Μια τυπική εισαγωγή στον νευρογλωσσικό προγραμματισμό (NLP), δηλαδή σε μια ψευδοεπιστημονική μέθοδο που υπόσχεται πολλά χωρίς καμία σοβαρή τεκμηρίωση. Οι μεγάλες κουβέντες για "εκπαίδευση του μυαλού" και "ανακάλυψη περιοριστικών πεποιθήσεων" ακούγονται εντυπωσιακές, αλλά δεν στηρίζονται σε έρευνα: είναι περισσότερο ρητορικά τρικ για να πείσουν τον αναγνώστη ότι κρατά κάτι ανεκτίμητο.
Ας πάρουμε για παράδειγμα το σημείο που λέει για τις κινήσεις των ματιών και το τι "φανερώνουν" για τις σκέψεις μας (π.χ. αν κοιτάμε πάνω αριστερά προσπαθούμε να ανακαλέσουμε οπτικές εικόνες). Πολλαπλές μελέτες στην ψυχολογία και τη νευροεπιστήμη έχουν δείξει ότι δεν υπάρχει καμία σταθερή συσχέτιση ανάμεσα στην κατεύθυνση του βλέμματος και στο αν κάποιος θυμάται, φαντάζεται ή λέει ψέματα. Οι κινήσεις των ματιών συνδέονται με την προσοχή και τη μνήμη, αλλά όχι με κάποιον σταθερό "χάρτη" που προτείνει το NLP.
Αν υπάρχει κάτι θετικό, είναι ότι το βιβλίο μπορεί να σε βάλει να σκεφτείς λίγο πιο συνειδητά το πώς χρησιμοποιείς τη γλώσσα ή πώς αντιλαμβάνεσαι την επικοινωνία σου με τους άλλους. Αυτά όμως δεν είναι "μαγεία" ούτε αποκλειστικότητα του NLP. Βρίσκονται σε κάθε σοβαρό εγχειρίδιο ψυχολογίας ή επικοινωνίας. Στην ουσία, το βιβλίο αγγίζει ζητήματα όπως τα λογικά άλματα και οι γνωσιακές στρεβλώσεις, απλώς τα παρουσιάζει με διαφορετική ορολογία και χωρίς επιστημονικό πλαίσιο.
Συνολικά, πρόκειται για ένα μικρό, εύπεπτο κείμενο αυτοβοήθειας που μπορεί να διαβαστεί μόνο με κριτική απόσταση. Αν το πάρεις στα σοβαρά, κινδυνεύεις να πιστέψεις σε εύκολες λύσεις για πολύπλοκα προβλήματα. Αν το δεις σαν παράδειγμα της κουλτούρας αυτοβελτίωσης, ίσως έχει ενδιαφέρον. Για πραγματική κατανόηση της σκέψης και της συμπεριφοράς, όμως, αξίζει να στραφεί καποιος σε έργα όπως το Σκέψη, αργή και γρήγορη του Kahneman, το Cognitive Behavior Therapy: Basics and Beyond της Judith Beck, το Πώς λειτουργεί ο νους του Pinker κτλ.