Το πολιτικό στη σκιά της πανδημίας

by Κωνσταντίνος Τσουκαλάς

Τίποτε πια δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο. Η πανδημία έχει καταστήσει δυσχερέστερη τη διάσταση ανάμεσα σε έναν μύχιο κόσμο που βάλλεται από παντού και στα δύσκολα προβλήματα που έχει να λύσει η πολιτική εξουσία. Είμαστε αναγκασμένοι να αναθεωρούμε ακόμα και τις πιο εμπεδωμένες απόψεις μας για τα «εγγενή όρια» του πολιτικού. Καλούμαστε να σκεφθούμε από την αρχή τις θεμελιώδεις κατηγορίες με τις οποίες έχουμε συνηθίσει να αποκωδικοποιούμε έναν ολοένα και πιο περίπλοκο κόσμο.

Θα ήμουν ευτυχής αν το βιβλίο αυτό, που γεννήθηκε στη διάρκεια ενός παρατεταμένου εγκλεισμού, συμβάλει στην παραγωγή κάποιων νέων σκέψεων, επιφυλάξεων και αμφισβητήσεων του «κοινού νου», με τον ίδιο τρόπο που τόσοι άνθρωποι και τόσα άλλα βιβλία συνήργησαν στη δική του αναπάντεχη γέννηση.

160 pages, Paperback

First published May 24, 2021

About the author

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς (English: Constantinos Tsoukalas) είναι Έλληνας κοινωνιολόγος, πανεπιστημιακός και πολιτικός, με μακρά και πολυσχιδή παρουσία στη δημόσια ζωή. Σπούδασε Νομικά στην Αθήνα και συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές στη Φιλοσοφία του Δικαίου και την Κοινωνιολογία σε πανεπιστήμια της Γερμανίας, της Γαλλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Δίδαξε Κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο Παρισιού και κατόπιν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου αναδείχθηκε σε ομότιμο καθηγητή. Υπήρξε επιστημονικός διευθυντής και πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, ενώ συμμετείχε σε σημαντικούς θεσμούς πολιτισμού και έρευνας, καθώς και σε διεθνείς αποστολές. Το 2025 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Στην πολιτική του διαδρομή συνδέθηκε με την ανανεωτική Αριστερά και εξελέγη βουλευτής Επικρατείας με τον ΣΥΡΙΖΑ το 2015. Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει σημαντικές μελέτες για το κράτος, την ανάπτυξη, την εξουσία και τις ταυτότητες στη σύγχρονη κοινωνία.

Reviews

[Lefki Sarantinou · Rating 3 out of 5]

Ένα ακόμη βιβλίο για την πανδημία; Μπορεί να είναι κι έτσι. Το μόνο σίγουρο, όμως, είναι ότι Το πολιτικό στη σκιά της πανδημίας δεν είναι σαν αυτά που έχουμε διαβάσει ως τώρα για το συγκεκριμένο θέμα. Ίσως αυτό το οποίο χαρακτηρίζει καλύτερα το νέο βιβλίο του κοινωνιολόγου Κωνσταντίνου Τσουκαλά, να είναι η φράση “κοινωνιολογική μελέτη της πανδημίας”.

Οι λέξεις στην εποχή μας αποκτούν άλλο νόημα.”Ακόμα και αν δεν μπορούμε να ζήσουμε δίχως αυτές, συχνά οι λέξεις μας προκαταλαμβάνουν“. Έτσι μας λέει ο συγγραφέας θέλοντας να τονίσει τη σημασία που απέκτησαν τελευταία για τις ζωές μας λέξεις όπως απαγόρευση, πανδημία, κορονοιός, μάσκα, αποστάσεις, εμβόλιο, μέτρα κτλ.

Διότι οι ζωές όλων μας άλλαξαν με τον κορονοιό. Για την ακρίβεια ποτέ δεν συνέβη τέτοια αλλαγή στη ζωή μας από την εποχή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ποτέ άλλοτε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο δεν βρέθηκε η ανθρωπότητα αντιμέτωπη με μια κρίση τέτοιους βεληνεκούς, η οποία γέννησε πολλαπλές απρόβλεπτες συνέπειες και είχε πολλαπλές προεκτάσεις.

“Αν πατέρας των πάντων είναι η ειρωνεία, πατέρας τους παραμένει η σύμπτωση” μας λέει ο συγγραφέας στον πρόλογο του βιβλίου του, παροτρύνοντάς μας να σκεφτούμε ότι ήμασταν εμείς οι “άτυχοι” που έζησαν στη σκιά αυτής της πανδημίας, μιας πανδημίας η οποία μοιάζει να “έπεσε από τον ουρανό”-σε αντίθεση με τη δικτατορία της 21ης Απριλίου, η οποία κάθε άλλο παρά έπεσε από τον ουρανό, όπως μας λέει ο συγγραφέας σε έτερο βιβλίο του.

Η κανονικότητα στις ζωές μας είναι ακόμα μακριά, αλλά πλέον έχει αλλάξει το ίδιο το περιεχόμενο του όρου κανονικότητα. Ήρθε, λοιπόν, ο κορονοιός για να τα αλλάξει και να τα ανατρέψει όλα, αλλά και να καταφέρει ένα ισχυρό πλήγμα στην αισιοδοξία μας. Επιβεβαιώνεται έτσι ο πρακτικός ανορθολογισμός του 18ου αιώνα.
H υπόλοιπη κριτική στο tetragwno.gr