Δεκέμβριος του 1918. Ένα γράμμα από την Τυνησία θα φέρει τα πάνω κάτω σε μια οικογένεια στην Αθήνα. Ένα γράμμα καταλύτης, ένα ανήκουστο δίλημμα, δυσβάσταχτοι αποχωρισμοί, νέοι άρρηκτοι δεσμοί, μια μυστική συνταγή κι ένα χειροποίητο ασημένιο κρεμαστό χέρι της Φατίμα αποτελούν την αφετηρία μιας ιστορίας εκατό χρόνων. Στην εξωτική Τυνησία, τη μεταπολεμική Αθήνα, στο κοσμοπολίτικο Παρίσι, στους ατελείωτους αμπελώνες της Βουργουνδίας και στους καταυλισμούς προσφύγων της Μαύρης Αφρικής, ξετυλίγεται η συναρπαστική ζωή πέντε γυναικών, από την προ-προγιαγιά Ελένη μέχρι την τρισέγγονή της Έλενα. Γυναίκες δυνατές, μπροστά από την εποχή τους, που διεκδικούν τα θέλω τους και τη ζωή τους με πάθος, χωρίς συμβιβασμούς και πρέπει. Ερωτεύονται, πονάνε, αγαπούν, παλεύουν και κάθε φορά παίρνουν δύναμη η μία από την άλλη γύρω από ένα φλιτζάνι με τσάι από μέντα.
Eξαιρετικό ! Ένα καλογραμμένο βιβλίο με όμορφη σπονδυλωτή πλοκή και ευχάριστη ανάγνωση. Η Χρ. Μανιά αποδεικνύει εμπράκτως και 'εγγράφως' το λογοτεχνικό της ταλέντο. Κάθε πρόταση, παράγραφος, κεφάλαιο και τίτλος κεφαλαίου μαγνητίζουν και ξεχωρίζουν. Αυτός ο απλός αλλά μοναδικός και άμεσος τρόπος, ο τόσο δικός της, να κτίζει τις λέξεις τη μία δίπλα στην άλλη, φωτίζει τις ηρωίδες της και τα συναισθήματά τους. Γυναίκες ηρωίδες, στενά δεμένες μεταξύ τους, χειραφετημένες, τολμηρές, μα συνάμα ευαίσθητες και πονεμένες σε ταξιδεύουν σε διάφορους τόπους μέσα στον χρόνο, έχοντας συντροφιά ένα ΄τσάι από μέντα΄. Γίνονται γυναίκες πρότυπα που δε θέλεις με τίποτα να αποχωριστείς ως αναγνώστης.
Το διάβασα μέσα σε μια μέρα κυριολεκτικά. Θαύμασα το ποσό ωραία έστηνε, η συγγραφέας, τις κεντρικές ηρωίδες. Σχεδόν μύριζα το γαλακτομπούρεκο και το τσάι από μέντα. Γλαφυρή αλλά καθόλου κουραστική περιγραφή διαφορετικών χωρών και εποχών. Όταν έκλεισα το βιβλίο ένιωθα βαθιά συγκινημένη και μια γλύκα. Ένα ταξίδι σε πέντε γενιές γυναικών.
Το διάβασα σε μια μέρα απνευστί. Ένα βιβλίο που σε ταξιδεύει με όλες τις αισθήσεις σε χώρο και χρόνο, σε συγκινεί και αναδεικνύει με απλό και αληθινό τρόπο τη δύναμη των γυναικών και την ανεκτίμητη αξία του να έχει κανείς επιλογές.
Δεκέμβριος 1918. Ο Φώτης Δημητρίου είναι ένας επιτυχημένος, εύπορος επιχειρηματίας και εξέχον μέλος της ελληνικής κοινότητας στη Σφαξ της Τυνησίας. Ο Φώτης έστειλε ένα γράμμα στην αδερφή του Άννα, στην Αθήνα, το οποίο έφερε μεγάλη αναστάτωση και όλα ήρθαν τα πάνω κάτω.
Η Άννα ζούσε στο ίδιο σπίτι με την μητέρα της, τον άντρα της Γιώργο και τα τρία τους παιδιά, ενώ ήταν έγκυος στο τέταρτο. Η οικονομική τους κατάσταση ήταν δυσχερής και τα στόματα που έπρεπε να ταϊστούν πολλά. Ο Φώτης, στο γράμμα του, προτείνει στη μητέρα του Ελένη να τον επισκεφθεί στην Τυνησία και αν είχε την συγκατάθεση της Άννας και του Γιώργου, να έφερνε μαζί της και κάποιο από τα παιδιά, για να τους ξαλαφρώσει. Μετά από καβγάδες, συζητήσεις, δάκρυα και χιλιάδες αντιρρήσεις ή δισταγμούς, αποφασίζουν να στείλουν το τρίτο τους παιδί, την Ελενίτσα, συνονόματη με την γιαγιά της, η οποία της είχε και μεγάλη αδυναμία.
Η Ελενίτσα τελικά έμεινε εκεί και έζησε τα ομορφότερα χρόνια της ζωής της, μέσα στις ανέσεις και με απέραντη αγάπη από την γιαγιά και τον θείο της. Πήγε σε γαλλικό σχολείο, έμαθε πιάνο, κηπουρική, μα πάνω απ’όλα διδάχθηκε από τον καλόκαρδο και ανοιχτόμυαλο θείο της να είναι ένας καλός, δίκαιος και χρήσιμος άνθρωπος. Και κάπως έτσι ξεκινάει η ζωή της Ελενίτσα, που έγινε Ελέν και σταδιακά ξετυλίγεται η συναρπαστική και περιπετειώδης ζωή πέντε γυναικών, από τη προ-προγιαγιά Ελένη μέχρι την τρισεγγονή της Έλενα.
Το «Τσάι από μέντα» είναι ένα υπέροχο ταξίδι στον χρόνο, γεμάτο αναμνήσεις, από την μεταπολεμική Αθήνα, την μαγευτική και εξωτική Τυνησία και το κοσμοπολίτικο Παρίσι. Λόγος που ρέει αβίαστα, πλούσιο λεξιλόγιο, απίστευτες ατάκες, φοβερή αίσθηση του χιούμορ, έξυπνοι και αστείοι διάλογοι, ολοζώντανες και παραστατικές περιγραφές, είναι μόνο μερικά συστατικά αυτού του εξαιρετικού βιβλίου.
Μια ιστορία τόσο όμορφα δοσμένη, ανθρώπινη, που χάνεσαι στις σελίδες του, σε παρασέρνει, σε ταξιδεύει σε μέρη μοναδικά, σε αλλοτινές εποχές, σε διαφορετικές κοινωνίες και σε αφήνει να βιώσεις κάθε φορά ποικίλα και εναλλασσόμενα συναισθήματα.
Συμπάσχεις με τους πρωταγωνιστές της ιστορίας, ταυτίζεσαι μαζί τους, γίνεσαι ένα μ’αυτούς. Ήρωες τρωτοί, με τα λάθη και τα σωστά τους, με τα διλήμματα και τις δεύτερες σκέψεις τους. Πονάνε, κλαίνε, γελάνε, δοκιμάζονται, βασανίζονται, άλλοι δικαιώνονται, ενώ κάποιοι άλλοι τιμωρούνται. Μια ζωή γεμάτη απρόοπτα και ανατροπές. Λυγίζουν, αλλά δεν σπάνε. Έρχονται αναποδιές, όμως δεν το βάζουν κάτω. Δεν σκύβουν το κεφάλι. Υπερήφανα, με αξιοπρέπεια, θάρρος και τόλμη αντιμετωπίζουν κάθε εμπόδιο. Κοιτάνε αισιόδοξα το μέλλον και ελπίζουν σ’ένα καλύτερο αύριο.
Κινητήριος δύναμη, φάρμακο, γιατρικό, οδηγός και συνοδοιπόρος στις ζωές τους, η αγάπη. Χωρίς την αγάπη, την άδολη, την άνευ όρων, την ανιδιοτελή και αστείρευτη, δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν αυτές οι υπέροχες γυναίκες από γενιά σε γενιά. Γυναίκες δυναμικές, ανεξάρτητες, με τσαγανό, εξυπνάδα και αποφασιστικότητα. Γυναίκες που πήραν τη ζωή στα χέρια τους, που δεν υποτάχθηκαν στα «θέλω» των άλλων, στα «πρέπει» της κλειστής κοινωνίας. Ακολούθησαν το ένστικτό τους, την καρδιά τους και τις επιθυμίες τους. Γυναίκες που ξεχώρισαν για το ήθος, τις αξίες τους και για τον μοναδικό τους χαρακτήρα. Σε κάθε δυσκολία η οικογένειά τους ήταν εκεί για να τις στηρίξει, να τις παρηγορήσει, να τις βοηθήσει. Και όλα αυτά γίνονταν πάντα με τη συνοδεία ενός τσαγιού από μέντα και ενός λαχταριστού γαλακτομπούρεκου με το μεθυστικό άρωμα του φρέσκου βουτύρου. Αυτές ήταν «Οι μάγισσες της Μπαρμπαριάς». Σας καλώ να τις γνωρίσετε, διαβάζοντας αυτό το καταπληκτικό βιβλίο. 10 / 10
Τη Χριστίνα Μάνια τη γνώριζα ως μεταφράστρια -μάλιστα, έχει μεταφράσει ένα απ' τα αγαπημένα μου βιβλία της Colleen Hoover, το "Σκοτεινή αγάπη", αλλά και ως συγγραφέα παιδικών βιβλίων. Πριν από λίγες εβδομάδες, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ψυχογιός το πρώτο της μυθιστόρημα ενηλίκων, για το οποίο στάθηκε πηγή έμπνευσης η ιστορία της ίδιας της τής οικογένειας και πιο συγκεκριμένα της γιαγιάς της, που σε ηλικία μόλις τριών ετών, για οικονομικούς λόγους, στάλθηκε από τους γονείς της στην Τυνησία, προκειμένου να ζήσει εκεί με την γιαγιά της και τον εύπορο θείο της. Αυτή τουλάχιστον ήταν η αφετηρία για να πλάσει τη δική της ιστορία με σκοπό να μας ταξιδέψει.
Το "Τσάι από μέντα", περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, είναι μια ανθρώπινη ιστορία, μέσα απ' την οποία γνωρίζουμε πέντε γυναίκες σε διαφορετικά σημεία στον χρόνο, μα και σε διαφορετικούς τόπους, με την κάθε μία απ' αυτές να διεκδικεί με πάθος και δύναμη όλα όσα θέλει για τη ζωή της, χωρίς να υποκύπτει, χωρίς να κάνει συμβιβασμούς, πηγαίνοντας ακόμα και κόντρα στα στερεότυπα, τα ήθη, τους κανόνες που επιβάλλει, στην εκάστοτε περίπτωση, ο κοινωνικός περίγυρος, η θέση τους, ο τρόπος ζωής τους. Από την προ-προ γιαγιά Ελένη μέχρι την τρισέγγονή της Έλενα, οι γυναίκες αυτές έρχονται για να μας θυμίσουν πως ποτέ δεν πρέπει να σκύβουμε το κεφάλι, πως πρέπει ν' αντλούμε δύναμη η μία απ' την άλλη, πως τίποτα δεν είναι αδύνατον να συμβεί, μα και πως όλες οι δυσκολίες ξεπερνιούνται και ο πόνος σβήνει και χάνεται, αρκεί να έχεις την υπομονή να συμβεί αυτό.
Το βιβλίο μάς ταξιδεύει στον χώρο και στον χρόνο, έχοντας ως αφετηρία το 1918 και φτάνοντας μέχρι και τις μέρες μας και πιο συγκεκριμένα το 2019. Από την εξωτική Τυνησία στη μεταπολεμική Αθήνα, από το κοσμοπολίτικο και μαγευτικό Παρίσι στους ατελείωτους και μεθυστικούς αμπελώνες της Βουργουνδίας, αλλά και στους καταυλισμούς προσφύγων της Μαύρης Αφρικής, η συγγραφέας καταφέρνει ν' αναπαραστήσει με ρεαλισμό και περιγραφικότητα τον κάθε τόπο απ' αυτούς και ό,τι αυτός πρεσβεύει τη δεδομένη χρονική περίοδο όπου βρισκόμαστε σε αυτόν. Γενικά, υπάρχει μια αρκετά νοσταλγική και ονειροπόλα διάθεση, όσον αφορά το αφηγηματικό κομμάτι, πράγμα που κάνει το κείμενο, στο σύνολό του, αέρινο και ταξιδιάρικο.
Όπως ανέφερα και πιο πριν, η ιστορία αυτή έχει έναν καθαρά ανθρώπινο πυρήνα, ίσως και λίγο φεμινιστικό θα μπορούσε να πει κανείς, παρουσιάζοντάς μας μέσω της σπονδυλωτής της αφήγησης τις ιστορίες πέντε γυναικών με δύναμη ψυχής και μια δυναμική που αν μη τι άλλο εμπνέει. Γυναίκες που βρίσκονται μπροστά από την εποχή τους, η κάθε μία με τον δικό της τρόπο, που ξεχωρίζουν και που βασίζονται στην εσωτερική του δύναμη και στην πίστη τους, αλλά και που αντλούν δύναμη η μία από την άλλη. Μια ιστορία που σου θυμίζει πως η ζωή δεν είναι αυτό που σου δίνεται, αλλά αυτό που εσύ την κάνεις να είναι, αρκεί να έχεις ��ην τόλμη να πάρεις στα χέρια σου το πηδάλιό της, οδηγώντας την εσύ εκεί που θες και όχι αφήνοντάς την να σε παρασύρει όπου να 'ναι.
Το Τσάι από μέντα με συνεπήρε, με ταξίδεψε,το διάβασα σαν νεράκι. Ο λόγος της Χριστίνας Μανιά ρέει, είναι άμεσος. Νιώθεις σαν να έχεις μπροστά σου τις ηρωίδες και τους ήρωες του βιβλίου. Γελάς, κλαίς, γυρνάς με αγωνία την επόμενη σελίδα ενώ βρίσκεσαι στην Τυνησία, στους δρόμους του Παρισιού ή στην παλιά Αθήνα. Υπέροχο, αναμένω με αγωνία το επόμενο!
Το βιβλίο είναι καλογραμμένο και διαβάζετε ευχάριστα. Οι γυναικείοι χαρακτήρες είναι πολύ ωραία δομημένοι τόσο που θα ήθελες να τις γνωρίσεις από κοντά και να τις έχεις στη ζωή σου.
Γεμίζεις συναισθήματα, γεύσεις και αρώματα από διαφορετικά μέρη του κόσμου.
«Άκου κάτι, ma petite, όταν οι δεσμοί γίνονται δεσμά πρέπει να τα σπάμε. Είναι αναφαίρετο δικαίωμά σου, για να μην πω υποχρέωσή σου, να ακολουθείς τα θέλω σου.» /
Παρόλο που δε μου αρέσει καθόλου το τσάι από μέντα, το συγκεκριμένο βιβλίο ένιωσα ότι αγκάλιασε την ψυχή μου. Εύκολο στο διάβασμα, δημιουργεί μια οικεία θαλπωρή μέσα από τις αφηγήσεις πέντε γενεών, πέντε γυναικών. Η Ελένη, η Ελέν, η Πουπέ (Μαρία-Ελένη), η Κάτια (Αικατερίνη-Ελένη) και η Έλενα, από το 1918 μέχρι το 2009 μας αφήνουν να ζήσουμε αποχωρισμούς, μεταναστεύσεις, έρωτες αλλά πάνω από όλα την αγάπη και την αλληλεγγύη μεταξύ πολύ δυναμικών γυναικών. Γυναικών που παρά τις δυσκολίες της οικογένειας, της κοινωνίας και της εποχής έβαζαν σε προτεραιότητα τα όνειρά τους και την ισορροπία της ψυχής τους. Πάντα με ένα φλιτζάνι τσάι από μέντα στο χέρι.