Η δίκη του Σωκράτη

by Plato

Η δίκη και η καταδίκη του Σωκράτη είναι ένα από τα μεγάλα ερωτηματικά που μας κληροδότησε η Αθήνα του 5ου αιώνα. Ήταν η δίκη του πολιτική; Γιατί ο ίδιος ειρωνεύθηκε τους δικαστές του; Γιατί η Αθήνα –καταπονημένη από τον μακροχρόνιο πόλεμο με τη Σπάρτη, ταπεινωμένη από την ήττα της– πήρε την απόφαση να θανατώσει έναν εβδομηντάχρονο φιλόσοφο;
Τα τρία κείμενα του Πλάτωνα που καταγράφουν τα περιστατικά της δίκης του Σωκράτη συγκαταλέγονται ανάμεσα στα ωραιότερα κείμενα που ζουν στις βιβλιοθήκες μας. Επιπλέον, θα μπορούσε να πει κανείς ότι η Δίκη του Σωκράτη ίσως ήταν η πρώτη δίκη πολιτικής ορθότητας στην ιστορία του δυτικού πολιτισμού. Ο Σωκράτης δεν ήταν πολιτικώς ορθός και η στάση που κράτησε στο δικαστήριο εξακολουθεί να ενοχλεί την πολιτική ορθότητα του νομικού πολιτισμού μας.
Τη χρονική στιγμή που ολόκληρος ο πολιτισμός μας κινδυνεύει να βυθιστεί σ’ έναν αέναο κύκλο βίας και ακραίων φανατισμών, η στάση του Σωκράτη μοιάζει με αναγκαία συνθήκη της όποιας ελευθερίας μάς έχει απομείνει. Και γι’ αυτό είναι σύγχρονός μας.

Genres: Philosophy

144 pages, Hardcover

First published January 1, 2007

About the author

Plato (Greek: Πλάτων), born Aristocles (c. 427 – 348 BC), was an ancient Greek philosopher of the Classical period who is considered a foundational thinker in Western philosophy and an innovator of the written dialogue and dialectic forms. He raised problems for what became all the major areas of both theoretical philosophy and practical philosophy, and was the founder of the Platonic Academy, a philosophical school in Athens where Plato taught the doctrines that would later become known as Platonism.
Plato's most famous contribution is the theory of forms (or ideas), which has been interpreted as advancing a solution to what is now known as the problem of universals. He was decisively influenced by the pre-Socratic thinkers Pythagoras, Heraclitus, and Parmenides, although much of what is known about them is derived from Plato himself.
Along with his teacher Socrates, and Aristotle, his student, Plato is a central figure in the history of philosophy. Plato's entire body of work is believed to have survived intact for over 2,400 years—unlike that of nearly all of his contemporaries. Although their popularity has fluctuated, they have consistently been read and studied through the ages. Through Neoplatonism, he also greatly influenced both Christian and Islamic philosophy. In modern times, Alfred North Whitehead famously said: "the safest general characterization of the European philosophical tradition is that it consists of a series of footnotes to Plato."

Reviews

[Τζαζίλας Μπάμπης · Rating 5 out of 5]

Δέος, δέος και πάλι δέος! είναι ό,τι μου έρχεται πρώτα στο μυαλό για να αποδώσω τα συναισθήματά μου ολοκληρώνοντας την Απολογία που εσκεμμένα διάβασα τελευταία. Δέος για την ακλόνητη στάση ενός δίκαιου, ακέραιου, μετριοπαθούς κι ενάρετου φιλοσόφου -με όλους αυτούς τους χαρακτήρες στον ύψιστο βαθμό-, που σε όλα τα στάδια της καταδίκης του, ακόμη και λίγες ώρες πριν τον θάνατο, παραμένει ανώτερος των περιστάσεων χρησιμοποιώντας ως μόνο μέσο την αλήθεια και τον ορθολογισμό. Δέος για το ότι η πόλη που γέννησε τη δημοκρατία και τη δικαιοσύνη σκοτώνει τον μεγαλύτερό της φιλόσοφο - ο Σωκράτης γίνεται έτσι το εξιλαστήριο θύμα των χαλεπών καιρών του και των μικροσυμφερόντων. Δέος που δια χειρός Πλάτωνα -παρά τα όποια μαγειρέματα στην απόδοση των λεγομένων του διδασκάλου του- διατηρείται αναλλοίωτη επί δυόμιση χιλιετηρίδες όλη η δραματικότητα μιας πολύκροτης δίκης που σημάδεψε τον αρχαίο κόσμο. "Αλλά τώρα πια είναι ώρα να φύγουμε, εγώ για να πεθάνω, κι εσείς για να ζήσετε." Δέος για κάποιον που αγκαλιάζει τον θάνατο, παρότι αναγκάζεται να εγκαταλείψει ό,τι αγαπούσε να πράττει σε όλη του τη ζωή: να βελτιώνει τους συμπολίτες του και να αγαπά τυφλά την πόλη που τον γέννησε.

[Giorgos Xekalakis · Rating 3 out of 5]

Ο Πλάτωνας δια στόματος Σωκράτη περνάει βαρυσήμαντα μηνύματα για την ζωή, την ηθική και την δημοκρατία. Προσωπικά "μελανό" σημείο είναι ότι παρουσιάζεται ο Σωκράτης ιδίως στο τέλος περισσότερο ως στωικός κάτι το οποίο δεν με βρίσκει σύμφωνο και έπειτα οι διάλογοι είναι έτσι "κατασκευασμένοι" (θυμίζει επίσης έργο του Πλάτωνα, την πολιτεία) προκειμένου ο Σωκράτης να βρίσκει πατήματα και να οδηγεί την συνομιλία εκεί που θέλει χωρίς ο συνομιλητής να του φέρνει αντίρρηση.
Στο σύνολο του είναι ένα πολύ ωραίο βιβλίο.