Türk Kültüründe Gulyabani

by Seçkin Sarpkaya, Mehmet Berk Yaltırık, Ömer Faruk Yazıcı

Türk folklorunun en dehşet verici figürlerinden olan gulyabaninin, Doğulu ve Avrupalı demonik tasavvurları da gözetilerek, ulusal birikimimizin yarattığı halk bilgisi, klasik ve çağdaş edebiyat kaynakları ile popüler kültürde izini süren Türk Kültüründe Gulyabani, sözlü kültür ürünlerinden sinemaya ve müziğe, divanlardan, menakıpnamelerden mesnevilere sadece korku edebiyatımızın izleklerinde bilgilendirici bir okuma serüveni vadetmiyor. Ayrıca on dört illüstratörün klasik anlatılar, çağdaş uygulamalar ve kişisel-sanatsal izlenimleri üzerinden şekillenen, bir uygulamalı halk bilimi yordamı olarak “sözü görme biçimleri”nin yarattığı on yedi dehşet sahnesiyle görsel anlamda da okuru kuşatıyor. Tek başınıza, akşam vakitlerinin tekinsizliğinde okumaktan kaçınmanızı tavsiye ederiz.

143 pages, Paperback

Published September 1, 2022

Reviews

[Özlem Güzelharcan · Rating 4 out of 5]

Oldukça keyifli bir okuma oldu. Kitap dört bölümden oluşuyor. İlk bölümde dünyadaki ve Türk kültüründeki gul miti inceleniyor. İkinci bölümde gulyabaninin Türk tarih ve edebiyatındaki ve popüler kültürdeki yeri, üçüncü bölümde ise Divan edebiyatındaki yeri ele alınmış. Kitap bu noktada yer yer uzun bir tez okuyormuşsunuz hissi veriyor. Dördüncü bölüm ise belki de kitabın en eğlenceli bölümü zira 17 farklı sanatçıdan gulyabani çizmeleri istenmiş ve bu çizimler kitaba sanatçıların açıklamaları-ilhamları ile birlikte eklenmiş. Kısacası kitap oldukça özenli, ayrıntılı, okunmaya değer bir çalışma olmuş.

Halloween sezonunda kitaba elimin gitmesi de ayrıca güzel oldu. Gulyabaninin işi işte!

[Kaan Kahraman · Rating 4 out of 5]

Kitabın araştırma kısımlarını beğenmekle birlikte en sondaki illistürasyonların büyük bölümü hoşuma gitmedi. Çizerlerin emeğine saygı duyuyorum, yaratıcılıklarını kullanmak istemelerini de anlıyorum. Ancak bazı çizimler başka ülkelerin folklorik öğelerinden esinlenerek çizilmiş ve üzerine gulyabani etiketi geçirilmiş gibi.