Leven met Lidewij

by Bert Natter

Leven met een dochter met een meervoudige beperking

Met haar achttiende verjaardag in het verschiet zal Lidewij voor de wet volwassen worden. Toch blijft ze vanwege een meervoudige beperking in zekere zin altijd een kind dat zich op geheel eigen, unieke wijze ontwikkelt. In Leven met Lidewij schetst Bert Natter een liefdevol portret van zijn dochter. Hij doet een poging de werking van haar brein te doorgronden en haalt herinneringen op aan de tijd dat Lidewij nog thuis woonde. Daarnaast gaat hij op zoek naar hoe er in vroeger tijden werd gedacht over kinderen met een beperking. Gaandeweg probeert hij een antwoord te vinden op de vraag wat een mens eigenlijk een mens maakt.

224 pages, Paperback

First published September 1, 2022

About the author

Bert Natter (1968) debuteerde in 2008 met de roman Begeerte heeft ons aangeraakt, die werd bekroond met de Selexyz Debuutprijs en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs. In 2015 verschenen Remington (longlist Libris Literatuur Prijs) en Goldberg (shortlist ECI Literatuurprijs), in 2018 gevolgd door Ze zullen denken dat we engelen zijn. In 2022 publiceerde hij het literaire non-fictieboek Leven met Lidewij.

Reviews

[Jeltje · Rating 5 out of 5]

Alleen al het feit dat Bert met zoveel toewijding en aandacht schrijft over het leven van Lidewij en het beschrijft als een reis, waarin hij ook op organische en zeer toegankelijke wijze zich onderdompelt in bronnen die hij aanhaalt (die het verhaal nog meer kracht geven naar mijn mening) is ontroerend en maakt me emotioneel. Hij maakt met zijn boek het leven van Lidewij iets blijvends, iets dat gedeeld wordt. Er zit zoveel liefde en aandacht in dit boek. Ik kon niet anders dan alles soms vergelijken met het leven van mijn zus. Zoals mijn moeder eens schreef over dit boek: “een heel ander kind maar dezelfde gedachten”. Een heel belangrijk boek waarvan ik vind dat iedereen het moet lezen.
Bert en Ronald gaven dit boek vorig jaar cadeau aan mijn vader en op zijn plaats bedank ik hen daarvoor <3

“Lidewij zal geen bezwaar maken tegen de manier waarop ik haar beschrijf. Ik kan alleen hopen dat ik haar recht doe met wat ik over haar vertel.”

[Catharina Hart · Rating 5 out of 5]

Niet alleen schrijft hij over het dagelijks leven, ook plaatst Bert Natter zichzelf en zijn dochter-met-een-handicap in een historisch en literair perspectief. Zo heeft hij het over wisselkinderen. En de meningen van Luther, Locke, Montaigne en Erasmus passeren de revue. Ontroerend is zijn "terugschrijven" naar de dichter Ed Leeflang, die ook een dochter met een beperking had. Erg lief, en empathisch ... maar hij overstijgt dat ook.

[Alberthe · Rating 4 out of 5]

Mooi liefdevol geschreven boek. Ik vond het bijzonder om een inkijk te krijgen in de manier van denken van iemand met een handicap. Moest hiervoor sommige passages meerdere keren lezen voor ik de gedachtengang van het meisje begreep. Ook interessant om te lezen hoe grote denkers door de eeuwen heen tegen mensen met een handicap aankeken.

[Anne Bergsma · Rating 5 out of 5]

Het boek van Bert Natter is een zeer ontroerend werk. De lezer is af en toe geneigd van ontroering zijn lectuur te staken. Ik zou Lidewij wel eens willen ontmoeten.

[Hans Buijze · Rating 4 out of 5]

Bijzonder boek. Bert Natter beschrijft het leven van zijn dochter Lidewij die meervoudig gehandicapt is en zijn relatie met haar aan de hand van gedichten, verhalen, observaties van andere schrijvers. Ontroerend maar soms ook afstandelijk. Maar door alles heen is er die unieke band die hij heeft met dit unieke individu dat zich niet kan aanpassen aan anderen en waar jij je om heen moet plooien. En dat levert veel op.

[Isa · Rating 4 out of 5]

'Leven met Lidewij' is een mooi boek over niet alleen de dochter van Bert Natter, maar ook over de manier waarop er gekeken werd en wordt naar mensen met verstandelijke beperking. Natter haalt veel wetenschappers, dichters en schrijvers aan die hier een mening over hadden/hebben of ook een dochter of zoon hebben met een soortgelijke beperking. Dat maakt dit boek erg bijzonder, het is meer dan een biografisch portret.

[Chrétien Breukers · Rating 4 out of 5]

Zie www.denieuwecontrabas.blog (aflevering 74, vanaf 19.9.2022) voor een gesprek met de auteur over dit boek.

[Jojo Anthonio · Rating 4 out of 5]

Beste Bert, nee Lieve Bert,

Door al jouw boeken heen, lees ik de gelaagdheid van je gevoelens. Zo ook bij dit boek en hoe kan het ook anders als het onderwerp je eigen Lidewij is.
Dit boek is een een liefdesverhaal. Het liefdesverhaal van een ouder voor een kind, maar ook voor alle ouders en zelfs voor ieder mens, die in zijn onwetendheid en machteloosheid soms, schijnbaar, onvergeeflijke fouten maakt in de omgang met de medemens.
Ook ik heb die fouten gemaakt, terwijl op dat moment een betere, ondersteunende houding gewenst was. Want ik lees en beleef alles in mijn optiek en daarom komt ieder woord zo binnen.
Dus, voor mij, is dit een herkenbaar verhaal van voorbij gegane momenten, dat je in de overlevingsmodus stond en vergat echt te beleven.
Het is tevens ook een afscheidsbrief aan Lidewij en jezelf; in het besef, dat je nu een stapje terug doet in de actieve vaderrol die je altijd, met liefde, hebt vervuld.
Je hebt haar ‘netjes afgeleverd’ en ik weet met zekerheid te zeggen dat het ‘gezien’ is; door haar, door je omgeving en nu door ons, lezers.
En mocht je in een ‘hogere macht’ geloven; ook daar …
Dankjewel, dat je het verhaal van je gezin met ons hebt gedeeld en ons wijzer hebt gemaakt!

[Jip · Rating 4 out of 5]

ik weet niet eens hoe ik hier een recensie over zou moeten schrijven… zo’n ontzettend ontroerend, maar vooral ook prachtig verhaal.

[Carine Van Empelen · Rating 5 out of 5]

❤️

[Lesley · Rating 4 out of 5]

(Kobo plus)

Erg mooi geschreven, graag gelezen. (Al mochten er voor mij wel echt hoofdstukken in zijn, maar da’s een persoonlijke afwijking. 😅🙈)

Boek nummer 40 van dit jaar en daarmee ook mijn reading challenge gehaald!

[Karen · Rating 4 out of 5]

Leven met Lidewij is een warm essay over zijn dochter die leeft met een verstandelijke beperking, maar uiteindelijk ook over hoe moeilijk we het vaak vinden om om te gaan met mensen die letterlijk of figuurlijk onze taal niet spreken. Ik ben onder de indruk van de toewijding waarmee Bert Natter over zijn dochter schrijft. Ook de openheid over zijn vaderschap dwingt respect af. Maar vooral vind ik dat hij erin is geslaagd om het verhaal boven zichzelf uit te tillen. Hij weet ook mij – ik heb geen kind met een beperking en ben ook geen moeder – te raken en met mezelf te confronteren. Ik besef hoe volstrekt normaal ik het vind dat ik mezelf (min of meer) verstaanbaar en begrijpbaar kan maken, dat anderen mijn taal spreken. Ik besef hoe belangrijk dezelfde taal spreken is voor zelfredzaamheid. Lidewij is een talig kind en praat makkelijk, een kletsmajoor, maar ze spreekt een andere taal.

[Aartjan ter Haar · Rating 4 out of 5]

Liefdevol maar ietwat afstandelijk portret van Lidewij door haar vader. Leven met een verstandelijke beperking wordt als het ware onderzocht met verwijzingen naar literatuur en filosofie.