Wat moet er worden van het Vlaamse dorp als de bakker met pensioen is, het kerkplein een parkeerterrein is geworden en niemand nog weet waar de dichtstbijzijnde bankautomaat is? En waarom moeten we ons bezighouden met dorpen in een toekomst die volgens zoveel mensen toch vooral stedelijk zal zijn?
Met die vragen worstelde Jasper Van Loy, journalist en Kempenzoon. Zijn antwoord is even eigenzinnig als hoopvol: Onder de kerktoren, een pleidooi voor het moderne dorp. De deelwagen staat er voor de deur van het café, de espressobar geeft er korting aan de leiding van de Chiro en de leden van de vrouwengilde durven er te gaan cohousen.
Het dorp van morgen kan groener, socialer en warmer zijn dan we ooit hadden durven te dromen in het betongrijze Vlaanderen. Het dorp kan een oplossing zijn en niet langer een probleem – maar enkel en alleen als de dorpelingen er zelf voor gaan.
Jasper Van Loy (°1994) is master in de Culturele Studies en schreef over popcultuur voor Knack, Knack Focus en Veto. Vandaag werkt hij als freelancejournalist voor onder meer De Morgen en Humo.
Aangename schrijfstijl en uitstekende schets van de uitdagingen voor het Vlaamse dorp van vandaag en morgen. Het boekje bevat echter weinig concrete maatregelen of handvaten die aan de noodzakelijke transitie kunnen bijdragen. De zoektocht naar oplossingen is niet makkelijk en elk dorp is anders maar ik had meer verwacht op dat vlak.
Een paar interessante punten die ik moet onthouden, maar verder werd ik er niet helemaal warm van. Naar mijn gevoel misschien beter een paper in een peer-reviewed journal geweest? Maar dat is mss de researcher in mij met een NF boek. Sorry Jappe! Desondanks wel blij dat ik me eindelijk aan dit boek van mijn (voormalig) niet-dorps-wel-gemeentegenoot heb kunnen zetten.
De cover liegt niet, een (niet al te dik) boek met verschillende inzichten over het ontstaan, de uitdagingen en de toekomst voor het Vlaamse dorp. Een must read voor alle politici actief in lokale politiek om hun beleidskeuzes aan te toetsen wat mij betreft.
In Onder de kerktoren gaat Jasper van Loy op zoek naar de toekomst van het Vlaamse dorp. Door middel van gesprekken met dorpelingen en onderzoekers en aan de hand van eigen observaties legt hij uit hoe het kan dat iedereen op het Vlaamse platteland zo verspreid is gaan wonen en waarom we juist aan sterke dorpskernen zouden moeten bouwen.
Van Loy doet een aantal interessante observaties. De belangrijkste: het dorp uit het lied van Wim Sonneveld bestaat niet meer, als het al ooit bestaan heeft. Met dat romantische beeld moeten we dringend korte metten maken. Verder vind ik het boek vooral opsommend en weinig nieuwe ideeën voorstellen. De schrijver suggereert nog een rijdend bankkantoor, maar ik kan uit het boek niet opmaken of dat een proefballonnetje is of een serieus voorstel. Van Loy werpt het op en onderzoekt het niet verder, dat is jammer.
Ik merk ook dat er flinke herhaling in het boek zit en dat Van Loy sommige zinnen dubbel gebruikt. Hij heeft geprobeerd enig ritme in het boek aan te brengen, maar ik had wat meer thematische hoofdstukken fijner gevonden. Ik heb het hele boek lang gedacht wanneer er nou een conclusie zou komen, en aan het einde van het boek is Van Loy zélf ook nog niet van alles wat hij stelt overtuigd. Zo weet hij niet wat eventuele vergoedingen voor verloren bouwgronden de Vlaamse overheid zouden kosten, terwijl iemand met expertise daar vast iets over kan vertellen. Iets minder twijfel en iets meer onderzoek was fijn geweest.
De man heeft een punt en vertelt dat met heel veel vertelplezier. Zet je aan het denken. Wat veel inleiding, maar toch het soort stem waarvan ik hoop dat er een vervolg komt.