Ο Θάνος έχει φύγει εδώ και έντεκα χρόνια απ' το χωριό του για να ψάξει τα όνειρά του στην πρωτεύουσα. «Τίποτε από εμένα δε φαίνεται» είναι το μότο του στη μαγική χοάνη που λέγεται Αθήνα, όπου σπάει διαρκώς τα μούτρα του. Όταν ο πατέρας του πεθαίνει, ξαναγυρίζει στο χωριό για την κηδεία. Η πατρική κληρονομιά είναι λίγα χρήματα, αλλά και μια παλιά «Πολαρόιντ» που θα τον θέσει μπροστά σ' ένα τρομερό αίνιγμα: σε μια περίεργη ανορθογραφία στην ήρεμη ζωή ενός φιλήσυχου ανθρώπου. Για να λύσει αυτό τον απροσδόκητο γρίφο, θα χρειαστεί ν' αντιμετωπίσει ουσιαστικά τον εαυτό του. Θα εισδύσει στον παράξενο κόσμο της Βίλας Κομπρέ, όπου θα συναντήσει εκκεντρικούς, μυστηριώδεις ανθρώπους, οι οποίοι μοιάζουν να κρύβουν ένα επώδυνο μυστικό. Ανάμεσά τους και μια πολύ ιδιαίτερη κοπέλα που του αφυπνίζει ένα απωθημένο κομμάτι της ύπαρξής του. Μπαίνοντας όμως βαθιά στην υπόθεση, θα οδηγηθεί σ' έναν ακόμα πιο αναπάντεχο τόπο, όπου κρύβονται οι απαντήσεις για όσα τον βασανίζουν. Για να τις βρει, θ' αναγκαστεί να δοκιμαστεί στα όριά του. Θ' αντέξει;
Alexis Stamatis (Greek: Αλέξης Σταμάτης) is a Greek novelist. He studied Architecture at the National Technical University of Athens and earned postgraduate degrees in Architecture and Cinematography in London. He has published nine novels, several of which have been translated and published in Europe and the USA. Alexis Stamatis has also published six books of poetry. His second collection, The Architecture of Interior Spaces, was awarded the Nikiforos Vrettakos Prize in 1994. Τwo collections of his poems have been translated in Great Britain. In 2004 he participated in the renowned International Writing Program of the University of Iowa courtesy of a Fulbright Artists & Art-Scholars Award. In 2007 Etruscan Press won the U.S. National Endowment for the Arts' first International Literary Award for the translation of the novel American Fugue. In 2009 Alexis Stamatis was writer in residence in Shanghai, invited by the Shanghai Writers Association. He has represented Greece in numerous international book festivals and seminars. His writing appears regularly in major Greek newspapers and magazines.
Το βιβλίο μέχρι τη μέση και περισσότερο, ήταν εξόχως συναρπαστικό και κρατούσε το ενδιαφέρον. Αν εξαιρέσει κανείς την sense of self importance (ελληνιστί: ψωνίτιδα) του πρωταγωνιστού, ο οποίος ήταν ένας πτωχός πλην τίμιος Μαγκάιβερ - John Rambo - προστάτης των πτωχών κορασίδων, πράγματα, τα οποία άνετα προσπερνά κανείς και που ίσως βοήθησαν, τελικά, στο σχηματισμό ενός πολύ ιδιαίτερου ήρωα, τα πράγματα χάλασαν στη συνέχεια.
Έως τη μέση, υπήρχε ένα πολύ καλοσχηματισμένο σκηνικό δράσης (setting) μεταξύ Εξαρχείων και Μελισσίων, τόπου του πρωταγωνιστή και τόπου της στοιχειωτικής βίλας Κομπρέ με όλα τα περιβάλλοντα πρόσωπα. Μετά μπήκαν κάτι Αφρικές στη μέση (προφανώς ο κ. Σταμάτης θέλησε να αξιοποιήσει κάποιες πρόσφατες εμπειρίες από ταξίδι), κάποια αναζήτηση ενός χαμένου βιολογικού πατέρα, της οποίας την έκβαση δε μαρτυρώ για να μην κάνω spoiler, αλλά που καταστρατηγεί έναν βασικό κανόνα της ψυχαγωγίας: όχι τόσο το happy end, μα την ομαλή και συνεπή ακολουθία των γεγονότων που οδηγούν ΚΑΠΟΥ, σε κάποια "λογική" και ίσως πολυαναμενόμενη έκβαση. Το βιβλίο αρχίζει από μια βαρυσήμαντη φράση "τίποτε από εμένα δε φαίνεται" και καταλήγει πάλι στον αυτοπροσδιορισμό του πρωταγωνιστή. Κάνει κύκλο, δεν ανοίγεται προς τον κόσμο.
Ωστόσο, δεδομένου ότι ήταν το πρώτο βιβλίο του Αλέξη Σταμάτη που διάβασα, είναι βέβαιο ότι θα διαβάσω και άλλα, διότι ο συγγραφέας χειρίζεται εξαιρετικά το λόγο, δημιουργεί με μαεστρία τη μυθοπλασία του, κρατά το ενδιαφέρον και είναι, τελικά, τίμιος προς τον αναγνώστη.
Από τους ελάχιστους αξιοπρεπείς της γενιάς του, ο Σταμάτης το παλεύει σεβόμενος τη νοημοσύνη του αναγνώστη και ανταποκρινόμενος (στο μέτρο των δυνατοτήτων του) στις προσμονές που του δημιουργεί μέσω της αφήγησής του. Θα μπορούσε το βιβλίο να ήταν σίγουρα πιο ευφάνταστο, αλλά ο ρυθμός είναι γρήγορος, η πλοκή ρέει και η γραφή δε κουράζει. Καλή προσπάθεια.
Ένα ακόμα βιβλίο του Αλέξη Σταμάτη που διάβασα για δεύτερη ή τρίτη φορά μέσα σε δύο απογεύματα. Διαισθάνομαι ότι ο συγγραφέας θα μπορούσε να γράψει πραγματικά αριστουργήματα αν μπορέσει να βρει μία καλύτερη ισορροπία στα βιβλία του μεταξύ πλοκής και εσωτερικότητας των ηρώων και δώσει μια πιό αληθοφανή προσέγγιση των εκάστοτε γεγονότων.
Ο Θάνος, ο πρωταγωνιστής της "Βίλας Κομπρέ", είναι ένας μάλλον αντιπαθής χαρακτήρας ο οποίος στα 28 του χρόνια θεωρεί ότι έχει κατασταλάξει στον βαθύτερο πυρήνα της ύπαρξής του ακόμα κι αν πολλές από τις -κάπως θολές- φιλοδοξίες του δεν έχουν εκπληρωθεί. Μετά την κηδεία του πατέρα του, ανακαλύπτει κάποιες ενδείξεις ότι αυτός ο τόσο κλειστός αλλά διαφανής άνθρωπος με τον οποίο υπήρξε για χρόνια αποξενωμένος, έκρυβε κάποιο μυστικό.
Από εκείνη την στιγμή, παγιωμένες ιδέες κι αντιλήψεις του Θάνου για τους γονείς του, το περιβάλλον του αλλά και τον ίδιο τον εαυτό του, δείχνουν να συγκλονίζονται και ένα περίεργο ταξίδι, τόσο εξωτερικό, όσο και εσωτερικό ξεκινάει. Σε αυτό η ζωή του θα συνδεθεί αναπάντεχα με ανθρώπους την ύπαρξη των οποίων μέχρι τότε αγνοούσε, με καταστάσεις και τοπία εντελώς ξένα για αυτόν ως τότε. Η λύση του μυστηρίου θα σηματοδοτήσει και μία μεγάλη συνειδητοποίηση και μια στροφή στον ψυχισμό και την προσωπικότητα του ήρωα, θα προσφέρει μια εντελώς διαφορετική οπτική στα πράγματα.
Το μέρος του βιβλίου που αφορά το μυστήριο αρχίζει αρκετά καλά και κρατάει το ενδιαφέρον του αναγνώστη, αλλά όσο προχωράνε οι σελίδες γίνεται όλο και πιο υπερβολικό. Το αλλόκοτο περιβάλλον της Βίλας Κομπρέ γίνεται ως ένα βαθμό πιστευτό, αλλά η συνέχεια με το ταξίδι του Θάνου στην Αφρική μοιάζει λες και ανήκει σε άλλο βιβλίο. Επίσης, συμβαίνουν πολλές βολικές συμπτώσεις για να κυλήσει η πλοκή...
Το νόημα της λύσης του μυστηρίου και το ταξίδι που οδηγεί σε αυτό, λειτουργεί σαν ένας μηχανισμός ωρίμανσης του Θάνου και υποθέτω σαν μια αλληγορία, ένας παραλληλισμός για το εσωτερικό ταξίδι που κάνει ο Θάνος για να βρει τον εαυτό του.
Ωστόσο θεωρώ ότι όλες οι αμφιταλαντεύσεις, οι σκέψεις και η συμπεριφορά του ήρωα είναι κάπου υπερβολικές και υπερφίαλες και από κάποιο σημείο και μετά καταντάνε λίγο κουραστικές.
Ακόμα, ένα σημείο που ξέφυγε της επιμέλειας του βιβλίου είναι αυτό το έρμο το βραχιόλι, που κάποια στιγμή στο κείμενο γίνεται δαχτυλίδι που ο Θάνος κρύβει, ενώ όντας ήδη πουλημένο, αναφέρεται πιο κάτω αντί του κολλιέ.
Πάντως, δεν μπορώ να μην αναφέρω την πολύ ιδιαίτερη γραφή του συγγραφέα, με την όμορφη χρήση της γλώσσας και την ευχέρεια στην περιγραφή ψυχολογικών καταστάσεων, καθώς και το ευφάνταστο της υπόθεσης. Όλα τα βιβλία του Αλέξη Σταμάτη είναι καλογραμμένα και παρά τις όποιες αδυναμίες, διαβάζονται με ενδιαφέρον μέσα σε λίγες ώρες ή μέρες.
Θεωρώ ότι με λίγο περισσότερο αυτοπεριορισμό στις ψυχολογικές αναλύσεις και λίγο περισσότερη επεξεργασία της πλοκής, λίγο πιο προσγειωμένο το κομμάτι της δράσης, το βιβλίο αυτό, όπως και άλλα του συγγραφέα, θα ήταν πραγματική εξαιρετικά. Ως έχει, 3.5/5 (το 0.5 πάει πάντα υπέρ του συγγραφέα) .