What do you think?
Rate this book
Εννέα
L. S. 8605 SPECIAL LETTER BY ORDER 13.3.1957.
Ώρα 7.30 μ.μ. Η πιο όμορφη μέρα της ζωής μου.
Η πιο όμορφη ώρα. / Μη ρωτάτε γιατί. / Αγγελούδι δεν είναι
μ’ αγγελούδι όμως μοιάζει· / μια μικρή μπεμπεκούλα
δέστε πώς με κοιτάζει! / Στην αθώα ματιά της
κάποια αχτίδα πλανιέται / κι’ έν’ αστέρι καινούργιο
λες μαζί της γεννιέται. / Ναι το ξέρω – καθένας μας
έτσι αθώος γεννήθηκε· / μα… καθένας πλανήθηκε
στα πυκνά τα σκοτάδια / κι όταν –φευ– το θυμήθηκε
η καρδιά του ήταν άδεια· / κι ίσως νάταν αργά.
Έτσι αρχίζει η τελευταία επιστολή του τελευταίου αγωνιστή της ΕΟΚΑ που απαγχονίστηκε από τους Βρετανούς στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, τις πρώτες ώρες της 14ης Μαρτίου 1957. Το όνομά του ήταν Ευαγόρας Παλληκαρίδης. Ήταν 19 ετών. Ήταν ο ένατος νεκρός της αγχόνης.
Έτσι τελειώνει η τελευταία επιστολή: Σας φιλώ όλους… γραπτώς και εξ αποστάσεως. Ευαγόρας. Σε αυτή την απόσταση αντιγράφω μερικά πράγματα.
Ώρα 7.30 μ.μ. Η πιο όμορφη μέρα της ζωής μου.
Η πιο όμορφη ώρα. / Μη ρωτάτε γιατί. / Αγγελούδι δεν είναι
μ’ αγγελούδι όμως μοιάζει· / μια μικρή μπεμπεκούλα
δέστε πώς με κοιτάζει! / Στην αθώα ματιά της
κάποια αχτίδα πλανιέται / κι’ έν’ αστέρι καινούργιο
λες μαζί της γεννιέται. / Ναι το ξέρω – καθένας μας
έτσι αθώος γεννήθηκε· / μα… καθένας πλανήθηκε
στα πυκνά τα σκοτάδια / κι όταν –φευ– το θυμήθηκε
η καρδιά του ήταν άδεια· / κι ίσως νάταν αργά.
Έτσι αρχίζει η τελευταία επιστολή του τελευταίου αγωνιστή της ΕΟΚΑ που απαγχονίστηκε από τους Βρετανούς στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, τις πρώτες ώρες της 14ης Μαρτίου 1957. Το όνομά του ήταν Ευαγόρας Παλληκαρίδης. Ήταν 19 ετών. Ήταν ο ένατος νεκρός της αγχόνης.
Έτσι τελειώνει η τελευταία επιστολή: Σας φιλώ όλους… γραπτώς και εξ αποστάσεως. Ευαγόρας. Σε αυτή την απόσταση αντιγράφω μερικά πράγματα.
464 pages, Paperback
First published October 25, 2021
12 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
November 21, 2022
«Θα ήθελα οι σοφοί του τρέχοντος κόσμου να μη διαβάσουν τίποτα απ’ όλα αυτά. Με λίγους στίχους του ποιητή Καρούζου, θα τους παρακαλούσα θερμά: Μη με διαβάζετε / όταν / έχετε / δίκιο. Δεν υπάρχει λόγος», γράφει ο Κυριάκος Μαργαρίτης στη σελίδα 390 του μυθιστορήματός του, αλλά έχει φροντίσει να μας το επαναλάβει, και, κυρίως, να μας κάνει να το νιώσουμε σχεδόν από την αρχή του βιβλίου. Ο συγγραφέας είναι εξαιρετικά συνεπής απέναντι στις προγραμματικές του δηλώσεις έτσι όπως τις διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο: «Έτσι τελειώνει η τελευταία επιστολή: Σας φιλώ όλους… γραπτώς και εξ αποστάσεως. Ευαγόρας. Σε αυτή την απόσταση αντιγράφω κάποια πράγματα», λέει ο συγγραφέας αφού έχει παραθέσει στο οπισθόφυλλο και την αρχή από την «τελευταία επιστολή του τελευταίου αγωνιστή [Ευαγόρα Παλληκαρίδη] της ΕΟΚΑ που απαγχονίστηκε από τους Βρετανούς στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, τις πρώτες ώρες της 14ης Μαρτίου 1957».
Ας δώσουμε λίγο έμφαση σε αυτό το «αντιγράφω» που αναφέρει ο συγγραφέας. Δεν μιλάει βέβαια κυριολεκτικά, δεν αντιγράφει ό Μαργαρίτης, ακόμη και όταν αντιγράφει τα ουκ ολίγα παραθέματά του, δεν αντιγράφει και δεν μιλάει κυριολεκτικά γιατί μιλάει «[μ]ε την ακυριολεξία [...] μόνη γλώσσα που λέει την αλήθεια [...]» (263) καθώς αποπειράται να υφάνει «τα αόρατα νήματα» (13).
Το Εννέα του Κυριάκου Μαργαρίτη είναι ένα από εκείνα τα βιβλία που δεν κανακεύουν τον αναγνώστη· ένα από εκείνα τα βιβλία που δεν ασχολούνται με το πώς θα πιάσουν τον αναγνώστη από το χέρι και θα τον βάλουν στο «πνεύμα» της ιστορίας του. Ο συγγραφέας αρχίζει να υφαίνει αυτά τα «νήματα» από την πρώτη γραμμή, όταν ο ήρωας εαυτός του ξεκινάει μια επίσκεψη στη Βρετανία, και ο αναγνώστης τίθεται σε μια κατάσταση αναμονής για κάτι που, απολύτως δικαιολογημένα, δεν έρχεται ποτέ. Γράφει ο Θανάσης Βαλτινός (Κρασί και Νύμφες, Μικρά κείμενα επί παντός, Εστία : 2009) για αυτό τον «σπόρο ανάγκης» που έχει φυτέψει ο συγγραφέας στο έργο του και τον «αποκαλυπτικό χαρακτήρα της λογοτεχνίας» που δεν είναι μόνο αμφίδρομος, ανάμεσα στον αναγνώστη και τον συγγραφέα, αλλά ενέχει πάντα και τον κίνδυνο για αυτή την «πυρά» στην οποία ενδέχεται να καεί το βιβλίο από κάποιον ηθικολόγο. Ε, στην περίπτωση του Εννέα είναι τόσο εύκολο όχι μόνο να μην καταστεί προσιτός ο «σπόρος», η αποκάλυψη που ελλοχεύει διαρκώς στο σώμα του βιβλίου αλλά υπάρχει και μεγάλος κίνδυνος ανάφλεξης. Η αποκάλυψη που βρίσκεται στην καρδιά του Εννέα είναι φυσικά η «Αποκάλυψη», και ο συγγραφέας καταβάλλει φιλότιμες προσπάθειες να μας δείξει ότι όχι μόνο αυτή δεν θα συντελεστεί, γιατί αυτό ακριβώς είναι το νόημά της, αλλά κατά κάποιο τρόπο, παραδόξως, έχει ήδη λάβει χώρα. Γι’ αυτό εξάλλου δεν παραλείπει να μας υπενθυμίζει ότι τα μελλούμενα έχουν ήδη συμβεί υπό το πρίσμα της αχρονίας –ο χρόνος είναι εξάλλου πάντα εκ του πονηρού– της πίστης που διαφεντεύει το κείμενο.
Ο Μαργαρίτης καταβάλλει φιλότιμες προσπάθειες η ανάγνωση του βιβλίου του να μην παραπέσει στην «αγονία της κυριολεξίας» (348). Ο συγγραφέας, στο συγκεκριμένο σημείο μπορεί να μιλάει για τον «πόλεμο» αλλά εγώ τον παραλλάσσω για να καταστεί διακριτό το διακύβευμα: η πιεστική ανάγκη να απεκδυθεί ο αναγνώστης αυτή τη μη γόνιμη κυριολεξία και να κινηθεί, όχι προς το σχήμα της απλής «μεταφοράς», που παραμένει άγονο για τους σκοπούς του Μαργαρίτη, αλλά να κινηθεί, επαναλαμβάνω, ο αναγνώστης προς την υπέρβαση. «Ποια υπέρβαση όμως; Για τι ακριβώς μιλάω;» θα ρωτήσετε και θα έχετε δίκιο.
— πλήρες κείμενο: https://www.istos.gr/literature/revie...
Ας δώσουμε λίγο έμφαση σε αυτό το «αντιγράφω» που αναφέρει ο συγγραφέας. Δεν μιλάει βέβαια κυριολεκτικά, δεν αντιγράφει ό Μαργαρίτης, ακόμη και όταν αντιγράφει τα ουκ ολίγα παραθέματά του, δεν αντιγράφει και δεν μιλάει κυριολεκτικά γιατί μιλάει «[μ]ε την ακυριολεξία [...] μόνη γλώσσα που λέει την αλήθεια [...]» (263) καθώς αποπειράται να υφάνει «τα αόρατα νήματα» (13).
Το Εννέα του Κυριάκου Μαργαρίτη είναι ένα από εκείνα τα βιβλία που δεν κανακεύουν τον αναγνώστη· ένα από εκείνα τα βιβλία που δεν ασχολούνται με το πώς θα πιάσουν τον αναγνώστη από το χέρι και θα τον βάλουν στο «πνεύμα» της ιστορίας του. Ο συγγραφέας αρχίζει να υφαίνει αυτά τα «νήματα» από την πρώτη γραμμή, όταν ο ήρωας εαυτός του ξεκινάει μια επίσκεψη στη Βρετανία, και ο αναγνώστης τίθεται σε μια κατάσταση αναμονής για κάτι που, απολύτως δικαιολογημένα, δεν έρχεται ποτέ. Γράφει ο Θανάσης Βαλτινός (Κρασί και Νύμφες, Μικρά κείμενα επί παντός, Εστία : 2009) για αυτό τον «σπόρο ανάγκης» που έχει φυτέψει ο συγγραφέας στο έργο του και τον «αποκαλυπτικό χαρακτήρα της λογοτεχνίας» που δεν είναι μόνο αμφίδρομος, ανάμεσα στον αναγνώστη και τον συγγραφέα, αλλά ενέχει πάντα και τον κίνδυνο για αυτή την «πυρά» στην οποία ενδέχεται να καεί το βιβλίο από κάποιον ηθικολόγο. Ε, στην περίπτωση του Εννέα είναι τόσο εύκολο όχι μόνο να μην καταστεί προσιτός ο «σπόρος», η αποκάλυψη που ελλοχεύει διαρκώς στο σώμα του βιβλίου αλλά υπάρχει και μεγάλος κίνδυνος ανάφλεξης. Η αποκάλυψη που βρίσκεται στην καρδιά του Εννέα είναι φυσικά η «Αποκάλυψη», και ο συγγραφέας καταβάλλει φιλότιμες προσπάθειες να μας δείξει ότι όχι μόνο αυτή δεν θα συντελεστεί, γιατί αυτό ακριβώς είναι το νόημά της, αλλά κατά κάποιο τρόπο, παραδόξως, έχει ήδη λάβει χώρα. Γι’ αυτό εξάλλου δεν παραλείπει να μας υπενθυμίζει ότι τα μελλούμενα έχουν ήδη συμβεί υπό το πρίσμα της αχρονίας –ο χρόνος είναι εξάλλου πάντα εκ του πονηρού– της πίστης που διαφεντεύει το κείμενο.
Ο Μαργαρίτης καταβάλλει φιλότιμες προσπάθειες η ανάγνωση του βιβλίου του να μην παραπέσει στην «αγονία της κυριολεξίας» (348). Ο συγγραφέας, στο συγκεκριμένο σημείο μπορεί να μιλάει για τον «πόλεμο» αλλά εγώ τον παραλλάσσω για να καταστεί διακριτό το διακύβευμα: η πιεστική ανάγκη να απεκδυθεί ο αναγνώστης αυτή τη μη γόνιμη κυριολεξία και να κινηθεί, όχι προς το σχήμα της απλής «μεταφοράς», που παραμένει άγονο για τους σκοπούς του Μαργαρίτη, αλλά να κινηθεί, επαναλαμβάνω, ο αναγνώστης προς την υπέρβαση. «Ποια υπέρβαση όμως; Για τι ακριβώς μιλάω;» θα ρωτήσετε και θα έχετε δίκιο.
— πλήρες κείμενο: https://www.istos.gr/literature/revie...
Displaying 1 of 1 review