Οι ήρωες πεινάνε

by Gëzim Qëndro, Ελεάνα Ζιάκου (Translator)

Θα μπορούσε ο πίνακας "Η τσέτα του Σαχίν Ματράκου" να ενταχτεί στην ευρωπαϊκή παράδοση των εικαστικών τεχνών με θέμα τη ληστεία; Είναι γνωστό ότι το φαινόμενο ήταν υπαρκτό παντού στην Ευρώπη μέχρι και πριν ενάμιση αθώνα, ενώ στον ιταλικό νότο συνεχίστηκε και μετά την ενοποίηση της Ιταλίας. Η μελέτη του από ιστορικούς και ανθρωπολόγους χαρακτηρίζεται όχι μόνο από την επιμονή της στήριξης αποκλειστικά σε ιστορικά δεδομένα, αλλά και από το πνευματικό θάρρος για τη δημοσιοποίηση της αλήθειας, όσο πικρή κι αν είναι αυτή. Εδώ και πολλά χρόνια, σε διάφορες χώρες της γηραιάς ηπείρου, οργανώνονται συνέδρια ιστορικών τέχνης που εξερευνούν την καλλιτεχνική παράδοση με θέμα τη ληστεία σε πολλά είδη, όπως η λαογραφία και οι εικαστικέ τέχνες. Το στοιχείο που συνδέει τον Τζένγκα με την πλούσια αυτή παράδοση δεν είναι μόνο η διαφάνεια του θέματος, αλλά και μια ελαφρά δόση ρομαντισμού που απαντάται τόσο στον πίνακά του όσο και στην προαναφερθείσα παράδοση.

Εισαγωγή: Όμηρος των ληστών

Ι. Η ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ
α. Ποιο είναι το θέμα του πίνακα;
β. Η εξομάλυνση της ιεραρχικής αναλογίας
γ. Primo inter pares
δ. Η καλλιτεχνική ειλικρίνεια ως ηθική επιταγή του ρεαλισμού
ε. Οι αισθητικές περιπλοκές της διαφάνειας του θέματος

II. Η ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
α. Η ιδεολογική αδιαφάνεια του ρεαλιστικού θέματος
β. Η συμμετρία μεταξύ εικαστικής απεικόνισης και προφορικού σημαίνοντος
γ. Η ληστεία ως κοινωνικό φαινόμενο
δ. Η Βιβλική Εταιρεία της Κωνσταντινούπολης
ε. Η αισθητική ταξινόμηση του πίνακα του Τζέγκα

Συμπεράσματα

128 pages, Paperback

First published January 1, 2015

Reviews

[Ελσόν Ζγκούρη · Rating 5 out of 5]

Ένα από τα καλύτερα δοκίμια που έχω διαβάσει!

Ο Γκεζίμ Κέντρο, έχοντας έντονα μέσα του, το αίσθημα της δικαιοσύνης, δε διστάζει να "αποκαθηλώσει" τον "λαϊκό ήρωα" Σαχίν Ματράκου από τον θρόνο όπου τον τοποθέτησε το καθεστώς Χότζα θέλοντας να ανυψώσει το εθνικό συναίσθημα των Αλβανών. Για δεκαετίες ο πίνακας του Τζένγκα δέσποζε στην Εθνική Πινακοθήκη όπου ο συγγραφέας τον παρατηρούσε πολύ συχνά. Εκπληκτική η έρευνα που έχει κάνει και μας την παρουσιάζει με τόσο ζήλο στο παρόν βιβλίο. Ο Γκεζίμ Κέντρο, ένας μαχητής της Αλήθειας, αλλά και λάτρης του ρεαλισμού τόσο στην τέχνη αλλά και στη ζωή εξιστορεί, βασιζόμενος επάνω σε αμέτρητες πηγές, τι ακριβώς ήταν οι κλέφτες στην Αλβανία και τα Βαλκάνια επί οθωμανικής αυτοκρατορίας, άσχετα αν κάποια στιγμή συνέβαλαν στον αγώνα ανεξαρτησίας των διάφορων βαλκανικών χωρών. Χάρηκα πολύ το βιβλίο, έμαθα τι είναι πραγματικά και πως εκφράζεται ο ρεαλισμός στην τέχνη, τι είναι ο ρομαντισμός και πότε -σε σχέση με τη Γαλλία- ξεκίνησαν στην Αλβανία. Θεωρώ το βιβλίο αυτό ένα κειμήλιο, όχι μόνο για το αναγνωστικό κοινό της Αλβανίας αλλά και όλους βαλκανικούς λαούς. Μου άφησε μια περίεργη αίσθηση υπερηφάνειας στο τέλος, ένιωσα όμορφα γνωρίζοντας τόσα πράγματα τα οποία αγνοούσα, την ιστορική αλήθεια εν κατά κλείδι, για τους κλέφτες και αρματολούς της Αλβανίας και της ευρύτερης περιοχής των Βαλκανίων. Η μετάφραση στα ελληνικά, όπως και το εισαγωγικό σημείωμα της μεταφράστριας, μου άφησαν την καλύτερη εντύπωση!