Hè, dit was een tegenvaller! Ooit heel lang terug heb ik het verhaal gelezen waarmee Harrewijn een schrijfwedstrijd won en haar auteurscarrière lanceerde en ik vond haar stijl geweldig. Sindsdien zit ik te wachten op de gelegenheid om eens een boek van haar pen te lezen en nu kon dat met mijn Kobo abonnement. Haar schrijfstijl: nog steeds precies in mijn straatje. Het verhaal: een soort rollercoaster van overdreven slapstick, onuitgewerkte thema's en gek in elkaar stekende lijnen.
Hoofdpersonage Elkie is maakt bizarre keuzes. Niet eenmaal, zoals dat ze bijvoorbeeld in het misverstand beland van de oneigenlijke sollicitatie, maar continu. En haar keuzes zijn niet "gewoon" impulsief of naïef (en ik weet hoe vergaand impulsiviteit kan gaan, ik heb ADHD, hehehe), maar echt, echt, écht zó gek dat ik ze op geen enkele manier kan uitleggen - zelfs niet in het belang van het plot. Dat maakte dat ik me bijna voortdurend zat af te vragen WAAROM.
Haar reacties zijn vreemd, of overtrokken, of onnodig, waardoor ik nergens echt grip op haar karakter kreeg en ze vooral aan elkaar leek te hangen van willekeurige plottwists. Niet erg bevredigend, maar daarover later meer.
Het probleem van Elkie, kortgezegd, is dat ze haar shit niet op een rijtje heeft. Ze is bijna dertig, heeft nog nooit een echte relatie gehad (maar waarom dat wordt gezien als moreel falen of bewijs van onvolwassenheid blijft me onduidelijk) en kan maar geen baan vasthouden. Dat is in essentie best een herkenbaar probleem en een leuk uitgangspunt, alleen is in Elkies geval hartstikke duidelijk wat haar passie is en minder logisch waarom ze daar niets mee doet. Ze wil al sinds haar kindertijd bibliothecaris worden, doet de daarvoor benodigde studie, vindt een baan als bibliothecaris maar wordt daar na een maand weer ontslagen WAAAAAANT:
Ze moet van elk boek dat door haar handen glijdt de eerste zin lezen, kan daar maar niet mee stoppen en werkt dus te langzaam. Hmmm, wat? Een volwassen, hoogopgeleide vrouw kan haar baan niet behouden omdat ze "de eerste zin van elk boek wil lezen"? Ondanks waarschuwingen? En dat moet ik als lezer accepteren als volkomen logische gebeurtenis?
Erger nog: ik moet ook aannemen dat dat het einde van Elkies levenslange droom en aspiratie is, want vervolgens gaan Elkie, al haar familieleden en de auteur ervanuit dat ze daarna NOOIT MEER als bibliothecaris aan de slag kan..?
Mehhhh. Dat is een non-existent probleem en dus een zwakke premisse voor het verhaal. Elkies hele bizarre avontuur zou niet moeten hebben bestaan want ze had gewoon haar werk moeten doen in de bieb waar ze haar droombaan uitoefende.
Het is ook een beetje onduidelijk wat Elkie nu precies moet doen, leren of beseffen om een doorbraak te ervaren in haar dip. Moet ze nou leren verstandige keuzes te maken? Voor zichzelf opkomen? Een passie vinden? Want (spoiler alert) een passie heeft ze dus al, maar die komt in dit verhaal vervolgens nauwelijks meer terug, en die andere twee dingen leert ze ook niet. Het boek eindigt met een paar mazzeltjes waardoor haar leven weer een positieve wending krijgt, maar ontwikkeling maakt Elkie niet door. Sterker nog, op de één of andere manier komt ze weg met een enorm geval van fraude, krijgt ze een hoge positie in management aangeboden die ze schijnbaar moeiteloos en vooral niet gehinderd door ENIGE kennis van zaken uitvoert en blijft ze onverminderd doorgaan met impulsieve keuzes maken en ongepland leven. Ik vind het verder allemaal prima, maar dat was toch juist hetgeen dat haar IN de problemen bracht? Waarom is het dan uiteindelijk óók de oplossing..? Dat is dus, wederom, zó onbevredigend dat ik alle andere zwakheden in het plot ook niet kan vergeven.
Wat (wat mij betreft) het geheel nog had kunnen redden was een fijne, zwoele, intense romance maar die... Ontbreekt. Ik bedoel, Elkie eindigt wel met een man, en ook precies diegene waarvan je onmiddellijk vermoed dat het hem zal zijn, maar er is nauwelijks sprake van contact tussen de twee, op een paar filosofische gesprekken met een tuinhek tussen hen in na. Die worden gevolgd door een lang stuk verhaal waarin hij haar veracht en voor nogal lelijke dingen uitmaakt (beschuldigingen die deels waar zijn maar plots kennelijk wél overkomelijk, en deels niet waar, maar nooit ontkracht of besproken worden) en een geheel gebrek aan chemie. En dan op de laatste bladzijde (letterlijk) volgt ineens één kus, zonder uitleg, of liefdesverklaring, waardoor ik een beetje verward achterbleef.
En dan is er ook nog het misverstand van zijn vriendin die wel/niet zijn vriendin is maar dat wordt nooit uitgelegd of opgelost dus mij is volkomen onduidelijk hoe dat precies zit en waarom Elkie daar niet naar vraagt en moest dat nou een obstakel voor hen zijn of niet kan iemand dat me uitleggen???
Er was zo weinig contact en chemie tussen de love interests, en zoveel aandacht voor andere knappe mannen dat ik überhaupt niet zeker wist of Elkie nou met Hem ging eindigen of niet, of dat ze misschien lekker single (EN GEGROEID EN ONTWIKKELD EN MET EEN PLAN) de zonsondergang tegemoet zou gaan. En eerlijk gezegd zou ik dat laatste een beter einde gevonden hebben. Dit voegde in ieder geval niets toe aan de rest van vrij weinig. 🙈
Was het een vermakelijke leeservaring? Jazeker! Harrewijn schrijft humoristisch en lekker vlot. Dit had wat mij betreft dan ook een dikke drie sterren kunnen krijgen, ware het niet voor één laatste punt dat mij na aan het hart ligt, zwaar meeweegt en écht onvergeeflijk is:
Harrewijn heeft ervoor gekozen een bijpersonage in het verhaal toe te voegen dat, net als Elkie, door zijn familie een beetje als zwart schaap beschouwd wordt. Hij wordt door zijn broers gepest (zowel in hun kindertijd als nu) en wordt door al zijn gezinsleden gezien als zwakzinnig, minderwaardig en lastig, antisociaal geval. Ze doen vooral erg moeilijk over hem. Uiteindelijk wordt onthuld dat hij verzwijgt voor zijn familie dat hij op hetzelfde geslacht valt, en dat zijn "moeilijke gedrag" wordt veroorzaakt door een beetje vreemd jeugdtrauma. (Zijn broers zouden gedreigd hebben hem in brand te steken, en omdat zijn moeder hem altijd zei dat ze alles in zijn ogen kon lezen, riep hij niet om hulp, maar keek hij zijn broers aan in de hoop dat ze zijn paniek in zijn ogen konden lezen. Dat deden ze blijkbaar niet, resultaat: voormeld trauma.) Als resultaat daarvan houdt hij nu niet meer van oogcontact, doet hij houterig en ongemakkelijk, schuwt hij lichaamscontact en spreekt hij weinig en in hakkelige zinnen.
Waar kennen we dat nog meer van? Oja! Autisme! Dat is óók Elkies eerste conclusie, maar dat wordt nogal stellig ontkent door de moeder van het personage. Waarom precies? Is autisme een vies woord? Waarom moet dit personage als autistisch geschreven worden zonder dat hij dat mag zíjn? Is het erger om een autistisch personage te schrijven dan één met een trauma verleden? En als je dan liever een trauma kiest als auteur, waarom laat je dat dan terugkomen in je personage met gedragskenmerken die stereotype autistisch zijn? Kunnen we dan niet gewoon gaan kiezen voor positieve, accurate representatie van autisme, in plaats van negatieve vooroordelen over autisme in stand houden door personages te schrijven met autistische eigenschappen in een negatief licht? Hartelijk dank. Het is echt niet moeilijk, namelijk. Er zijn zelfs (niet schrikken) hele leuke romcoms met, jawel, autistische hoofdpersonen... Ieks!
Wat ik vooral niet begrijp, is waarom de verhaallijn van zijn trauma, de zogenaamd niet autistische gedragskenmerken en het pestgedrag van zijn familie, überhaupt nodig was voor het plot van het boek. Dit personage blijkt dus óók gay - was het niet makkelijker geweest om Elkie op te voeren als nep-vriendin omdat hij nog niet uit de kast was gekomen en Elkies hulp gebruikte om zichzelf daarvoor meer tijd te geven? Hoppa, heb ik daar toch zomaar in één zin je ableist plotpunt opgelost en vervangen door een LGBTQIA+ affirming verhaallijn. GRATIS! En met twee minuten denkwerk! Ongelooflijk! Ik ben zelf niet eens auteur. Dus, beste auteurs:
DO FUCKING BETTER. Zeg ik met liefde. En klem.
Einde recensie. Samenvatting? Teleurgesteld.