Medeniyet Kaybı: Milliyetçilik ve Faşizm üzerine Yazılar

by Tanıl Bora

Sadece imparatorluğun kaybıyla telif edilmek üzere değil, resmen devletin beka aracı olarak istihdam edilen Türk milliyetçiliği, gündelik hayat içinde nüvelenen yeni biçimleriyle, mutasyonlarıyla tanınmış varlığını pekiştiriyor, akışkanlaştırıyor. Tanıl Bora Medeniyet Kaybı’nda, milliyetçiliğin cumhur ve cumhuriyet fikriyle kurduğu ilişkiyi, cumhuru yalnızca bir kütle kabul eden, cumhuriyetin fikrî değerlerini değil şeklî ayrıntılarını yücelterek kütle kabulünü ve arzusunu süreklileştiren yönlerini ele alıyor. "Cumhuriyet, demokrasi ve muhafazakâr Türk cumhuriyetçiliği", "millî tarih ve devlet mitosu", "milliyetçilik ve insan hakları", "azınlıklar", "millî ‘dava’ Kıbrıs", "faşizmin halleri", "sıradan faşizm", "millî refleks ve linç orjisi", "devletin polisi, polisin devleti", "özel güvenlik ve ‘polis toplumu’", "gelişen anti-Kürt hınç", "sol ve yurtseverlik"... Kitapta biraraya getirilen yazılar Türk milliyetçiliğinin resmî yüzünden sivil çeşitlemelerine uzanan bir tayfa bakıyor. Harcıalem kullanılan faşizm tahlillerine ve faşizm enflasyonuna karşı, faşizmi gerçekten mesele edinmenin, bunun hakkında analitik uğraşlar vermenin gerekliliğinin altını çizerek...

292 pages

First published January 1, 2006

About the author

1963 Ankara doğumlu. İstanbul Erkek Lisesi’ni ve Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdi. 1984-88 arasında haftalık haber dergisi Yeni Gündem’de gazetecilik yaptı. 1988’den beri İletişim Yayınları’nda araştırma-inceleme dizisi editörüdür. O zamandan beri kitap çevirmenliğiyle de meşguldür. 1993’ten 2014’e kadar üç aylık sosyal bilimler dergisi Toplum&Bilim dergisinin yayın yönetmenliğini yaptı. 1989’dan beri düzenli yazdığı aylık sosyalist kültür dergisi Birikim’in 2012’de yayın koordinatörlüğünü, 2016’da yayın yönetmenliğini üstlendi.

Ağırlıklı çalışma alanları, Türkiye’de siyasal düşünceler, özellikle sağ ideoloji ve milliyetçiliktir. Bu konularda yayımlanmış kitapları: Devlet Ocak Dergâh - 1980’lerde Ülkücü Hareket (Kemal Can’la birlikte - İletişim Yayınları, 1991), Milliyetçiliğin Kara Baharı (Birikim Yayınları, 1995), Türk Sağının Üç Hali (Birikim Yayınları, 1998), Devlet ve Kuzgun - 1990’lardan 2000’lere MHP (Kemal Can’la birlikte - İletişim Yayınları, 2004), Medeniyet Kaybı- Milliyetçilik ve Faşizm Üzerine Yazılar (Birikim Yayınları, 2006), Türkiye’nin Linç Rejimi (Birikim Yayınları, 2008), Sol, Sinizm, Pragmatizm (Birikim Yayınları, 2010), Cereyanlar - Türkiye’de Siyasî İdeolojiler (İletişim Yayınları, 2017).

Reviews

[Mehmet Dönmez · Rating 5 out of 5]

Bu ülkenin benim için en parlak aydınlarından biri olan Tanıl Boradan uzmanı olduğu milliyetçilik üzerine başucu mahiyetinde bir kitap. Paragrafların altını kalın kalın çizmekten kitabı eskittim, ibretlik örnekler ve daha önce hiç düşünmediğim ayrıntılar kitaptan fışkırıyor adeta. İlk baskısı 2006da yapılmış olduğu için son dönem yazılarını içermese de daha önce çoğu Birikimde basılmış makalelerin hepsinin güncelliğini koruması hem Tanıl Boranın ileri görüşlülüğünün sonucu, hem yöneticisi ve vatandaşıyla bizim ayıbımız

[ehk2 · Rating 4 out of 5]

"Faşizm teşhisinin telaffuzu, sadece faşizme müteyakkız olanlarca alımlanabilir, anlamlandırılabilir. Bugün -nicedir- böyle bir teyakkuzdan, en iyimser deyişle, emin olamayız. Faşizmi bu konuda müteyakkız ya da 'duyarlı' olmayanlara anlatmada, "bu faşizmdir" teşhisini koymak fazla etkili olmaz. Faşizmin niye "kötü" olduğunu anlatmak gerekir. Kötülüğü, onun "faşizm" demek olduğunu söylemekle yetinmeden, neden ve nasıl kötü olduğuyla anlatabilmek gerekir. Yine özellikle sıradan faşizm babında şart olan gereklilik, kapsamlı bir yeniden-öğrenmeye gönül indirmek demektir"