Met open zinnen

by Ton Lemaire

In Met open zinnen onderzoekt Ton Lemaire onze verhouding tot de natuur, het landschap en de aarde. De nadruk ligt daarbij op de rol van de zintuigen en zintuiglijkheid. In twaalf hoofdstukken verkent hij een grote verscheidenheid aan onderwerpen, zoals de beleving van de ochtend, de ervaring van het sublieme, de teloorgang van de stilte, de opkomst van de expressionistische en abstracte schilderkunst, de gevolgen van de globalisering voor ons ruimtelijk besef en de toewending tot het 'buiten'. Bij de bespreking van die thema's komt een aantal tegenstellingen in onze cultuur aan de orde, zoals die tussen natuur en cultuur, naturalisme en spiritualisme en tussen natuur- en geesteswetenschappen.
Lemaire put in zijn betoog uit inzichten uit de milieufilosofie, de esthetica, de ideeëngeschiedenis en tijdsdiagnosen en laat zien hoe onze verhouding tot de natuur is veranderd door de technische ontwikkelingen van de moderne tijd en de dominantie van de consumptiemaatschappij. Met open zinnen is een pleidooi voor de herontdekking van de aarde en voor het samengaan van het esthetische, spirituele en ecologische in een andere, poëtische omgang met de wereld.

Genres: Philosophy

359 pages, paperback

First published January 1, 2002

About the author

Ton Lemaire (1941) is antropoloog en filosoof. In het voorjaar van 2014 verscheen Het lied van Hiawatha, een essay over een van de bekendste teksten van de negentiende eeuw. Eerder publiceerde hij onder meer Filosofie van het landschap (1970), Met open zinnen (2002), Claude Lévi-Strauss (2008), De val van Prometheus (2010) en Verre velden (2013). Sinds geruime tijd woont Ton Lemaire op het Franse platteland.

Reviews

[Tess · Rating 4 out of 5]

Lemaire schetst in dit uitmuntend boek een rehabilitatie van de zintuigen. In zijn synthese creëert hij een omvangrijk filosofisch werk waarin hij niet alleen het ecologische debat behandeld, maar ook aandacht schenkt aan de toekomst. Dit laatste doet hij op cultuur sensitieve wijze. Opvallend – en zinnenstrelend - is zijn zwak voor zowel de schilderkunst als de poëzie die de indruk geven van de diepe bezieling van alles wat leeft.

In zijn vernieuwende filosofieën stelt hij dat de moderne mens zichzelf vaak voor een almachtig wezen houdt die de wereld onderwerpt aan zijn wil. De literatuur loste op in een postmodern betekenisspel dat louter naar elkaar verwees. Globalisering maakte elke plaats in de wereld inwisselbaar en abstract, waardoor de mens van de aarde werd ontworteld.

Maar, Lemaire wilt niet terugkeren naar een onherstelbaar verleden, wel stelt hij dat de weg die de moderne wereld gekozen heeft maar in één richting uitgaat en dat als we dat niet willen de weg zal leiden tot een volledige vervreemding van de natuur en onszelf. De ecologie leert ons immers dat eindeloze groei niet mogelijk is, de antropologie dat we een plek nodig hebben waar we ons thuis kunnen voelen en de filosofie die een zinvol bestaan kan schenken.

Samengevat dwingt dit werk de lezer tot nadenken over de vraag hoe de mensheid in staat zal zijn om de moderniteit te overleven.

[Ray Lo · Rating 4 out of 5]

TL weet als geen ander de 'malaise van de moderniteit' te beschrijven in zijn gekende stijl. Ook hier een pleidooi voor less is more en minder technologie in het leven.

Aanrader.

[Aafke7 · Rating 5 out of 5]

Is my bible