Venise et la sublime porte: La naissance du despote

by Lucette Valensi

In her graceful account of the transformation of European attitudes toward the Ottoman empire during the sixteenth and seventeenth centuries, Lucette Valensi follows the genealogy of the concept of Oriental despotism. The Birth of the Despot examines a crucial moment in the long and ambiguous encounter between the Christian and Islamic worlds: the period after the fall of Constantinople to the Turks, when Venice's pursuit of its commercial and maritime interests brought two powerful protagonists--Venice and the Sublime Porte--face-to-face.Vivaldi's oratorio Juditha Triumphans, in which Judith liberates her besieged town by killing the Turk Holofernes, serves as the organizing metaphor in Valensi's study of how Venice's perceptions of its rival changed. Valensi shows how Venice's initial admiration for the sultan and his orderly empire metamorphosed into revulsion at a monstrous tyrant.

151 pages, Paperback

First published November 19, 1987

About the author

Lucette Valensi (born 1936) is a French historian née Lucette Chemla in Tunis.

Reviews

[Konstans · Rating 5 out of 5]

♥ Kitap, marmara denizi açıklarında, yabancı bir tur rehberi eşliğinde istanbulu dinlemeye benziyor. Oralı olmayanın orayı anlatması..
♦ Venedik Elçilerinin ne yazdığından ziyade nasıl yazdığını anlatan bir eser bu. Öncelikle şunu bilmek gerekli ki, Venedik ile Osmanlı kitabın bir yerinde de geçtiği şekilde birbirinin "anti"si iki devlet.
>< ön bilgi>< Kısaca, Venedik, senato tarafından seçilen "doge" isimli bir yöneticinin idaresi altında, dini söylemlerin siyasette kendisine yer bulmadığı, çıkarları ve kısa ve uzun vadede kesinlikle kazanan olmayı hedefleyen bir devlet. Osmanlı ise, bunun tam zıttı, yetkisinin kaynağı tanrısal olan, sözü nihai ve emir kabul edilen işte herkesin bildiği şeyler vs. vs. vs. bir devlet. Dolayısıyla "topyekün bir yabancılık" söz konusu.
♠ İşte eserin anlattığı da bu yabancılık. Ama Venedik'in gözünden.
♣ Öncelikle, Venedik'in İstanbula elçi diye yolladığı kimselerin aldığı eğitimden ve bu eğitim dolasıyla edindikleri terbiyeden bahsediyor Valensi. İstanbulu ve Osmanlıyı nasıl algıladıklarına,tanımladıklarına, garipsediklerine değiniyor. Padişahı, Osmanlı Vatandaşı olmayı, Osmanlı ülkesinin gel-gitlerini, yabancı bir gözden dinlemek çok heyecan verici. Heyecan verici çünkü, onlar için çok yabancı hatta fantastik bir dünya bu. (~öyle hakaret,ezikleme, ıyyyk bu ne gibi burun kıvırmalar değil bunlar, önyargı histerisine girmelik bir durum değil yani yabancı işte adam garipsiyor~)
♦Kitabın tanıtımında "40 sefaretnameyi inceliyor" derken, sefaretnameler yada direkt raporlar veriliyor sanılmasın yukarda bir yerlerde dediğim gibi nasıl yazıdığını-teknik ve içerik olarak- anlatmış. Venediklilerin zaman içinde, bakış açısındaki,söylemlerindeki ve yorumlarındaki değişikliklerin arkasındaki siyasi, askeri ve sosyal gelişmelere de değinmiş Valensi,bu açıdan ifadeler havada kalmıyor, birbirini toparlıyor.
♣Venedik elçilerinin raporlarının ve gözlemlerinin bir diğer önemi de Avrupanın diğer devletlerinin de bu belgelere değer veriyor oluşu, çünkü Venediklilerin aşırı gerçekçi gözlem gücü 16.ve 17.yy Avrupasında oldukça güvenilir olmakla ünlüymüş.
♠Kitabın çevirisi, kitabi cümlelerden çok sohbet havasında bir üslupla yapılmış. Devrik ve lirik cümlelerle dolu. Bu da kitabı, sıkıcı bir tarih çevirisinden çıkarıp masalsı bir dönem anlatısına dönüştürüyor. Ay keşke baskısı yapılsa da meraklisi, heveslisi herkes okusa. ☺♥☺

[Ahmed Louaar · Rating 3 out of 5]

كتاب جيد، استخدمت فيه المؤرخة الفرنسية ذات الاصول التونسية لوسيت فلنسي مراسلات السفراء البنادقة في الدولة العثمانية، لتبني بها التصور العام الذي كان لدى الارستقراطية البندقية عن السلطنة العثمانية خلال القرن السادس عشر والقرن السابع عشر. ونرى كيف أن نظرة البنادقة للسلطنة وللباب العالي قد تغيرت مع الوقت، من الانبهار السابق الى الاحتقار منذ اواخر القرن السادس عشر. وتضع فلنسي تفسيرات عن سبب تغير تلك النظرة لدى البنادقة، ومن بينها هو الازمة التي حلت بالسلطنة العثمانية بسبب عدم صلاح السلاطين وحاشيتهم التي اختاروها وايضا توقف الدولة عن التوسع، كذلك التطور في الفكر السياسي في البندقية وتعزز فكرتهم عن الجمهورية كأصلح نظام حكم.

[Aras 9¾ · Rating 4 out of 5]

Geldik yine ilk elden kaynaklara... Kitapları ciddiyetle okuduğum ve kayıt altına aldığım 2016 yılından beri tarih türü kitaplarda dikkat ettiğim bir şeydir, ilgili döneme bizzat şahit olmuşların yazdıkları.
Son hatırladığım, Fatih'in İçoğlanı Anlatıyor kitabıydı; Osmanlı ordusuna bir savaşta esir düşen Angiolello (daha sonra bir saray görevlisi olacaktır), sarayın içinde ve dışında tanıklık ettiği olayları kaleme almış ve gözlemlerini, kendi yorumlarıyla anlatmıştı. Tarihe ilgili olanlara hep önerdiğim bir eserdir fakat bunun epeydir baskısını bulamıyorum.

Venedik ve Bâb-ı Âli ise İstanbul'da farklı dönemlerde görev alan Venedik elçilerinin Osmanlı hakkındaki raporlarını derleyen, yani yine bir ''ilk elden kaynak kitabı''. Bu eserin 1503-1641 yılları arasını kapsadığını söyleyeyim en baştan. Görüyoruz ki Osmanlı devletindeki tarih yazıcılığının başladığı yıllardan daha önce...

Kitabın derleyeni Valensi ise güncel bir yazar, yorumlarını ve çıkarımlarını kattığı bu eser için bence epey uğraşmış olacak, zira farklı yılların elçilik raporlarını karşılaştırmak ve birbirine karıştırmadan dönem dönem bölerek kitaplaştırmak kolay değil. Konu bütünlüğünü bölmeden benim gibi ortalama seviye okurların da anlayacağı bir dilde yazmış. Çevremdekilere tavsiye edeceğim bir kitap oldu benim için.