What do you think?
Rate this book
فعالیتهای کمونیستی در دوره رضا شاه
چاپ اول ۱۳۷۱
با آنکه پهلوی اول روی خوشی به احزاب چپ نشان نمیداد، اما از سوی دیگر به رشد این جریان نیز به صورت ناخودآگاه کمک میکرد؛ چون جوانانی که برای تحصیلات عالی به کشورهای اروپایی میفرستاد در مقایسه تکنولوژی و رونق مادی کشورهای اروپایی با عقبماندگی و فقر ایران به مدرنیستهایی افراطیتر و عجولتر از شاه و خدمتگزاران تجددخواهش بدل میشدند. آنها فضای نسبتا باز جوامع اروپایی را با دولت استبدادی در ایران مقایسه و با جنبشهای سوسیالیستی و کمونیستی اروپایی همدلی میکردند؛ زیرا این جنبشها از حقوق مردم تحت ستم، چه در کشورهای اروپایی و چه در مستعمرات، دفاع میکردند؛ بنابراین آنها به سلک کمونیستها درمیآمدند.
این عده خود را مارکسیست یا مارکسیست لنینیست میخواندند و مارکسیست یا مارکسیست لنینیست هستند و در تحلیل اقتصاد سیاسی ایران از واژگان خاص مارکسیستی استفاده میکردند. به گفته کاتوزیان، بسیاری از آنها نه آن زمان و نه بعدتر دانش چندانی از مارکسیسم نیاموخته بودند و برداشت نظری تاریخیشان نیز با مارکسیسم یا ایران قرابتی نداشت. آنها «مالک ایرانی» را که زندگی آزاد و داراییاش در معرض تهدید دائمی دولت استبدادی بود «فئودال» خواندند و «دولت استبدادی» را نیز به «کمیته اجرایی طبقات بورژوا ـ فئودال» بدل کردند. «تاجر ایرانی» که از چندین قرن پیش از ظهور فردگرایی سرمایهداری در اروپا حیات داشت «بورژوا» نامیدند و جامعه رنگارنگ خدمتکاران خانگی، صنعتگران، تعمیرکاران، دستفروشان و گداها را هم «پرولتاریای ایران» دانستند....
در پاییز سال ۱۳۰۹ خورشیدی پلیس ایران شبکهای بزرگ از جاسوسان شوروی را در ایران کشف کرد. ابعاد و وسعت این شبکه جاسوسی آنچنان وسیع بود که هیئت حاکمه ایران را در بهت و حیرت فرو برد. اغلب اعضای این شبکه را کارمندان وزارتخانههای ایران اعم از وزارت پست، خارجه، جنگ و دیگر ادارات دولتی تشکیل میداد. حتی افراد سرشناس و مهمی همچون تیمورتاش وزیر دربار در مظان اتهام عضویت در این شبکه قرار گرفتند.
کشف این تشکیلات ضربه بزرگی به روابط دو کشور وارد کرد. حکومت ایران این رفتار را خصمانه تلقی کرد و تا پایان دوره رضاشاه همواره با سوءظن به همسایه شمالی خود مینگریست. بازیگردان اصلی این تشکیلات آقابکف از اهالی ترکستان شوروی، که پیش از این در آسیای مرکزی، مأموریت مهم مبارزه با باسمهچیان را عهدهدار بود، بالاخره توانست با از میان برداشتن انورپاشا به مبارزات آنها خاتمه دهد و در ازای این موفقیت ترفیع درجه گرفته و کمی بعد به افغانستان اعزام شود.
با آنکه پهلوی اول روی خوشی به احزاب چپ نشان نمیداد، اما از سوی دیگر به رشد این جریان نیز به صورت ناخودآگاه کمک میکرد؛ چون جوانانی که برای تحصیلات عالی به کشورهای اروپایی میفرستاد در مقایسه تکنولوژی و رونق مادی کشورهای اروپایی با عقبماندگی و فقر ایران به مدرنیستهایی افراطیتر و عجولتر از شاه و خدمتگزاران تجددخواهش بدل میشدند. آنها فضای نسبتا باز جوامع اروپایی را با دولت استبدادی در ایران مقایسه و با جنبشهای سوسیالیستی و کمونیستی اروپایی همدلی میکردند؛ زیرا این جنبشها از حقوق مردم تحت ستم، چه در کشورهای اروپایی و چه در مستعمرات، دفاع میکردند؛ بنابراین آنها به سلک کمونیستها درمیآمدند.
این عده خود را مارکسیست یا مارکسیست لنینیست میخواندند و مارکسیست یا مارکسیست لنینیست هستند و در تحلیل اقتصاد سیاسی ایران از واژگان خاص مارکسیستی استفاده میکردند. به گفته کاتوزیان، بسیاری از آنها نه آن زمان و نه بعدتر دانش چندانی از مارکسیسم نیاموخته بودند و برداشت نظری تاریخیشان نیز با مارکسیسم یا ایران قرابتی نداشت. آنها «مالک ایرانی» را که زندگی آزاد و داراییاش در معرض تهدید دائمی دولت استبدادی بود «فئودال» خواندند و «دولت استبدادی» را نیز به «کمیته اجرایی طبقات بورژوا ـ فئودال» بدل کردند. «تاجر ایرانی» که از چندین قرن پیش از ظهور فردگرایی سرمایهداری در اروپا حیات داشت «بورژوا» نامیدند و جامعه رنگارنگ خدمتکاران خانگی، صنعتگران، تعمیرکاران، دستفروشان و گداها را هم «پرولتاریای ایران» دانستند....
در پاییز سال ۱۳۰۹ خورشیدی پلیس ایران شبکهای بزرگ از جاسوسان شوروی را در ایران کشف کرد. ابعاد و وسعت این شبکه جاسوسی آنچنان وسیع بود که هیئت حاکمه ایران را در بهت و حیرت فرو برد. اغلب اعضای این شبکه را کارمندان وزارتخانههای ایران اعم از وزارت پست، خارجه، جنگ و دیگر ادارات دولتی تشکیل میداد. حتی افراد سرشناس و مهمی همچون تیمورتاش وزیر دربار در مظان اتهام عضویت در این شبکه قرار گرفتند.
کشف این تشکیلات ضربه بزرگی به روابط دو کشور وارد کرد. حکومت ایران این رفتار را خصمانه تلقی کرد و تا پایان دوره رضاشاه همواره با سوءظن به همسایه شمالی خود مینگریست. بازیگردان اصلی این تشکیلات آقابکف از اهالی ترکستان شوروی، که پیش از این در آسیای مرکزی، مأموریت مهم مبارزه با باسمهچیان را عهدهدار بود، بالاخره توانست با از میان برداشتن انورپاشا به مبارزات آنها خاتمه دهد و در ازای این موفقیت ترفیع درجه گرفته و کمی بعد به افغانستان اعزام شود.
276 pages, Paperback
First published March 21, 1992
9 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
No one has reviewed this book yet.