Belittled Citizens

NIAS Monographs #154

by Giuseppe Bolotta

This fascinating study explores the daily lives, constraints and social worlds of children born in the slums of Bangkok. It examines how slum children define themselves – and are defined by others – in relation to a range of governing technologies, state and non-state actors, and broad cultural politics. It does so by interrogating the layered meanings of ‘childhood’ in slums, schools, Buddhist temples, Christian NGOs, state and international aid organisations, as well as in social media.

Giuseppe Bolotta employs ‘childhood’ as a prism to make sense of broader socio-political, religious, and economic transformations in Thai society. His analysis demonstrates that Bangkok slums are political arenas within which local, national and global social forces and interests converge and clash.At the same time, it highlights poor children’s roles in processes of sociopolitical change, considering how young people’s efforts to achieve social mobility and recognition reflect the broader tensions facing the urban poor in this complex moment of Thai history.

Belittled Citizens reveals that ‘childhood’ is best understood in Thailand as a political category, offering startling new insights into how ideas of ‘parenthood’ and ‘infantilisation’ shape Thai political culture in an era of resurgent military authoritarianism. It also shows how attention to children, typically excluded from national politics and therefore invisible in most political analyses, has important potential for producing fresh understandings of contemporary Southeast Asian societies.

252 pages, Paperback

Published November 1, 2021

Reviews

[สฤณี อาชวานันทกุล · Rating 4 out of 5]

น่าสนใจมาก ผู้เขียนเป็นนักมานุษยวิทยาชาวอิตาลีที่เข้ามาศึกษาชีวิตของเด็กสลัมในกรุงเทพนานกว่า 6 ปี เขียนอย่างเปี่ยมความเข้าอกเข้าใจในชีวิตของเด็กสลัมและทุกคนที่รายล้อมพวกเขา หนังสือเล่มนี้เสนอว่า "เด็ก" ในสังคมไทยคือนิยามทางการเมือง คือกลุ่มการเมืองที่มีการช่วงชิงความหมายของคนหลากหลายกลุ่ม และพยายามเชพ ("ปกครอง") พวกเขาให้อยู่ในกรอบที่ตัวเองต้องการ ในสังคมที่มีช่วงชั้นสูง-ต่ำ สูงมากในทุกคู่ความสัมพันธ์และทางความคิด เช่น ผู้ปกครอง-เด็ก, ครู-นักเรียน, ผู้นำ-ประชาชน, คนดี-คนเลว ฯลฯ

เด็กสลัมเป็นกลุ่มที่ถูกยื้อแย่งช่วงชิงสูงเพราะความเป็น "ผู้น้อย" ในทุกมิติ (ทั้งในแง่ฐานะทางเศรษฐกิจ สถานภาพทางสังคม-วัฒนธรรม การเมือง และภูมิศาสตร์) ผู้เขียนชี้ให้เห็นว่าพวกเขาเกิดมาในการเมืองเรื่องคนชายขอบ การเลือกปฏิบัติ การขาดโอกาสทางสังคม ซึ่งล้วนเป็นข้อบกพร่องใหญ่ๆ ในชีวิตเด็ก แต่เด็กสลัมไม่ได้รับความช่วยเหลือในสภาพแวดล้อมทางการเมืองแบบอำนาจนิยมที่ไม่พอใจกับใครหรืออะไรก็ตามที่ดูเหมืนจะคุกคามระเบียบสังคม ดังนั้นคนที่ก้าวเข้ามาช่วยเหลือเด็กสลัมจริงๆ จึงอยู่ในรูปสถาบันนอกระบบของรัฐ เช่น พระ เอ็นจีโอ ผู้นำชุมชน ฯลฯ

ในหนังสือเล่มนี้ผู้เขียนเน้นบทบาทขององค์กรทางศาสนา (พุทธและคริสต์คาทอลิก) และระบบการศึกษาทั้งของรัฐและเอกชนที่เกี่ยวโยงกับชีวิตของเด็กสลัม หนังสือครึ่งแรกพูดถึงการเมืองเชิงวัฒนธรรมของ "ความเป็นเด็ก" ในไทย อธิบายบริบทเชิงสถาบันและค่านิยมหลักๆ ในสังคมที่องค์กรด้านมนุษยธรรมทำงานช่วยเด็ก เนื้อหาสนุกโดยเฉพาะคำอธิบาย "ความเป็นไทย" (เด็กสลัมมักถูกมองว่า "ไม่ไทยพอ" เพราะไม่ได้มาจากภาคกลางหรือกรุงเทพ) และแนวคิด "เด็กดี" หรือเด็กในอุดมคติของสังคมไทย

ครึ่งหลังของหนังสือเจาะลึกเรื่องการใช้ชีวิต พฤติกรรมและอัตลักษณ์ของเด็กสลัมเอง เนื้อหาในส่วนนี้ก็สนุกและน่าสนใจมาก โดยเฉพาะการที่เด็กสลัมต้องสวม "หมวก" หลายใบ ปรับตัวอย่างลื่นไหลตามสถานการณ์ สวมหลายหลายบทบาทเป็นกลไกรับมือกับความท้าทายและต่อรองกับความคาดหวังของบุคคลต่างๆ และพวกเขาก็มีศักยภาพอย่างน่าทึ่ง ไม่ใช่ "เหยื่อผู้สิ้นหวัง" หรือ "เด็กเกเร" ที่ต้อง "ดัดสันดาน" เหมือนภาพจำตามอคติของหลายคนแต่อย่างใด ผู้เขียนเสนอว่าการทำความเข้าใจเรื่องเด็กควรมองแบบใช้ "เด็ก" เป็นศูนย์กลาง มองจากมุมมองของพวกเขาและวัฒนธรรมเพื่อนของพวกเขา ไม่ใช่มองจากสายตาของ "ผู้ใหญ่" จะได้มองเห็นข้อจำกัดที่โครงสร้าง(อำนาจนิยม)ทางการศึกษา (ที่ผู้เขียนใช้คำว่า militerisation หรือการให้การศึกษาจากแนวคิดแบบกองทัพ) การเมือง และสังคมกดทับพวกเขาอยู่