حافظ به گفته حافظ، یک شناخت منطقی

by محمد استعلامی

اگر می‌خواهید سیمای درستی از حافظ در ذهن خود داشته باشید، و از سرگذشت او نکته‌هایی بدانید که حافظ را به شما بشناساند، به دنیای بیکرانۀ سخن او سفر کنید. آنجا خواجه شمس‌الدّین محمد، حضوری دارد که نه پیر است و نه جوان، نه بلند بالا و نه کوتاه، نه سیه چرده و نه خوش آب و رنگ، نه زاهد است و نه صوفی، نه مفتی است و نه واعظ، نه جبری است و نه قَدَری. اما زنده دلان و آگاهان روزگار خود و روزگاران پس از خود را، با سخنانی که هر کسی نمی‌گوید، و هر کسی تحمّل شنیدن آن را ندارد، به اندیشیدن وا می‌دارد، و در نقد مدّعیان و ریاکاران فریادی می‌کشد که هنوز بانگ آن را بر سر بازار تاریخ می‌توان شنید.

216 pages, Hardcover

First published January 1, 2008

Reviews

[Kaveh · Rating 3 out of 5]

برای شروع آشنایی با اندیشه حافظ کتاب بدی نیست ولی در مقایسه با سایر آثار مشابه این حوزه، حرف زیادی برای گفتن نداشت


نه مثل کتاب داریوش آشوری نظریه مهم و جدی‌ای مطرح میکرد و نه روایت شیوای از کوچه رندان زرین‌کوب رو داشت و نه تحلیل و تفسیر شعر به سبک شفیعی کدکنی
با این حال یک سری مطالب رو در مورد مبانی کلیدی اندیشه حافظ و شعرش و همینطور اوضاع و احوال شیراز تو اون دوران به صورت خلاصه گفته که خوب بود
ارزش دیگه‌اش به نظرم به نوعی از کتاب شناسی تو این حوزه برمیگرده
انبوه زیادی از مراجع و کتاب‌های مرتبط معرفی شده که می‌تونه سرنخ‌های خوبی برای پیگیری بده

[Jamshid saeedi · Rating 4 out of 5]

تحلیلی جامع، واقع بینانه و پر نکته از حافظ. نثر زیبای نویسنده هم نباید نادیده گرفت.کتاب رو بیشتر برای این خیلی دوست داشتم چون همون طوری که نویسنده ش ادعا کرده بود واقعا یه تحلیل منطقی و فارغ از دیدگاه ها و تفاسیر شخصی بود و بر خلاف خیلی از تفسیرها که با اتکا به تعداد محدودی از اشعار حافظ سعی می کنند تصویری ناقص و مطابق با نظر و برداشت خودشون ارائه بدن این کتاب خیلی غیر شخصی و به اصطلاح پدیدارشناسانه با قضیه برخورد کرده بود

[Bahman Bahman · Rating 2 out of 5]

نویسنده خود درباره این کتاب می گوید:« یک سال پیش، به پیشنهاد تنی چند از دوستان صاحبدل و صاحب نظر، به عهده گرفتم که کتابی فشرده و قابل استفاده برای همه و همراه با واقع نگری درباره حافظ بنویسیم. پیش از آن در (درس حافظ) تمام غزل های حفظ را به زبانی ساده درس داده، و با چهار مقدمه کلیدی یک زیر ساخت ذهنی برای فهم کلام حافظ فراهم کرده بودم. اما درس حافظ با حجمی بیش از هزارو سیصد صفحه، بیشتر به صورت یک مرجع، می‌توانست در کنار دست دانشجویان و مدرسان دیوان حافظ قرار گیرد و همه دوست‌داران حافظ فرصت خواندن تمام آن را نداشتند. جواب مثبت من به پیشنهاد آن عزیزان، با توجه به نیاز خوانندگانی بود که می‌خواهند در زمانی کوتاه سیری در دنیای بی‌کرانه حافظ داشته باشند.»

[ArkhamSamadi · Rating 3 out of 5]

اولین چیزی که پس از خواندن این کتاب به ذهن می‌رسد جامع و کامل بودن کتاب بود. دلیل اینکه از مسان اینهمه سرو صدای درباره حافظ شناسی کتاب آقای استعلامی را انتخاب کردم این بود که ایشان شرح روان و سلیسی بر دیوان حافظ نوشته بودند و شرح ایشان خبر از تسلط زیادشان داشت.
من دغدغه دانش آموزانم را داشتم. اینکه کلاسم خالی از حافظ نباشد. همیشه برای هر سخنی که در کلاس جاری می‌شود کلامی هم از حافظ در میان باشد. همین را هم از این کتاب پیدا کردم.
هرچه که باشد این کتاب برای خواننده‌ای که میخواهد در حافظ دقیقتر شود، ادبیات هم نخوانده‌است، کتاب بسیار زیبایی‌‌ست. خودم را جای پروانه میگذاشتم و می‌خواندم. ذوق می‌کردم.
برای خواننده عمومی خواندنش بسیار ارزشمند است.

[Armin Gh · Rating 4 out of 5]

برای مبتدی‌ها احتمالا مناسبتر باشه ولی برای من هم خالی از نکته نبود. علاوه بر این، دید منطقی‌تره داره نسبت به بعضی غزل‌های مدحی که بیت تخلص خیلی با بقیه ابیات غزل جور نیست و می‌گه شاید این بیت مدحی رو حافظ لحظه آخر اضافه کرده. در حالی که شمیسا در کتاب یادداشت‌های حافظ مدعی شده بود غزل‌های حافظ پیوسته است و اگر بیت آخر مدحی‌ست، پس باید برگردیم دیدمون به کل غزل رو اصلاح کنیم؛ و اونطوری خب، خیلی از غزل‌های حافظ مدحی می‌شد. ولی همچنان فکر می‌کنم که استعلامی هم مانند خرمشاهی و البته کمتر از او، کمی حافظ رو قدیس‌تر از چیزی که هست ترسیم می‌کنه.

[Ermiya · Rating 4 out of 5]

این کتاب شناخت زندگی و اندیشه و هنر و توانایی شاعرانه حافظ را شرح می دهد. اوضاع و احوال تاریخی دوره حافظ نیز بررسی می‌شود.
لینک خرید کتاب در طاقچه
https://taaghche.com/book/82592

[Zahra · Rating 5 out of 5]

کتاب نثر روانی دارد و به زبان ساده توضیح می دهد به نظرم برای شروع اشنایی با حافظ مناسب هست.از ویژگی های جالب ان این است که ما حافظ رو با رجوع به خودش می شناسیم.

[Babak Sepehr]

کتابی که جرعه‌جرعه باید خواند. فصل آخر به ویژه قسمت مقایسه حافظ با خیام بسیار دلچسب بود.

[Saeed · Rating 5 out of 5]

یکی از کتاب‌های مفید و دل‌نشین برای آشنایی با حافظ است. ساده نوشته شده و نکاتی شیرین و هوشمندانه را از دلِ حرفِ خودِ حافظ -و نه تذکره‌های نامطمئن- بیرون می‌کشد. بسیار مناسب برای کسانی که می‌خواهند قدم در راه شناخت حافظ و ادراکش بگذارند. سیمایی کلّی از حافظ ترسیم می‌کند و به شما ابزاری اساسی برای درک کلام وی می‌بخشد. امّا از همه بهتر (و شاید بهترین ویژگی این کتاب) آن ده صفحه‌ی آخر است که قبل از به پایان بردن کتاب، به شما مراجع مختلف، متفاوت و ارزشمندی جهت عمق‌بخشی به حافظ‌شناسی‌تان ارائه می‌کند. واقعاً خوشحال می‌شوید وقتی می‌بینید که گام‌های مطالعاتی بعدی‌تان هم مشخص شده!