不平等的尸体：解剖台上的“无声之言”

by 西尾元, 马佳瑶 (Translator)

现役法医从业20年实录

死亡是不平等的 尸体也分等级

——————————————

解剖台上的遗体残留着生前的信息，

记录了人们活着时的生活。

被裁员后存款见底，在公寓里冻死的中年男子；独居家中，中暑而亡的老太太；帮助老年痴呆的妻子入浴，却意外溺毙……

与刑侦故事中描述的有所不同，现实中的法医追求的不是“事件的真相”，而是“死亡的真相”；他们所面对的许多非正常死亡虽非谋杀，却是残酷的现实。

解剖台上，一具具冰凉的遗体，诉说着生活在日本的人们无声的苦痛与悲哀，于死亡之中见证生的无奈。

168 pages, Unknown Binding

First published January 1, 2017

Reviews

[Huyền Châu · Rating 5 out of 5]

"Sự trung thực của xác chết" - Thái Hà Books.

Với kinh nghiệm 20 năm trong ngành pháp y, Hajime Nishio không chỉ giúp độc giả có cái nhìn toàn diện hơn về những cái chết mà công việc của ông còn là giúp người đã khuất “cất lên tiếng nói cuối cùng”.

Mọi người thường sẽ liên tưởng đến điều gì khi nhắc đến hai chữ “pháp y”? Chắc hẳn ai cũng sẽ mường tượng đến hình ảnh trên các bộ phim truyền hình nổi tiếng, kể về người chuyên giải phẫu thi thể của nạn nhân bị giết hại trong những vụ án và họ là người giúp cảnh sát hình sự truy tìm chân tướng sự thật. Thế nhưng, trên thực tế, bác sĩ pháp y không truy tìm chân tướng các vụ án hình sự mà truy tìm “chân tướng cái chết”, hay nói cách khác là đi tìm đáp án cho câu hỏi “vì sao người này lại chết?”.

* Pháp y và chặng đường cuối của đời người

Sẽ có không ít người cho rằng pháp y là “một ngành chẳng có gì thú vị cả”, đôi khi nó còn quá đáng sợ bởi họ luôn sẵn sàng đối diện với những thi hài trong tình trạng “không được bình thường”, như người bị hại, tự sát hay chết trong cô độc… Nếu bác sĩ là người chữa trị bệnh tật và nhận được sự biết ơn từ thân nhân của họ, thì pháp y lại luôn đứng trong bóng tối. Dù là vậy, việc tồn tại trong bóng tối lại giúp họ nhìn ra được vô số điều mà người khác không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Thông qua những kết luận của các nhà pháp y, chúng ta dường như được nhìn lại chặng đường cuối của những người đã khuất và tất nhiên không phải cái chết nào cũng nhẹ nhàng.

Hajime Nishio đã có hơn 20 năm kinh nghiệm trong ngành pháp y, bản thân ông giải phẫu cho không ít thi thể và chứng kiến khá nhiều sự việc đau lòng. Có những cái chết được ông kể lại mà trong bảng báo cáo chỉ ghi được vài chữ “chết vì nghèo đói”, “chết vì tuổi già” và đôi lúc cô độc cũng trở thành nguyên nhân của sự ra đi. Khi một đất nước ngày càng phát triển, nhiều người vì thế mà bị đẩy xuống “tầng dưới của xã hội”, niềm tin của chúng ta cũng dần ít đi và thường lên tiếng phê phán những người nhận trở cấp là “lười lao động, sống ăn chơi”. Tuy nhiên, dưới góc độ quan sát trên bàn giải phẫu, tác giả đã cho ta thấy một góc nhìn hoàn toàn khác và khiến ta tin rằng “trong xã hội này vẫn còn những con người đói khát tới mức chết trong cô độc, không thể cầu cứu bất cứ ai”. Họ không được chọn nơi mình sinh ra, thậm chí là chẳng còn cách nào để giữ lấy mạng sống.

“Chết vì nghèo đói”. Cho dù chỉ gói gọn trong câu ngắn như vậy nhưng thực tế lại có rất nhiều kiểu chết khác nhau. Có người vì nghèo đói mà mắc bệnh chết, có người lại lựa chọn tự giết chết chính mình. Đây chính là bộ mặt đời thường của xã hội Nhật Bản hiện đại, là chuyện có thể xảy ra với bất cứ ai.

* Đằng sau mỗi người là một câu chuyện và đời thì vô thường

Pháp y có trách nhiệm rất lớn trong việc tìm ra nguyên do của cái chết. Họ không được phép lơ là phút giây nào, bởi vì chỉ cần bỏ qua một chi tiết nhỏ cũng có thể dẫn đến sai lầm. Nishio rất nhiều lần phải nén đau thương trong lúc làm nhiệm vụ vì số phận thường thích trêu ngươi và cuộc đời của người chết đôi khi thật buồn. Có những người chỉ vì không thể chịu được lạnh mà chết cóng, có người vì sống đơn độc mà ra đi trong lặng lẽ, có những người già nương tựa vào nhau nhưng cuối cùng vì đối phương mà mất mạng, có những đứa trẻ còn chưa kịp đặt tên hoặc trở thành nạn nhân của một vụ bắt nạt nào đó mà từ bỏ thế giới… Mỗi đời người đều chứa đựng một câu chuyện khác nhau và thường thì chúng ta không chọn được cách mình sẽ chết (trừ những người chọn tự sát).

Chúng ta vẫn thường nghe ai đó nói về sự vô thường của cuộc đời, rằng vạn vật quanh ta từng giờ từng phút vẫn luôn biến đổi và không điều gì có thể tồn tại vĩnh viễn. Vậy nên mong bạn sẽ sống sao cho mọi sự việc mình trải qua đều mang ý nghĩa riêng mà không cần phải nói “giá như…”, bởi đây chính là điều chúng ta có thể lựa chọn.

Hãy tập trung cho sự sống ngày thời điểm hiện tại thay vì chỉ lo về cái chết

Như đã đề cập ở trên, ngoại trừ các trường hợp tự sát, con người đều không thể tự chọn lựa cách chết cho mình. Chẳng ai muốn bất ngờ bị một chiếc ô bay vèo từ đâu găm vào đầu để rồi mất mạng cả. Thế nhưng không thể vì thế mà chúng ta có thể lẩn trốn cái chết. Dù bạn có sống nghiêm chỉnh, thành thật ra sao, bạn vẫn có thể bị mắc bệnh ung thư hoặc bất ngờ bị một người lạ mặt đâm chết. Nếu chỉ nói đến chuyện “không thể tự chọn lựa, thì có lẽ cái chết vẫn rất công bằng với trăm vạn người trên thế gian này”.

Quan điểm về sinh tử của Hajime Nishio cũng vô cùng đơn giản, chính là “muốn kết thúc sinh mệnh mà chẳng phải cất công “đi chùa cầu an” hay phải “ý thức về cái chết” của bản thân như làm một cuốn sách về sự kết thúc… Thay vào đó, chỉ muốn sống hết mình cho tới tận giây phút cuối cùng. Mặc dù không có ý định chấp nhất với “sự sống” nhưng tôi vẫn luôn chú trọng việc sống hết mình với những hiện thực ngay trước mắt”. Không biết liệu rồi chúng ta có thể đến được “ngày mai” hay không, vậy thì còn chờ gì mà không trân trọng khoảnh khắc của hiện tại?

“Sự trung thực của xác chết” dù là ghi chép của một nhà pháp y nhưng lại tương đối dễ đọc. Hajime Nishio không chỉ cho chúng ta hiểu hơn về công việc và nghiệp vụ của nghề giải phẫu thi thể, mà chính ông qua những lần đứng trước bàn mổ cũng đã có cơ hội được nhìn lại cuộc đời. Với những độc giả chỉ nhìn qua được một phần của “cái chết”, điều mà không ai trong chúng ta có thể tránh khỏi, liệu bạn có cảm tưởng gì về nó? Đây sẽ là lúc bạn nhìn lại chặng đường bản thân vừa đi qua và từ từ suy nghĩ, cân nhắc xem bản thân nên làm gì tiếp theo để sống thật tốt, thật trọn vẹn.

[Kie · Rating 4 out of 5]

Một cuốn sách khá mới mẻ và độc đáo đối với mình. Mặc dù bối cảnh ở Nhật nên nhiều chỗ không phù hợp lắm với nước ngoài nhưng khá nhiều kiến thức mới lạ. Được tham khảo từ góc độ của một bác sỹ pháp y đối với sự sống và cái chết.
Tiếc là sự sắp xếp các mục trong sách còn cảm giác hơi lộn xộn, theo mình, và thông điệp ở cuối sách về việc nhìn nhận sự sống từ cái chết mình kì vọng tác giả sẽ cho nhận định dài và sâu hơn. Tuy vậy, tác giả là nhà nghiên cứu, bác sỹ chứ cũng không phải nhà văn nên kiến thức và chia sẻ rất mộc mạc giản dị, dẫn đến những nhận định hay thông điệp đương nhiên chém gió chưa thể sâu.