Biletimiz İstanbul'a Kesildi

by Mıgırdiç Margosyan

Yine Gâvur Mahallesi, yine daracık Diyarbakır küçeleri, Merheli, Dıngılhava, Mardin Kapı ve diğerleri...

Okuru, satır aralarında saklı ince hüznü keşfetmeye çağıran bir yazın Margosyan'ınki. Diyarbakır'ı da, İstanbul'u da anlatsa bu duygu yoğunluğu hiç azalmıyor.

Gazeteci Ragıp Duran "Allahsız Kalem" isimli makalesinde bakın nasıl anlatıyor Margosyan'ı:"... Margosyan'ın diline bir dengbej gelip yerleşmiş sanki. Geçenlerde bir yabancı gazetede Kahire'deki kahvelerde öykü-masal anlatan amcalardan birinin fotoğrafını görmüştüm. Biletimiz'i okurken o fotoğraf çekildi yeniden. Margos amca, bir masanın üstüne konmuş iskemleye oturmuş, elinde bir kitap, arada sırada gözlüklerini çıkarıp nargile ya da kahve içen dinleyicilerine bakıyor. Ulu Cami'nin önündeki kürsülere tünemiş Ermeniler, Kürtler, Museviler, Süryani ve Keldaniler usul usul dinliyorlar kendi öykülerini. Arada bir, Ermeni'nin biri ya da bir Hıristiyan "Ape Margos, o kadının adı Mari değil Hayganuş" diye tekzip iddiasında bulunuyor."

134 pages, Paperback

First published January 1, 2012

About the author

Diyarbakır’ın Hançepek Mahallesi'nde (Gâvur Mahallesi) doğan Margosyan, eğitimini Süleyman Nazif İlkokulu, Ziya Gökalp Ortaokulu, daha sonra İstanbul'daki Bezciyan Ortaokulu ve Getronagan Lisesi'nde sürdürdü, sonra öğrenimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümünde tamamladı. 1966-72 yılları arasında Üsküdar Selamsız'daki Surp Haç Tıbrevank Ermeni Lisesi’nde felsefe, psikoloji, Ermeni dili ve edebiyat öğretmenliği ve okul müdürlüğü yaptı. Daha sonra öğretmenliği bırakarak ticarete atıldı. Edebi çalışmalarını aralıksız sürdürdü. Marmara Gazetesi’nde yayımlanan Ermenice öykulerinin bir bölümü Mer Ayt Goğmeri (Bizim Oralar) adıyla kitap haline getirildi (1984). Bu kitabıyla 1988 yılında Ermenice yazan yazarlara verilen Eliz Kavukçuyan Vakfı Edebiyat Ödülünü (Paris-Fransa) aldı. Gâvur Mahallesi (1992), Söyle Margos Nerelisen? (1995) ve Biletimiz İstanbul’a Kesildi (1998) adlı Türkçe kitaplarını, 1999’da ikinci Ermenice kitabı Dikrisi Aperen [Dicle Kıyılarından] izledi. Gavur Mahallesi, Avesta yayinlari tarafindan Li Ba Me, Li Wan Deran adıyla Kürtçe olarak yayımlandı (1999). 2010 yılında Türkçe kaleme aldığı Kürdan adlı kitabı Aras Yayıncılık tarafından yayınlandı. Evrensel Gazetesi'nde "Kirveme Mektuplar" adlı köşesinde yazmayı sürdüren Margosyan'ın bu makalelerinin bir bölümü Lis Basın-Yayın tarafından Kirveme Mektuplar adıyla 2006'da Diyarbakır'da yayımlandı. Aynı gazetede yazdığı makalelerin bir bölümü Belge Yayınları tarafından Çengelliiğne adıyla yayımlandı (1999). Ermeni yazınında taşra edebiyatının son temsilcisi olarak bilinmektedir. Agos, Gündem, Marmara ve Yeniyüzyıl gazetelerinde yazmıştır.Halen günlük olarak yayınlanan Evrensel gazetesinde "Kirveme Mektuplar"başlıklı köşe yazıları yayınlanmaktadır.

Reviews

[Prefix · Rating 5 out of 5]

Diyarbakır'da 'gavur', İstanbul'da Kürt kalan Mıgırdiç üç farklı kültürün içiçe geçtiği kendi yaşantısının yanı sıra kurgu hikayeler de eklemiş. Özellikle Adem ve Havva hikayesinin farklı bir yorumu olan 'Elmalı Balayı'nı çok beğendim. Mara Meimaridi'nin 'İzmir Büyücüleri' adlı kitabını sevenlerin bunu da seveceğini düşünüyorum.

[Hülya · Rating 4 out of 5]

Elimdeki bu hacmi küçük ama kalbime ağırlık yapan,bazen gülümseyerek okuduğum çoğu zaman düşündüğüm “keşke böyle olmasaydı “dediğim bir öykü kitabı. Öyküler kurmacadan çok gerçekleri yansıtmış.mübadeleden sonra Diyarbakırlı Ermenilerin günlük hayatını,aynı mahallede yaşayanların birbirine olan tavrını,kilisesiyle,camisiyle Diyarbakır’ın Hançepenek ilçesininin Gâvur Mahallesini anlatıyor .Diyarbakır’da gavur ,İstanbul’da kürt dediklerleri Mıgırdiç Margosyan o yıllar öyle bir anlatmış ki üzülmememek , neden dememek mümkün değil.

Margosyan mizah yaparak öyle eleştiriler yapıyor kı ;yeri geliyor papazı yeri geliyor camii hocasını eleştiriyor .herkesin ayrı ayrı inandığı tanrıya isyan ediyor .
Çocukken Kendi anadilini öğrensin diye fikri dahi sorulmadan apar topar İstanbul’a yollayan Margosyan…Ne olursa olsun Diyarbakır’dan kopamayan Margosyan … öleceği son güne kadar ezilenin hakkını savunan,kimilerinin gözünde hâlâ gavur olan Margosyan…

[Çetineus · Rating 2 out of 5]

Mir meftunen bılğurov
O yar dıle, yar dıle
Meçn el suğh bığdınusov
O yar dıle, yar dıle...

[Joy · Rating 4 out of 5]

En sevdiğim adam, ah yine o ne komik/acı dil. Benim favorim yine yaradılış destanını anlattığı bölüm. Ermeni edebiyatının neden en iyilerinden biri olduğunu bu yüz sayfacık kitapla bile defalarca anlıyoruz.

[zehra · Rating 4 out of 5]

Kitabevi gezmeyi sevme sebeplerimden biri bana yenilikler sunması, aradığımı bulamayınca bir benzeriyle tanıştırması. Margosyan ile bu vesileyle buluştuk. Tatlı dilini, okurken yüzümde gülümseme yaratan cümlelerini okuduğum için nasıl keyifliyim. Anı tadında öykülerinin yanında farklılık yaratan öyküleri de var içinde. Üstelik bu basım için bu öyküleri Türkçe olarak yeniden kaleme almış.

Ermenicede kavaragan kıraganutyun (taşra/köy edebiyatı) yazarı olarak ünlenen Margosyan, Diyarbakır'dan sahneler sunuyor öykülerinde. Sürgünün acıları da kendini hissettiriyor, sevginin sıcaklığı da. Okurken başka kitaplarını okuma arzusu saran yazarları ayrı seviyorum. Dilinde, üslubunda beni etkileyen bir şeyler olduğunu biliyorum böyle yazarların. Samimi, sıcak bir şeyler.

[Tantunicemilbey · Rating 4 out of 5]

Bu okuduğum 3. Kitabı. Bir zamanlar falım sakızının şekersiz bir versiyonu çıkmıştı. Çiğnerken içinden her defasında hafif bir şeker tadı alıyorduk. hep aynı hikayeyi yeni yeniden anlatmasından kesinlikle rahatsız değilim hatta bunu sonuna kadar dinleyebilir ve okuyabilirim. Ama sadece bu kitapla ilgili bir itirazım var. İstanbul'a geliş hikayesi ve tekrardan Ermeni kimliği ve kültürüyle barışması. hatta bu Ermeni kimliğini oluşturan süreçlerin kitabında neredeyse hiç anlatmamış olması bir eksiklik. Aslında kitabın ismi bu anlamda oldukça büyük vaatler içeriyor. 5 yıldız vereceğim kitabı o yüzden bir yıldız eksik veriyorum.

[OĞUZHAN KIRIKBAŞ · Rating 5 out of 5]

Kitabı çok beğendim. Yazarın dili ve Türkçe'yi kullanışı o kadar güzel ki. Kitap yazarın çocukluk ve gençlik yıllarının bir otobiyografisi ve techir sonrası Diyarbakır bölgesinde kalan az sayıda Ermeni kökenli nüfusun günlük yaşamı üzerine. Tarihsel meselelere ve politikaya değinmeden hassas konuları ele alışı takdire değer. O dönem yöresel Türkçe'nin kelime zenginliği karşısında şaşırmamak elde değil. Türkçe'nin bir de Ermeni ağzı olduğunu öğrenmek, bu insanların bizim insanımız olduğunu yüzümüze vuran bir gerçek. Kitabı güzel bir otobiyografi arayan herkese tavsiye ederim.

[Zelal Ay · Rating 4 out of 5]

Hem çok gülerek hem boğazım düğümlenerek okudum. Çok küçük yaşta ayrılmasına rağmen zihninde dipdiri Diyarbakır’ı, Gavur Mahallesini, çocukluğunu yaşatan yazar, bize kısa kesitlerle, çok da esprili bir dille zaman yolculuğu yaptırıyor.
Özellikle elmalı balayına bayıldım. Çok esprili ve farklı bir Adem-Havva-cenetten kovulma yorumu.
Boğazımın düğümlendiği kısımlar; tüm ülkemiz için gelen bir keşke hissi.

[Ozge Balci Eris]

Gavur Mahallesi kitabından çok daha fazla sevdiğim daha samimi bulduğum bir kitap oldu:)