leeto la maikutlo leo le gatelelago go kgotlelela ga moya wa motho ge a lebane le mathata ao a sa kgaotšego. Mongwadi, A. M. Motimele, o hlahloba ka bokgoni go raragana ga lapa, khuetšo ya masetla-pelo le maatla a go fodiša a kholofelo. Ka kanegelo ya Podilane, babadi ba laletšwa go naganišiša ka ga go hloka toka mo go lebanego le batho bao ba lego kotsing kudu, kudu banenyana ba bafsa, le bohlokwa bja go emela ditokelo tša motho.
Le ge padi ye e le ye e tseneletšego ka mo go sa ganetšegego, dinako tša kwelobohloko le phenyo ya mafelelong di e dira gore e be go bala mo go gapeletšago le mo go kgothatšago. Bokgoni bja Motimele bja go tsoša kwelobohloko go tlaišego ya Podilane mola a tšweletša botebo bja maatla a ka gare a moanegwa wa gagwe bo a retwa.
Tekanyetšo: 4.5/5
Tlhahlobo ye e swara moko wa kanegelo mola e naganišiša ka botebo bja yona bja maikutlo le dihlohlo.

[Leah]

Puku ya Podilane Mankga ya A.M. Motimele ke pukwana yeo e nkgago lefetla la moya wa sebjale. Re hwetša go hloka lerato le kwelobohloko go tšwala dikgaruru, tšeo di tšwalago dikgaphamadi, tšeo di fetago ka maphelo a batho bao ba se nago nthasana ya molato.

Ke kanegelo yeo e kgwathago maikutlo kudu ka ga leeto la Podilane, mosetsana yo moswa wa tšhiwana yo a lebanego le ditlhohlo tše ntši kamorago ga go lahlegelwa ke batswadi ba gagwe, ka fase ga maemo a masetlapelo.

Mongwadi o tšweleletša ka mokgwa wo kgotlelelo e tlišago Katlego ka gona, ka gore le ge Podilane a fetile ka gare ga mathata ao bophelo bo bego bo foša ka wona. Ga se aka a inama, sa mo tshela. Mongwadi o tšweletša gape le ka mokgwa wo ditiro tše mpe bathong dika tlišago madimabe bophelong ba motho. Morago ga gore Podilane a hlokofalelwe ke batswadi o
ile a swanelwa ke gore a dule le ba lapa la malome wa gagwe, mmane wa gagwe elego mogatša wa malome wa gagwe e lego Mmametse, a se mo sware gabotse, a mo hlakiša. O mo dirile tše mpe tša go šiiša, tša go hlomola pelo. Efela tšeo ka moka, a se tša mo thibela go atlega bophelong.

Mongwadi o tšweletša ka bokgoni botebo bja maikutlo le bja monagano bja ngwana yo a kgoromeletšwago go ikemela e sa le ka pela kudu. Go rakwa ga gagwe ga malome’agwe, le ga bo mogwera wa gagwe, Podilane o ile a ba a feletša a robala lebitleng la batswadi ba gagwe. Ebile, o ile a no tšwela pele a ya sekolong, le ge maemo a be a sa dumele, a ba le kholofelo, go ba go fihlela a hwetša katlego ya gagwe.
Moanegwathwadi yo mogolo, Podilane, o tlogetšwe go sepela lefaseng leo le se nago boiketlo le tšhireletšo ya batswadi ba gagwe, seo se lebišago go thulana ga gagwe le ditebelelo tša setšhaba le dilo tša kgonthe tše thata tša bophelo.

Ka mo go Podilane Mankga, Motimele o laola polelo ya sepedi, ka bokgoni bja godimo, a diriša maleme le methaladi ya polelo go hlaloša maikutlo le dikgopolo. Polelo ya gagwe e hlwekile, e tiile, ebile e na le maatla ao a kgonago go dira gore babadi ba tsenelele ka padding ka maikutlo a bona.

Pading ye ka moka, mongwadi o šomiša polelo ye e humilego, ya tlhalošo yeo e godišago bogale bja maikutlo bja kanegelo.

Mongwadi o tšweleditše bokgoni bja go hlama ditema tša lerato le kgopolo ya maemo a setšhaba. Ka go tloša mathata a lerato le thuto, Motimele o laetša go hlalefa ga gagwe go thea ditemana tšeo di botegago tša bophelo bja motho ka gare ga maemo a bophelo. Tšeo ka moka di diregilego go Podilane, ge ele lerato gotšwa setšhabeng, le maloko a mangwe a gagwe ao a bego a sa le gona, o le bone.

[Matlaila Laticia]

Podilane Mankga e anega kanegelo ya kgarebe, Podilane, e sepetša ditlhohlo tša bophelo motseng wa magaeng. Ka ge e le tšhiwana a sa le yo monyenyane, Podilane o lebeletšane le mathata, go gobošwa le go eka. Go sa šetšwe mapheko a, o hwetša khomotšo thutong gomme mafelelong e ba wa tša molao. Padi ye e tsinkela merero ya go kgotlelela, boitšhupo, le ntwa ya go lwela toka ya leago.
Dihlooho tse Kgolo
1. Matlafatšo ya Basadi: Leeto la Podilane le swantšhetša maatla le maikemišetšo a basadi ge ba lebane le mathata
2. Thuto bjalo ka Tokologo: Thuto e tšweletšwa bjalo ka senotlelo sa go lokologa bodiiding le kgatelelo.
3. Bohwa bja Setšo: Padi ye e keteka setšo, ditšo, le polelo ya Sepedi.
4. Toka ya Leago: Mongwadi o sola malwetši a leago go swana le bodiidi, go se lekalekane, le dikgaruru tše di theilwego godimo ga bong.
Tshwantšho le Diswantšho
1. Leina la Podilane, leo le rago gore "yo a fetilego mathateng," le laetša tlhago ya gagwe ya go kgotlelela.
2. Diswantšho tša tlhago (mohlala, seetša sa letšatši, pula) di swantšhetša kholofelo,
Mokgwa wa Dingwalo
1. Padi ye e ngwadilwe ka Sepedi, e tšwetša pele pabalelo ya polelo le boitšhupo bja setšo.
2. Ditlhalošo tše di bonagalago tša Mankga le mokgwa wa go anega dikanegelo di tsenya babadi le go phediša baanegwa.
3. Sebopego sa padi ye seo e sego sa mothalo se laetša go raragana ga maitemogelo a motho.
Kgahlamelo le Bohlokwa
"Podilane Mankga" e tsenya letsogo go:
1. Dingwalo tša Sepedi le pabalelo ya polelo.
2. Boemedi bja maitemogelo a basadi ba dinagamagaeng dingwalong tša Afrika Borwa.
Mafetšo
Podilane Mankga ke padi ye maatla le yeo e hlohleletšago go nagana yeo e hlahlobago maemo a motho, boitšhupo bja setšo, le toka ya leago. Go anega dikanegelo ka bokgoni bja Mankga le ditlhalošo tše di bonagalago gabotse di dira gore padi ye e be seabe se segolo go dingwalo tša Sepedi le bohwa bja dingwalo tša Afrika Borwa.

[Tebogo Given]

Ditšhwayatšhwayo

Maikemišetšo a ditšhwayatšhwayo ke go ntšha goba go ahlola selo goba tiragalo yeo e itšego batho ge re phela re ntšha maikutlo a rena goba gona go ahlola dilo tše itšego letšatši ka letšatši. Ditšhwayatšhwayo ke go ntšhetšha maikutlo ntle gomme wa fa mabaka a go thekga.


Ditšhwayatšhwayo tša puku ya Podilane mankga.

Leina la papadi ye ke podilane mankga. Ke puku yeo e ngwadilego ke Aletta Matšhediso Motimele ya tšweletšwa ke miller longman , 1995-northen sotho language , ya matlakala a 59. Podilane ke pukwana yeo e nkgago lefetla la moya wa sebjale. Re bona ge kamo pukung ye re hwetša go hloka kwelo bohloko le lerato, go tswala dikgaruru tšeo ditšwelelago dikgaphamadi tšeo di fetago ka maphelo a batho ba ba se nago molato . puku ye e lemoša batho gore tšhiwana ye e sa hwego e leta monono.

Maitemogelo a mong

Puku ye e hlaloša ka lekgarebe leo ba rego ke podilane mankga yo a ilego a ikhwetša a tlaišwa ke mmane wa gagwe ka morago ga go bolawa ga batšwadi ba gagwe .
Puku ye e laetša ka fao batho ba sego ba swanela go lahlela toulo maphelong a bona, go thwe kgotlelelo e tswala katlego, re bona ge podilane a saka a ema mererong ya gagwe ya go tsena skolo le ge a be a šitišwa ke batho ba bangwe, mafelelong o ile a atlega a ba le bophelo bjo bo kaone

Ditšhitšhinyo

Papadi ye ke ye bohlokwa kudu go batho ka moka ka ge e re ruta ka tša bophelo. E re ruta gore rena batho swanetše go phela ga botse re be le lerato, le hlokomelo go setšhaba saa rena. Ye ke puku yeo batho bao ba senago le tšhepo goba bao ba bonago nke bona ba ka se tsoge ba atlegile ba ka ipalela yona. Papadi ya Podilane mankga e ka tšwela mang le mang mokgola ka gore ga go motho yo a senago le mathata ebile yo a sa nyakego go atlega bophelong.

[Dorris Nchabeleng]

Podilane Mankga
Sehlopha sa O.K Matsepe
Puku ya Podilane Mankga e tšweletšwa bjalo ka terama yeo e laodišetšago ka ga ditiragalo tša lekgarebjana leo le bitšwago Podilane. Mongwadi ka gare ga papadi ye o leka go re tšweleletša ka lehloyo le lerato la batho go motho ge a hlokofaletšwe ke batswadi. Terama ye e tšweletša mosetsana, Podilane yo e lego tšhiwana morago ga gore batswadi ba gagwe ba bolawe. Ka morago ga poloko ya batswadi ba gagwe, Podilane o ile a tšea ke malome wa gagwe gore a dule le bona go laetša gore o tla mo thekga le go mofa lerato. Motseng wa malome wa gagwe ga se a amogelega ka ge mogatša malome wa gagwe Mmametse a sa mo rate a mo hloile. Makgolo wa gagwe, motswala wa gagwe Patla, Sadiki le malome wa gagwe ba be ba mo eme nokeng ka dinako tšohle. Podilane o be a ithatela go ja puku ka ge a be a nyaka go ba mmamolao le gona a sepele ka kua lapeng la malome wa gagwe ka ge Mmametse a be a mo hloile. Morutiši le yena o be a mo hloile moo Podilane a nyakilego go tlogela sekolo ka lebaka la lehloyo la gagwe. Makgolo wa gagwe o be a fela a mo kgothatsa ka gore “Tšhiwana ye e sa hweng e leta monono.”. Nnete toro ya Podilane e ile ya phethagala, se sere utullela gore kodumela moepathutse ga go lehumo leo le tšwago kgauswi.
Mongwadi wa Podilane Mankga o tloga a atlegile kudu ka ge Polelo ya gagwe e tloga e ntšha bana ba phefo,Polelo ya gagwe e tloga e kwišišega ntle le tlabelo e nnyane polelo e tloga e hlwekile. Mongwadi o re utullela ditiragalo tše di diralago maphelong a batho matšatšing a lehono, gape o re laetša ka mokgwa wo re ka lokišago mathata ntle le go lwa go swana le ge Podilane a ile a se lwe le batho bao ba bego ba mo thibela ditsela bophelong.

[Sphiwe]

Ditshwanyotshwanyo tša ka gare ga padi ya Podilane Mankga:

Padi ya Podilane Mankga eo mongwadi wa yona e le go “A.M. Motimele”, ke kanegelo yeo e kgwathago maikutlo kudu ka ga Bophelo ba Podilane. Podilane ke mosetsana yo moswa wa tšhiwana yo a lebanego le mathata a mantši ka morago ga go lahlegelwa ke batswadi ba gagwe ka fase ga maemo a masetlapelo. Mongwadi o tšweleletša ka mokgwa wo kgotlelelo e tlišago Katlego le ka mokgwa wo ditiro tše dibe tšeo bath oba di dirago dika tliša madimabe bophelong ba motho. Morago ga gore Podilane a hlokofalelwe ke batswadi o ile a swanelwa ke gore a dule le ba lapa la malome wa gagwe, mmane wa gagwe yo ele go Mmametse a se mo sware gabotse efela seo ga se sa mo thibela go atlega bophelong ba gagwe. Ge ele Mmametse ditiro tša gagwe di mo tlišeditše ditlamorago tše dibe.
Papadi ye e beakantšwe tikologong ya magaeng, e tsenelela ka gare ga dihlohlo tša go phologa, dikamano tša lapa le go kgotlelela ga motho ka noši. Moanegwathwadi yo mogolo, Podilane, yo a tšwelelago ka go thulana ga gagwe le ditebelelo tša setšhaba le dilo tša kgonthe tše thata tša bophelo.
Thulaganyo ya puku ye e dira rena ka ge re le babadi go bona dikgolo le go gola ga Podilane ge a ithuta go lebana le manyami, bodutu go bophelong ba gagwe. Mongwadi o tšweletša ka bokgoni bja maikutlo le bja monagano bja ngwana yo a kgoromeletšwago go ikemela e sa le ka pela kudu Mongwadi o tloga mathateng a go swana le bodidi, tahlegelo, le go kgotlelela, a dira gore papadi ye e be nyakišišo ye e kgwathago maikutlo ya kgotlelelo ya batho.

[Nkele Mohlala]

Ka mo pukung ye ya “Podilane Mankga”, mongwadi (A. M. Motimele, 1995) o tšweletša ditlhotlo tšeo ditšhiwana di itemogelago tšona maphelong a tšona. Leina la puku ye le hlaloša ka moo moanegwathwadi wa puku ye elego Podilane, a swarwago bjalo ka yona podilane goba yona khwephane selo sa go nkga morago ga go lahlegelwa ke batswadi ka tlase ga lehu la masetlapelo. Le ge go le bjalo mongwadi o buša gape o re tšweleletša gore batho ba ka se go hloye ka moka, gobane gare ga tshwarompe yeo Podilane a itemogetšego yona go makgoloagwe le malomeagwe o be a sa we fase. Mongwadi o kokotletše puku ya gagwe ka segologolo seo go thwego “Kgotlelelo e tswala katlego”, ka gobane gare ga mathata ao Podilane a gahlanego le ona bophelong bja gagwe ga se a ka a lahlela toulo o ile a kgotlelela a se be tšhiwana ya matepe, mafelelong a fihlelela ditoro tša gagwe tša go ba ramolao. E re gopotša gore ka moka re na le maatla a go dira phetogo ye botse maphelong a rena ra a kaonafatša, go nyakega fela kgotlelelo le maikemišetšo a go tseba gore re nyaka eng mo bophelong. Puku ye ngwadilwe ka mokgwa wa maleba ka gobane e lebane le mathata ao elego tlhobaboroko ka mo Afrika Borwa, go swana le bomphenyašilo le tlaišo dikolong, ka malapeng le ditšhabeng. Mongwadi o tšweletša kwešišo yeo e tseneletšego ka ga ditlhohlo tše batho ba Afrika Borwa ba itemogelago tšona, ka ge re le babadi re fela re bona ditiragalo tše di diregago ka gare ga puku ye gobane ke selomodiro re di bona di direga ka mehla. E utolla ka moo batho ba bangwe, ba otlago bana ka bokgopo bja batswadi, se se hlatsela ke ka moo Morutišigadi Kekae a bego a swere Podilane ka gona. Mongwadi o tšweleditše bokgwari bja polelo mo pukung ye le tšhomišo ya polelo yeo e nonnego. Puku ye e tšweletša maikemišetšo a mongwadi go tšweletša molaetša wa gagwe ka botswerere, le gore batho ba kgone go itswalanya le bophelo bjo Podilana a bo phetšego.