Het nut van Lodesteijn

by Lévi Weemoedt

Het is september 1991 en de classicus Lodesteijn is na een tumultueuze ruzie met de staf eindelijk van school af. Maar kan Lodesteijn, satiricus en rasverteller, wel zonder het luisterend oor van een klas? Zit het leraarschap niet in zijn DNA?
Ondanks vele pogingen vindt Lodesteijn geen werk en vullen zijn dagen zich steeds meer met dagdromen. Dat hij in Vlaardingen woont, pal tegenover Pernis, waar het door demonen geteisterde luchtruim dag en nacht sist en blaast en geheime boodschappen doorseint, stelt Lodesteijns geest ook niet geruster.

Dankzij de coronacrisis vond Lévi Weemoedt eindelijk de tijd en de inspiratie om het verhaal waaraan hij zoveel jaar werkte af te maken. Het nut van Lodesteijn is een caleidoscopische novelle, een tragikomisch verslag van Lodesteijns strijd tegen de eenzaamheid, de stilte en het machteloze gevoel van nutteloosheid.

176 pages, Hardcover

First published September 1, 2021

About the author

Lévi Weemoedt, pseudoniem van Isaäck Jacobus van Wijk (1948), is schrijver van tragikomische korte verhalen en gedichten. Met Hans Dorrestijn trad hij jarenlang op met literair-muzikale programma’s. Weemoedts werk werd verzameld in Vanaf de dag dat ik mensen zag (2007) en Met enige vertraging (2014).

Reviews

[Tjibbe Wubbels · Rating 3 out of 5]

Een verhaal over een intellectueel mopperig miezerig mannetje, met deels autobiografische trekjes. Hij drink zijn koffie "als de toekomst (...) zwart met niks erin". Dat zegt genoeg.

De omslag noemt het een caleidoscopische novelle, maar het is eerder rommelig. Het beetje verhaal dat erin zit - wat zou er ook moeten gebeuren met een man zonder werk en zonder ambitie? - gaat werkelijk alle kanten op en je kan de hoofdstukken onderling zonder enig probleem uitwisselen. De reden voor het rommelige geheel is waarschijnlijk dat er meerdere decennia aan het verhaal is gewerkt. Dit lange schrijfproces veroorzaakt vermoedelijk ook dat de hoofdpersoon die in de veertig is zich gedraagt als een zeventiger: de schrijver zelf is een zeventiger geworden.

Toch is het aardig om te lezen. Er zit een heerlijke constante mopperige ondertoon in:

"Hij zat aan de tafel en dacht aan de duizenden om hem heen in de nacht. Ze sliepen of ze sliepen niet. Van de laatsten hoopte hij dat ze nog de kracht hadden om niet te bezwijken onder de gillende waanzin die hun nacht omkrijste."

Zeker de eerste helft heb ik met heel veel plezier gelezen. Daarna haakte ik wat af.

[Rene Ijzermans · Rating 2 out of 5]

"Het nut van Lodesteijn" is het lang verwachtte vervolg op "De ziekte van Lodesteijn" uit 1986, pakweg 35 jaar na dato. Van dit eerste boek herinner ik me het gevoel van een noodlottig venijn. Ik vond het niet alleen een geweldig tragisch-komisch boek, maar met name Lodesteijn zelf bezat naar mijn idee ook elementen van iets dat klassiek kon worden. De hoofdpersoon herinnerde me enigszins aan Oblomow, voor mij de grootste klassieker ooit. Ik keek daarom uit naar deze nieuwe Lodesteijn, maar het boek viel tegen. Zijn manier van schrijven blijft weliswaar grappig en Weemoedt etaleert zo nu en dan fraaie prikkelende beelden, maar waar wilde hij met dit boek heen? Het boek blijkt een jammerlijk samenraapsel van afzonderlijke verhalen die allen maar één doel dienen: het uitbaten van het nutteloze bestaan van Lodesteijn. Op 2/3e ben ik afgehaakt.

[Hendrik Dejonckheere · Rating 4 out of 5]

Dit is een tweede kennismaking met Lévi Weemoedt, de man kan schrijven, dat is zeker. Zijn bundel "pessimisme kan je leren" smaakte naar meer. Hij doet me echter ook denken aan een beroemde Russische clown die in de trein wordt aangesproken omdat hij triest voor zich uit zit te kijken. "Je moet jezelf iets gunnen, ga eens kijken naar de clown die nu in de stad is, daar wordt je blij van." Waarop die antwoord dat kan niet want die clown ben ik.
Lévi heeft het vermogen om pessimisme een bepaalde lichtheid te geven waardoor je er met enige gêne van geniet. Af en toe prachtige zinnen en observaties maken dit werkje zeker het lezen waard.
Je krijgt ook nog een zeker gevoel bij Vlaardingen ,aar het wordt daardoor niet direct een reisdoel.

[Janine Van · Rating 5 out of 5]

Prachtig verhaal over Lodesteijn, definitief werkloos geworden, die probeert weer een baan te vinden, maar tegelijk volledig ongeschikt lijkt. Hij woont in zijn huisje in Vlaardingen, volgestouwd met boeken en papier. Hij knipt allerlei advertenties uit, maakt een reisje naar Frankrijk om een stuk over een gestorven soldaat te schrijven, maar het wordt veel te lang voor de krant. Hij probeert uit te vinden wat zijn voorouders deden, maar vindt dat niet erg bemoedigend. Hij gaat een weekje naar een klooster, geniet ervan, maar durft niet de stap te maken, ook omdat hij denkt ook daar een buitenbeentje te zijn. Al met al een beetje een triest verhaal, maar met veel humor geschreven en met fantastisch mooie zinnen.

[Hans Moerland · Rating 2 out of 5]

Dit boekje haalt het wat mij betreft niet bij Weemoedts vroegere werk. Het verhaal vliegt alle kanten uit, en de humor erin doet zeer geforceerd aan, zeer gewild.