The Ottoman Empire

by Mehrdad Kia

The Ottoman Empire was one of the most powerful empires in history, known for its military prowess, multi-cultural make-up, and advances in art and architecture. Positioned at the crossroads of East and West, at its height it encompassed most of Southeastern Europe, the Middle East, and North Africa. In existence from the late 13th century until 1922, the Ottoman legacy can still be felt today throughout the Balkans and the Arab world in the areas of politics, diplomacy, education, language, and religion. This comprehensive volume is a valuable addition to world history curricula and adds a level of historical understanding to the current conflicts within the Western and Islamic worlds.

248 pages, Hardcover

First published December 23, 2008

Reviews

[Maziyar Yf · Rating 4 out of 5]

امپراتوری عثمانی ، یک امپراتوری قوی و بزرگ بود که به مدت بیشتر از ششصد سال ، بر بخش های مهم و عمده ای از غرب آسیا ، شمال آفریقا ، اروپا مرکزی و بالکان فرمانروایی می کرد . این امپراتوری در اوج قدرت خود قوی ترین و مقتدرترین حکومت جهان ، و هنگام ضعف و زوال هم چنان یکی از قوی ترین ابر قدرت های جهان بود تا اواخر قرن هجده که مرد بیمار اروپا تبدیل شد . مقایسه ای کوتاه میان عثمانی و ایران ، نشان می دهد که هنگامی که تنها یک سلسله در غرب ایران حاکم بود ، ایران برای مدت های بسیار طولانی حکومتی یک پارچه نداشت و سپس در درازای تاریخ ، عثمانی ها با صفویه ، افشاریه ، زندیه و قاجارهم زمان شده و تقریبا سقوط عثمانی ها هم با فروپاشی قاجار همراه بوده .
مهرداد کیا ، نویسنده ایرانی – آمریکایی کوشیده در کتاب مختصر خود به بررسی این امپراتوری بپردازد . کتاب او از تاسیس و بنیان گذاری توسط عثمان اول شروع و با تاسیس جمهوری ترکیه به دست مصطفی کمال به پایان می رسد . کتاب او را می توان نمونه کامل یک کتاب تاریخی کلاسیک دانست ، کتابی که با تاسیس امپراتوری شروع ، به ترتیب تاریخ پادشاهان به جلو و با اتمام امپراتوری هم به پایان می رسد .
کتاب را می توان به چهار بخش اصلی شروع و سالهای اول امپراتوری ، تثبیت و اوج ، زوال و انحطاط و پایان امپراتوری و تولد کشوری تازه تقسیم کرد . اما حجم وقایع رخ داده در این ششصد سال به اندازه ای زیاد است که نمی توان آنها را خلاصه کرد . بنابراین حجم کم کتاب ، به شرح و توضیح وقایع پرشمار اصلی ضربه زده و از کیفیت کتاب کاسته .
دشمنان اصلی عثمانی :
امپراطوری عثمانی در طول تاریخ خود با دشمنان متعددی در جبهه‌های مختلف روبرو بود. بررسی منابع تاریخی و نبردهای بی‌شمار این امپراطوری، سه قدرت روسیه در شمال ، هابسبورگ ها در اروپای مرکزی و غرب و ایران در شرق را به عنوان رقبای اصلی و ژئوپلیتیکی عثمانی در منطقه معرفی می‌کند . در میان این سه قدرت ، روسیه بزرگتر و قوی تر از آن بود که اصولا به حمایتی نیاز داشته باشد . هابسبورگ ها هم از حمایت جمهوری های ونیز و جنوا و اسپانیا برخوردار بودند . در میان تنها ایران بود که مانند همیشه تنها بوده و نه تنها هیچ متحدی هم نداشته ، بلکه همزمان در دو جبهه با عثمانی در غرب و ازبکها در شمال شرق می جنگیده .
بنابراین با وجود جمعیت و منابع کمتر ، ارتش نامنظم و کوچکتر و دشمنان بیشتر ، کارنامه شاهان صفوی را در دفاع از وطن در برابر هیولای عثمانی شاید بتوان موفق و قابل قبول دانست ، گرچه که شهرهایی مهمی مانند تبریز ، همدان و کرمانشاه بارها توسط عثمانی ها تسخیر و سپس آزاد شد ، اما بر خلاف اروپا و شهرهایی مانند بلگراد ، بخارست و بوداپست تحت کنترل امپراتوری قرار نگرفتند .
مقایسه ای کوتاه میان ایران و عثمانی :
ثبات
با خواندن کتاب امپراتوری عثمانی ، ناخود آگاه مقایسه ای در ذهنم میان ایران و عثمانی شکل گرفت . اولین و بزرگترین تفاوت دو امپراتوری را می توان در ثبات عثمانی و بی ثباتی ایران دانست . این بی ثباتی در ایران فاجعه بار بوده و عواقب طولانی مدت در آینده ایران داشته و شاید این گونه بوده که به تعبیر دکتر کاتوزیان ،ایران به جامعه ای کوتاه مدت یا کلنگی تبدیل شده . در حقیقت حتی دردوران صفویه ، به سبب حملات عثمانی و ازبک ها در ابتدای دوران شاه طهماسب و شاه عباس کبیر هم حکومت مرکزی اقتدار نداشته . با حمله افغان ها بی ثباتی در ایران به اوج رسید و گرچه در دوران نادرشاه ، ایران دوباره به یک امپراتوری قوی و مقتدر تبدیل شد ولی با قتل او ، بی ثباتی های شدید دوباره به ایران بازگشت ، نا آرامی پس از مرگ کریم خان زند ، جنگ های جانشینی او ، در دوران مظفر شاه ، ممد علی شاه ، احمد شاه و دوران مشروطه ، اشغال ایران به دست متفقین و اوایل سلطنت شاه سابق و بحران هایی مانند آذربایجان یا ملی شدن صنعت نفت هم در ایران وجود داشته و هر بار عدم امنیت افزون بر آنکه ، مانع پیشرفت و توسعه ایران شده ، زمینه ساز حاکمیت دوباره استبداد هم شده . اما در عثمانی ، ثبات نسبی سبب توسعه ای گرچه در برابر غرب ناچیز ، اما در مقایسه با همسایگان شرق بسیار قابل توجه شده .
اصلاحات از بالا
تاریخ ایران سرشار از مردان ناکامی بوده که خواهان اصلاحات بوده اند ، عباس میرزا ، قائم مقام فراهانی ، امیرکبیر ، میرزاحسین خان سپهسالار و انبوه دولتمردان مشروطه ، هریک به گونه ای برای اصلاح این مملکت کوشیده اما سرانجام آنها ناکام بوده . در مقابل در عثمانی ، با تعداد قابل توجه سلطان ( نه وزیر و یا دولتمرد ) مانند سلیم سوم ، محمود دوم ، عبدالمجید اول مواجه هستیم که قدرت مطلق خود را خرج انجام اصلاحات کردند .
در پایان و با وجود حجم کم کتاب مهرداد کیا ، امپراتوری عثمانی را باید کتاب ارزشمندی دانست . کیا کوشیده تا با نگاهی دقیق ، فراز و نشیب‌های فراوان امپراتوری عثمانی را از ظهور تا سقوط آن به تصویر کشیده و تصویری نسبتا جامع از این امپراتوری ترسیم کند .