Śmierć jako własność prywatna

by Leszek Kołakowski

Tematem kilkunastu tekstów zebranych w tej książce – spośród których część nigdy dotąd nie była publikowana – jest ludzki lęk przed śmiercią, a także możliwość opanowania tego lęku, stawienia mu czoła.

To bardzo zróżnicowane teksty, pokazujące wszechstronność Kołakowskiego jako myśliciela, jak również jego głęboko ludzkie oblicze. Z równym zaangażowaniem i przenikliwością pisze filozof erudycyjny esej i list do nastoletniej czytelniczki, analizuje wielkie biblijne opowieści i wspomina tragicznie zmarłego przyjaciela.

Wobec pytań o sprawy ostateczne, sens życia i śmierci, zawsze jesteśmy samotni. A jednak wielkość Kołakowskiego polega i na tym, że staje on wobec nich razem z czytelnikiem, obok niego. Nie w pozycji nauczyciela, ale jako towarzysz w poszukiwaniach.

I choć jego myśl w swojej ostrości bywa bezlitosna – odsłaniając tę prawdę, że żyjemy w świecie obojętnym, pełnym cierpienia, pozbawionym łaski – jest zarazem pokrzepiająca. Pokazuje bowiem, że nawet w takim świecie można ocalić człowieczeństwo.

176 pages, Hardcover

Published October 25, 2021

About the author

Distinguished Polish philosopher and historian of ideas. He is best known for his critical analysis of Marxist thought, especially his acclaimed three-volume history, Main Currents of Marxism. In his later work, Kolakowski increasingly focused on religious questions. In his 1986 Jefferson Lecture, he asserted that "We learn history not in order to know how to behave or how to succeed, but to know who we are.”

In Poland, Kołakowski is not only revered as a philosopher and historian of ideas, but also as an icon for opponents of communism. Adam Michnik has called Kołakowski "one of the most prominent creators of contemporary Polish culture".

Kołakowski died on 17 July 2009, aged 81, in Oxford, England. In his obituary, philosopher Roger Scruton said Kolakowski was a "thinker for our time" and that regarding Kolakowski's debates with intellectual opponents, "even if ... nothing remained of the subversive orthodoxies, nobody felt damaged in their ego or defeated in their life's project, by arguments which from any other source would have inspired the greatest indignation."

Reviews

[P_ff · Rating 2 out of 5]

2,5 / A moglam zostac przy Kolakowskim od bajek, lailonii, rozmow z diablem i miec mile wspomnienia/skojarzenia z Panem Leszkiem, a nie dostawac zapasci przy argumentacji magika z odpustu, ktory z worka roznorodnosci wyciaga co bardziej kuriozalne przemyslenia na poparcie swoich przekonan ('Fenomen obojetnosci swiata').

[Zøfia 987 · Rating 3 out of 5]

Jest to skomplikowana książka do oceniania. To zbiór tekstów o śmierci - tej bardziej filozoficznej, jej znaczeniu religijnym i po prostu ludzkim.

Nie ze wszystkim się zgadzam, ale myślę że te rozważania polegają na spotkaniu się myśli autora z czytelnikiem, w zgodzie czy w dyskusji.

Składnia niektórych zdań była
(przynajmniej dla mnie) dość problematyczna, ale dało się zrozumieć całościowy przekaz tekstu.

Te które zapadły mi w pamięć to:

„O racjonalizacji śmierci” - bardzo dobry początek rozważań, wyznaczający różnice miedzy racjonalnym i absurdalnym lekiem przed śmiercią. I ważności tego drugiego.

„Dotknięcie nicości” za zdanie „Niespodziewana śmierć osób bliskich pozostawia ową trudną do wysłowienia ambiwalencję: nie możemy przyjąć do wiadomości ich nieistnienia, a zarazem nie możemy sobie ich obecnego istnienia wyobrazić, nie potrafimy uznać faktu, doświadczając zarazem poczucia jego fatalnej nieuchronności.”

„Fenomen obojętności świata” pierwsze strony łapią za serce, niestety później argumentacja nie jest najlepiej skonstruowana.

„O karze głównej” czyli rozważania nad karą śmierci i jej moralnością.

I oczywiście tytułowy tekst, który jest tutaj niezbędny, chociaż trudny i kontrowersyjny. Czyli dlaczego mamy nie wypierać się naszej śmiertelności skoro ta nas smuci? - i jest to chyba najważniejsze pytanie w tej książce

[Helena · Rating 4 out of 5]

3,8 Nie wiem jak ocenić tą książkę, zobaczę jak sprawa się będzie miała po reread’ach. Bo zdecydowanie jest to konieczne, aby w pełnj ją zrozumieć.

“𝒲𝓎ℴ𝒷𝓇𝒶𝓏́𝓂𝓎 𝓈ℴ𝒷𝒾ℯ 𝑔𝓇ℴ𝓂𝒶𝒹ℯ̨ 𝓁𝓊𝒹𝓏𝒾 𝓌 𝓁𝒶𝓃́𝒸𝓊𝒸𝒽𝒶𝒸𝒽， 𝓈𝓀𝒶𝓏𝒶𝓃𝓎𝒸𝒽 𝓃𝒶 𝓈́𝓂𝒾ℯ𝓇𝒸́；𝒸ℴ 𝒹𝓏𝒾ℯ𝓃́ 𝓀𝒶𝓉 𝓂ℴ𝓇𝒹𝓊𝒿ℯ 𝒿ℯ𝒹𝓃𝓎𝒸𝒽 𝓃𝒶 ℴ𝒸𝓏𝒶𝒸𝒽 𝒹𝓇𝓊𝑔𝒾𝒸𝒽， 𝓅𝓇𝓏𝓎 𝒸𝓏𝓎𝓂 𝒸𝒾， 𝓀𝓉ℴ́𝓇𝓏𝓎 𝓏ℴ𝓈𝓉𝒶𝒿𝒶̨， 𝓌𝒾𝒹𝓏𝒶̨ 𝓌𝓁𝒶𝓈𝓃𝒶̨ 𝒹ℴ𝓁ℯ̨ 𝓌 𝒹ℴ𝓁𝒾 𝓈𝓌ℴ𝒾𝒸𝒽 𝒷𝓁𝒾𝓏́𝓃𝒾𝒸𝒽 𝒾 𝓈𝓅ℴ𝑔𝓁𝒶̨𝒹𝒶𝒿𝒶̨𝒸 𝓅ℴ 𝓈ℴ𝒷𝒾ℯ 𝓌𝓏𝒶𝒿ℯ𝓂 𝓏 𝒷ℴ𝓁ℯ𝓈́𝒸𝒾𝒶̨，𝒶 𝒷ℯ𝓏 𝓃𝒶𝒹𝓏𝒾ℯ𝒾，𝒸𝓏ℯ𝓀𝒶𝒿𝒶̨ 𝓈𝓌ℴ𝒿ℯ𝒿 𝑔ℴ𝒹𝓏𝒾𝓃𝓎．𝒪𝓉ℴ ℴ𝒷𝓇𝒶𝓏 𝒹ℴ𝓁𝒾 𝓁𝓊𝒹𝓏𝓀𝒾ℯ𝒿．“

“𝒩𝒶𝓉ℴ𝓂𝒾𝒶𝓈𝓉 𝒻ℯ𝓃ℴ𝓂ℯ𝓃 ℴ𝒷ℴ𝒿ℯ̨𝓉𝓃ℴ𝓈́𝒸𝒾， 𝓇ℴ𝓏𝓊𝓂𝒾𝒶𝓃𝓎 𝒿𝒶𝓀ℴ 𝓆𝓊𝒾𝒹𝒹𝒾𝓉𝒶𝓈 𝓈́𝓌𝒾𝒶𝓉𝒶， 𝓃𝒶𝒹𝒶𝒿ℯ 𝒸𝒶𝓁ℴ𝓈́𝒸𝒾 𝓁𝓊𝒹𝓏𝓀𝒾𝒸𝒽 𝓌𝓎𝓈𝒾𝓁𝓀ℴ́𝓌 𝓈ℯ𝓃𝓈 𝓌𝓈𝓅ℴ́𝓁𝓃𝓎， 𝓀𝓉ℴ́𝓇𝓎 𝒿ℯ𝓈𝓉 𝓉𝓎𝓂 𝓌𝓁𝒶𝓈́𝓃𝒾ℯ：𝓅𝓇ℴ́𝒷𝒶̨ 𝓈𝓉𝒶𝓁ℯ𝑔ℴ 𝓅ℴ𝓀ℴ𝓃𝓎𝓌𝒶𝓃𝒾𝒶 ℴ𝒷ℴ𝒿ℯ̨𝓉𝓃ℴ𝓈́𝒸𝒾．“

[the_deepest_black]

"Nabyłem przeświadczenia [...] że to, co 'jest' w nieskończenie nikłej teraźniejszości, może 'być' tylko dlatego, że jest też to, w czym odróżnienie przeszłości i przyszłości jest niemożliwe - niejako zasobnik bytu, w którym nie ginie nic" (95).

[Zuzia · Rating 3 out of 5]

W sumie fajne i poruszające ciekawą tematykę ale ehhh Pan Leszek się powtarza i formułuje bardzo trudne zdania o bardzo prostych rzeczach. To jest niestety jakiś kompleks filozofów i ich ksiazek. Pisza ciężkie do zrozumienia zdania i używają nietypowych i czasem zbyt wyszukanych słów aby opisać najbardziej banalną rzecz na świecie. Za dużo razy natrafiałam na „wnioski”, które już były wspomniane wiele razy w poprzednich rozdziałach i nie były zbytnio wnikliwe. Bardzo ciekawe i wiele fragmentów, które do mnie mocniej trafiły sobie pozaznaczalam, ale trochę się zawiodłam