زیبایی‌شناسی آلمانی

مجموعۀ دانشنامۀ فلسفۀ استنفورد #1

by مسعود علیا (Editor)

رشتۀ فلسفی زیبایی‌شناسی تا سال ۱۷۳۵ نامی نداشت. در این زمان بود که آلکساندر گوتلیب باومگارتن در بیست و یک‌سالگی در رسالۀ استادی خود در دانشگاه هاله، تعبیر استتیک/زیبایی‌شناسی را به معنای دانش ناظر به امور محسوس و متخیل باب کرد. اما نام‌گذاری باومگارتن روی این حوزه، به تعبیری، غسل تعمیدی دیرهنگام بود: از آن زمان که افلاطون در جمهور ارزش تعلیمی صور متعددی از هنر را زیر سؤال برد و ارسطو در پاره‌های به‌جامانده از بوطیقای خویش اجمالاً از آن‌ها دفاع کرد، زیبایی‌شناسی بی‌آنکه نامی داشته باشد بخشی از فلسفه بود. به بیان مشخص، افلاطون زبان به اعتراض گشوده بود که هنرها از حیث شناختی بی‌مصرف‌اند و جز بده‌بستان تصاویر خشک‌وخالی امور جزئی، به‌جای حقایق کلی، کاری نمی‌کنند؛ اما ارسطو از هنرها در برابر اتهام افلاطون دفاع کرد؛ استدلال کرد که دقیقاً هنر، یا دست‌کم شعر است که حقایق کلی را به‌آسانی و به صورتی فهم‌پذیر بیان می‌کند، برخلافِ، مثلاً، تاریخ که سر و کارش با واقعیات جزئی است و بس. از طرف دیگر، اگرتجربۀهنرها بتواند پرده از برخی حقایق اخلاقی مهم بردارد، در پرورش اخلاق نیز که دیگر محور تردیدهای افلاطون بود، نقش مهمی می‌تواند داشته باشد. شکلی از این واکنش به افلاطون در قسمت عمده‌ای از تاریخ لاحق فلسفه، هستۀ زیبایی‌شناسی را تشکیل می‌داد، و در واقع در بخش زیادی از قرن بیستم نیز همچنان عنصری کانونی در زیبایی‌شناسی بود.

 
 دانشنامۀ فلسفۀ استنفورد
در این کتاب می‌خوانید: زیبایی‌شناسی آلمانی در قرن هجدهم، زیبایی‌شناسی و غایت‌شناسی کانت، زیبایی‌شناسی هگل، زیبایی‌شناسی هایدگر، زیبایی‌شناسی گادامر

536 pages, Hardcover

Published January 1, 2020

About the author

مسعود علیا (متولد ۱۳۵۴) مترجم و نویسنده آثار فلسفی‌ست. او دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد فلسفه را در دانشگاه تهران طی کرد و در تیرماه ۱۳۸۷، دوره دکترای فلسفه را با نگارش رساله‌ای تحت عنوان «شرط امکان اخلاق در اندیشه‌ی لویناس» به راهنمایی عبدالکریم رشیدیان و شهین اعوانی در مؤسسه حکمت و فلسفه به پایان برد.
علیا بر آن است که می‌باید آثاری را به فارسی برگرداند كه در شناسايی بهتر جريان‌ها و آرای فلسفي غرب راهگشا‌يند. او علاوه بر تألیف و ترجمه، در زمینهٔ ویراستاری هم فعالیت دارد.

آثار:‏
- کشف دیگری همراه با لویناس؛ نی، ۱۳۸۸ (تألیف)‏
- وضع بشر، هانا آرنت؛ ققنوس، ۱۳۹۰ (ترجمه)‏
- الفبای فلسفه، نایجل واربرتون؛ ققنوس (ترجمه)‏
- آشنایی با هگل، پل استراترن؛ مرکز (ترجمه)‏
- هرمنوتیک فلسفی و نظریه ادبی، جوئل واینسهایمر؛ ققنوس (ترجمه)‏
- مبانی فلسفه اخلاق، رابرت هولمز؛ ققنوس (ترجمه)‏
- مسیح و اساطیر، رودلف کارل بولتمان؛ مرکز (ترجمه)‏
- فلسفه‌ی هنرها: درآمدی بر زیبایی شناسی، گوردون گراهام؛ ققنوس (ترجمه)‏
- جغد مینروا: فلسفه به روایت فیلسوفان، چارلز بونتمپو، جک اودل؛ ققنوس (ترجمه)‏
- آثار کلاسیک فلسفه، نیگل واربرتون؛ ققنوس (ترجمه)‏
- دیباچه ای بر فلسفه قرون وسطی، فردریک چارلز کاپلستون؛ ققنوس (ترجمه)‏
- درآمدی بر اندیشه لویناس، کالین دیویس؛ موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران (ترجمه)‏
- اگزیستانسیالیسم و اخلاق، مری وارنوک؛ ققنوس (ترجمه)‏
- اخلاق بدون هستی شناسی، هیلاری پاتنم؛ صراط (ترجمه)‏