What do you think?
Rate this book
Η πάλη με τον Άγγελο
Η πάλη με τον Άγγελο ακολουθεί το νήμα των πραγματικών, ιστορικών γεγονότων που οδήγησαν τον Ντοστογιέφσκι στη συγγραφή του μυθιστορήματος Οι Δαιμονισμένοι. Ο Ντοστογιέφσκι δεν υπήρξε προφήτης ή μάντης. Προειδοποίησε όμως για τον κίνδυνο και διέβλεψε, εκφράζοντας με απαράμιλλη λογοτεχνική δύναμη, τις δραματικές συνέπειες που μπορεί να έχει πάνω στην ανθρώπινη ζωή η τυφλή πίστη στη λογική και στην πρόοδο και σε μια αόριστη, μελλοντική γενική ευτυχία στο όνομα της οποίας μπορεί κάποιος ν’ αποδεχθεί τα πάντα, ακόμα και τα δάκρυα και τα βάσανα των παιδιών. Η πάλη με τον Άγγελο περνά με οδηγό έναν κεντρικό αφηγητή μέσα από την ουτοπία και τη μεγάλη επαναστατική τραγωδία του εικοστού αιώνα, για να καταλήξει σ’ ένα είδος αποκάλυψης με την εικόνα ολόκληρης της ανθρωπότητας παγιδευμένης μέσα σ’ ένα αεροπλάνο τυλιγμένο στις φλόγες.
176 pages, Paperback
Published January 1, 2020
1 person want to read
About the author
Σταμάτης Πολενάκης
16 books2 followersΟ Σταμάτης Πολενάκης γεννήθηκε το 1970 στην Αθήνα. Σπούδασε στο Τμήμα Ισπανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Complutense της Μαδρίτης. Έχει δημοσιεύσει έξι ποιητικές συλλογές και το μυθιστόρημα Η πάλη με τον άγγελο (Ενύπνιο, 2020). Για το βιβλίο του Τα τριαντάφυλλα της Μερσέδες (Μικρή Άρκτος, 2016), τιμήθηκε με το βραβείο ποίησης του περιοδικού Αναγνώστης το 2016 και με το κρατικό βραβείο ποίησης 2017.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
January 22, 2021
Δείτε επίσης και στο Chill and read
«Η πάλη με τον Άγγελο» εξιστορεί ή έστω ερευνά τα πραγματικά γεγονότα από τα οποία εμπνεύστηκε ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι και δημιούργησε το βιβλίο του «Οι Δαιμονισμένοι». Ο Ντοστογιέφσκι δεν ήταν προφήτης ή μάντης. Ήταν όμως ένας άνθρωπος που καταλάβαινε αυτά που έβλεπε γύρω του και ακολουθούσε τη νοητή τους πορεία, σε σημείο να είναι σε θέση να δει που τελικά οδηγούν όλα αυτά. Με αυτή του την έμφυτη ιδιότητα, ήταν σε θέση να προειδοποιήσει για τις δραματικές συνέπειες που μπορεί να έχει πάνω στην ανθρώπινη ζωή η τυφλή πίστη στη λογική και στην πρόοδο και σε μια αόριστη, μελλοντική γενική ευτυχία στο όνομα της οποίας μπορεί κάποιος ν’ αποδεχθεί τα πάντα, ακόμα και τα δάκρυα και τα βάσανα των παιδιών. Και δεν ήταν λίγες οι φορές που αποδείχθηκε σωστός.
Από τη μία μπορεί πλέον να δει κανείς καθαρά ότι σε αυτή την κατηγορία εμπίπτει η πίστη σε δικτάτορες όπως ο Χίτλερ που μάγευε τα πλήθη με τις ομιλίες του και είχε τυφλή πίστη και υποταγή από όλα τα σώματα ασφαλείας του Ράιχ, αλλά και από τη νεολαία της χώρας, μια νεολαία που θα έπρεπε να αμφισβητεί τα πάντα.
Από την άλλη, την ίδια τυφλή πίστη και υποταγή έχουν και οι επαναστάτες στους ηγέτες τους. Άλλωστε αυτοί ήταν και το πρότυπο που μελέτησε ο Ντοστογιέφσκι και κατέληξε στα συμπεράσματά του. Μέσα από την ιστορία έχουμε μάθει πλέον πολλά για την πολιτική και κοινωνική κατάσταση της Ρωσίας από την επανάσταση του Δεκέμβρη στις αρχές του 19ου αιώνα, μέχρι και μετά τον πόλεμο της Κριμαίας στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και την εξέγερση κατά του τσάρου.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Ντοστογιέφσκι βρήκε υλικό για το βιβλίο του. Αφορμή δόθηκε με τη δολοφονία του Ιβάνωφ από τους πρώην συντρόφους του με εντολή του πρώτου αδερφού, όπως ονομαζόταν στον πυρήνα ο Σεργκέι Νετσάγιεφ. Βασιζόμενος στα πρακτικά της δίκης και τις υπόλοιπες πηγές της εποχής ο μεγάλος λογοτέχνης δημιούργησε το έργο του «Οι Δαιμονισμένοι» και τώρα ο Πολενάκης έρχεται να ρίξει το δικό του φως τόσο στο ίδιο το γεγονός που τροφοδότησε το μυθιστόρημα αλλά και στη ζωή και ψυχοσύνθεση του μυθιστοριογράφου. Μέσα από τα μάτια ενός άλλου συγγραφέα ή αφηγητή αν θέλετε, ενός νέου αλλά αφανή ήρωα, ο αναγνώστης είναι σε θέση να μάθει περισσότερα τόσο για τον Ντοστογιέφσκι όσο και για τον Ιβάνωφ. Για τις ζωές που μπορεί να έζησαν αλλά και για εκείνες που δεν πρόλαβαν να ζήσουν.
Χρησιμοποιώντας σα βήμα τόσο το γεγονός που οδήγησε στο μυθιστόρημα, όσο και το τι μπορεί να ώθησε τον Ντοστογιέφσκι να το γράψει, ο συγγραφέας Σταμάτης Πολενάκης επιχειρεί να υπενθυμίσει τις συνέπειες που μπορεί να έχει στον άνθρωπο η τυφλή πίστη και υπακοή στη λογική αλλά και η μη αμφισβήτηση των πράξεων που γίνονται για το γενικό καλό. Αυτών των πράξεων που μπορεί να ακολουθούν το ρητό «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα», μέσα όπως ο θάνατος αθώων για παράδειγμα.
Η αφήγηση θυμίζει λίγο βιογραφία με αρκετά μυθιστορηματικά στοιχεία, αφού σε πολλές των περιπτώσεων ο αφηγητής δε δύναται να γνωρίζει τι μπορεί να σκεφτόταν οι ήρωές του ή πως ακριβώς μπορεί να συνέβησαν γεγονότα που δεν έχουν καταγραφεί πουθενά. Στο μεγαλύτερο βαθμό του όμως είναι προϊόν μυθοπλασίας με δόσεις ιστορικών στοιχείων που βάζουν τον αναγνώστη σε σκέψεις.
«Η πάλη με τον Άγγελο» εξιστορεί ή έστω ερευνά τα πραγματικά γεγονότα από τα οποία εμπνεύστηκε ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι και δημιούργησε το βιβλίο του «Οι Δαιμονισμένοι». Ο Ντοστογιέφσκι δεν ήταν προφήτης ή μάντης. Ήταν όμως ένας άνθρωπος που καταλάβαινε αυτά που έβλεπε γύρω του και ακολουθούσε τη νοητή τους πορεία, σε σημείο να είναι σε θέση να δει που τελικά οδηγούν όλα αυτά. Με αυτή του την έμφυτη ιδιότητα, ήταν σε θέση να προειδοποιήσει για τις δραματικές συνέπειες που μπορεί να έχει πάνω στην ανθρώπινη ζωή η τυφλή πίστη στη λογική και στην πρόοδο και σε μια αόριστη, μελλοντική γενική ευτυχία στο όνομα της οποίας μπορεί κάποιος ν’ αποδεχθεί τα πάντα, ακόμα και τα δάκρυα και τα βάσανα των παιδιών. Και δεν ήταν λίγες οι φορές που αποδείχθηκε σωστός.
Από τη μία μπορεί πλέον να δει κανείς καθαρά ότι σε αυτή την κατηγορία εμπίπτει η πίστη σε δικτάτορες όπως ο Χίτλερ που μάγευε τα πλήθη με τις ομιλίες του και είχε τυφλή πίστη και υποταγή από όλα τα σώματα ασφαλείας του Ράιχ, αλλά και από τη νεολαία της χώρας, μια νεολαία που θα έπρεπε να αμφισβητεί τα πάντα.
Από την άλλη, την ίδια τυφλή πίστη και υποταγή έχουν και οι επαναστάτες στους ηγέτες τους. Άλλωστε αυτοί ήταν και το πρότυπο που μελέτησε ο Ντοστογιέφσκι και κατέληξε στα συμπεράσματά του. Μέσα από την ιστορία έχουμε μάθει πλέον πολλά για την πολιτική και κοινωνική κατάσταση της Ρωσίας από την επανάσταση του Δεκέμβρη στις αρχές του 19ου αιώνα, μέχρι και μετά τον πόλεμο της Κριμαίας στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και την εξέγερση κατά του τσάρου.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Ντοστογιέφσκι βρήκε υλικό για το βιβλίο του. Αφορμή δόθηκε με τη δολοφονία του Ιβάνωφ από τους πρώην συντρόφους του με εντολή του πρώτου αδερφού, όπως ονομαζόταν στον πυρήνα ο Σεργκέι Νετσάγιεφ. Βασιζόμενος στα πρακτικά της δίκης και τις υπόλοιπες πηγές της εποχής ο μεγάλος λογοτέχνης δημιούργησε το έργο του «Οι Δαιμονισμένοι» και τώρα ο Πολενάκης έρχεται να ρίξει το δικό του φως τόσο στο ίδιο το γεγονός που τροφοδότησε το μυθιστόρημα αλλά και στη ζωή και ψυχοσύνθεση του μυθιστοριογράφου. Μέσα από τα μάτια ενός άλλου συγγραφέα ή αφηγητή αν θέλετε, ενός νέου αλλά αφανή ήρωα, ο αναγνώστης είναι σε θέση να μάθει περισσότερα τόσο για τον Ντοστογιέφσκι όσο και για τον Ιβάνωφ. Για τις ζωές που μπορεί να έζησαν αλλά και για εκείνες που δεν πρόλαβαν να ζήσουν.
Χρησιμοποιώντας σα βήμα τόσο το γεγονός που οδήγησε στο μυθιστόρημα, όσο και το τι μπορεί να ώθησε τον Ντοστογιέφσκι να το γράψει, ο συγγραφέας Σταμάτης Πολενάκης επιχειρεί να υπενθυμίσει τις συνέπειες που μπορεί να έχει στον άνθρωπο η τυφλή πίστη και υπακοή στη λογική αλλά και η μη αμφισβήτηση των πράξεων που γίνονται για το γενικό καλό. Αυτών των πράξεων που μπορεί να ακολουθούν το ρητό «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα», μέσα όπως ο θάνατος αθώων για παράδειγμα.
Η αφήγηση θυμίζει λίγο βιογραφία με αρκετά μυθιστορηματικά στοιχεία, αφού σε πολλές των περιπτώσεων ο αφηγητής δε δύναται να γνωρίζει τι μπορεί να σκεφτόταν οι ήρωές του ή πως ακριβώς μπορεί να συνέβησαν γεγονότα που δεν έχουν καταγραφεί πουθενά. Στο μεγαλύτερο βαθμό του όμως είναι προϊόν μυθοπλασίας με δόσεις ιστορικών στοιχείων που βάζουν τον αναγνώστη σε σκέψεις.
Read
December 30, 2021"Αν δεν μπορεί κανένας να κυβερνήσει αθώα, θα ήταν προτιμότερο να μην κυβερνήσει καθόλου" ή "δεν αναγνωρίζω καμία υψηλή ιδέα στο όνομα της οποίας θα εγκατέλειπα ένα παιδί μες στη φωτιά και στις φλόγες" μας δηλώνει ευθαρσώς ο Ιβάνωφ, εγκαταλείποντας έναν αγώνα πλήρως απογυμνωμένο από ηθικές αξίες μα συνάμα και τη ζωή του, τσακισμένη υπό το αβάσταχτο βάρος των λέξεων και από χέρια ανθρώπινα που την αξιολογούν ως πολύτιμη όσο διαρκεί η αναντίρρητη αποδοχή των διακηρύξεων τους. Το παρόν βιβλίο αυτοαφιερώνεται στον άγγελο, αυτόν που πασχίζει να επιβιώσει ενάρετα εντός μας , αυτόν που ελίσσεται μάταια στη σκιά μιας κοινωνίας που τον συνθλίβει με την εξουσιαστική γροθιά της, αλλά και αυτόν που εφευρέθηκε-διαπλάστηκε από μια πίστη μοναχά ώστε να τον εγκαταλείψει έρμαιο της κοσμικής αθλιότητας. Στις σελίδες απαντούμε την ατέρμονη αναζήτηση της αρετής, που αντιμάχεται το δηλητήριο του κόσμου, το οποίο κατακλύζει τις φλέβες μας, ώσπου να καταποντιστεί απ' τη διαβρωτική εξάπλωσή του. Αναμοχλεύει εκείνο το αμάλαγο κομμάτι του εαυτού, που παλεύει να επιβιώσει μέσα στα αρκούντως μαλαγμένα σώματά μας, απ΄τη ζωή που κάμπτει ανελέητα.
Μέσω της αιματηρής θυσίας του Ιβάνωφ γευόμαστε τις αλλεπάλληλες αιχμές τις ιστορίας, όπου στο όνομα της αποποίησης του σαθρού παρελθόντος κόσμου, ξορκίζονται παράλληλα άκριτα και όσες αξίες τον συνοδεύουν, ακόμη κι αυτή της ανθρώπινης ζωής. Δίχως ευγενή μέσα θεμελίωσης στον ανθρωπισμό, το πρότυπο που θα οικοδομηθεί στις στάχτες του κόσμου που παρήλθε, επωάζει την ίδια επιβολή και απολυταρχία που αντιμαχόταν η ιδέα του και οι αντιφρονούντες θα ξεριζώνονται σαν τα ζιζάνια σε επιμελώς οργανωμένο κήπο.
Ο Πολενάκης καταπιάνεται με τις προσωπικές ιστορίες ανθρώπων δισδιάστατων, που δεν ξέφυγαν από τις στοιχισμένες αράδες των σελίδων, των οποίων τις δράσεις ψηλαφίσαμε ως ψυχρή παράθεση γεγονότων σε σκονισμένα ιστορικά πονήματα ή κατεπείγοντα άρθρα εφημερίδων, ίσως μέσα από τις ημερομηνίες γέννησης, θανάτου, επιρροής στα ιστορικά δρώμενα της εποχής τους ή εμπλοκής σε ένα μοιραίο ατύχημα. Άξαφνα, εκείνες οι απόμακρες ιστορικές φιγούρες αποκτούν βάθος και ενσαρκώνονται εμπρός μας μέσω των σκέψεων ή των αδυναμιών τους, διαρρηγνύοντας το ασάλευτο πέπλο του χρόνου.
Παραθέτοντάς μας τα γεγονότα της δολοφονίας του Ιβάνωφ από τον Νετσάγιεφ, τα οποία ενέπνευσαν το βιβλίο των Δαιμονισμένων του Ντοστογιέφσκι, ο συγγραφέας χρονοτριβεί ώσπου να φτάσει στο αναπόφευκτο του θανάτου, παρεμβάλλοντας τις ιστορίες έτερων ιστορικών ή λογοτεχνικών προσωπικοτήτων, σαν να παλεύει να αναστείλει την ίδια την τέλεση της δολοφονίας, λες και οι λέξεις ολισθαίνουν τα βήματα των δολοφόνων ή υψώνονται σαν υπερφυσικά ανυπέρβλητα εμπόδια. Κι όταν ο συγγραφέας διακατέχεται από την αγωνία της συμπαράστασης, τότε ακολουθεί την ιεροτελεστία της επανάληψης των κινήσεων αυτού του "άλλου" "κάποτε", γιατί μόνον έτσι θαρρεί πως σμίγει με την ψυχή του.
Οι σελίδες του παρόντος βιβλίου είναι πέρα ως πέρα διαποτισμένες με την αδιόρατη νοσταλγική θλίψη για κάτι παντοτινά χαμένο, τον σκοπό, τον συνοδοιπόρο, αλλά και όλους εκείνους που διάβηκαν τη ζωή κατατρεγμένοι απ' το ανικανοποίητο άλγος μιας απραγματοποίητης χίμαιρας που νοηματοδότησε τη ζωή τους. Ο κοίτη του χρόνου ξεχειλίζει σαν μια παλίμψηστη θάλασσα στάχτης, που συνεδράζει τους αδικοχαμένους και του θύτες και μονάχα ο άνεμος την αναδεύει, επιτρέποντας μια ματιά εντός του ανοίκειου παρελθόντος.
Ίσως τελικά ο προβληματισμός που επιχειρεί να μας επικοινωνήσει ο Πολενάκης, είναι πως καμία εξουσία δε δύναται να διατηρηθεί αδιάφθορη, ακριβώς όπως άλλοτε ο Ανατόλ Φρανς στην Ανταρσία των Αγγέλων με την τελευταία φράση του αντάρτη Εωσφόρου. Έχοντας μόλις ξυπνήσει από ένα τρομερό όνειρο όπου κατατρόπωσε τον άδικο Θεό και έχοντας μετατραπεί ο ίδιος σε έναν νέο τύραννο από το διαβρωτικό δηλητήριο της εξουσίας, αρνείται μια νέα εξέγερση λέγοντας πως "πρώτα πρέπει να πολεμήσουμε για να αφανίσουμε το κακό μέσα μας και μονάχα μέσα μας".
Μέσω της αιματηρής θυσίας του Ιβάνωφ γευόμαστε τις αλλεπάλληλες αιχμές τις ιστορίας, όπου στο όνομα της αποποίησης του σαθρού παρελθόντος κόσμου, ξορκίζονται παράλληλα άκριτα και όσες αξίες τον συνοδεύουν, ακόμη κι αυτή της ανθρώπινης ζωής. Δίχως ευγενή μέσα θεμελίωσης στον ανθρωπισμό, το πρότυπο που θα οικοδομηθεί στις στάχτες του κόσμου που παρήλθε, επωάζει την ίδια επιβολή και απολυταρχία που αντιμαχόταν η ιδέα του και οι αντιφρονούντες θα ξεριζώνονται σαν τα ζιζάνια σε επιμελώς οργανωμένο κήπο.
Ο Πολενάκης καταπιάνεται με τις προσωπικές ιστορίες ανθρώπων δισδιάστατων, που δεν ξέφυγαν από τις στοιχισμένες αράδες των σελίδων, των οποίων τις δράσεις ψηλαφίσαμε ως ψυχρή παράθεση γεγονότων σε σκονισμένα ιστορικά πονήματα ή κατεπείγοντα άρθρα εφημερίδων, ίσως μέσα από τις ημερομηνίες γέννησης, θανάτου, επιρροής στα ιστορικά δρώμενα της εποχής τους ή εμπλοκής σε ένα μοιραίο ατύχημα. Άξαφνα, εκείνες οι απόμακρες ιστορικές φιγούρες αποκτούν βάθος και ενσαρκώνονται εμπρός μας μέσω των σκέψεων ή των αδυναμιών τους, διαρρηγνύοντας το ασάλευτο πέπλο του χρόνου.
Παραθέτοντάς μας τα γεγονότα της δολοφονίας του Ιβάνωφ από τον Νετσάγιεφ, τα οποία ενέπνευσαν το βιβλίο των Δαιμονισμένων του Ντοστογιέφσκι, ο συγγραφέας χρονοτριβεί ώσπου να φτάσει στο αναπόφευκτο του θανάτου, παρεμβάλλοντας τις ιστορίες έτερων ιστορικών ή λογοτεχνικών προσωπικοτήτων, σαν να παλεύει να αναστείλει την ίδια την τέλεση της δολοφονίας, λες και οι λέξεις ολισθαίνουν τα βήματα των δολοφόνων ή υψώνονται σαν υπερφυσικά ανυπέρβλητα εμπόδια. Κι όταν ο συγγραφέας διακατέχεται από την αγωνία της συμπαράστασης, τότε ακολουθεί την ιεροτελεστία της επανάληψης των κινήσεων αυτού του "άλλου" "κάποτε", γιατί μόνον έτσι θαρρεί πως σμίγει με την ψυχή του.
Οι σελίδες του παρόντος βιβλίου είναι πέρα ως πέρα διαποτισμένες με την αδιόρατη νοσταλγική θλίψη για κάτι παντοτινά χαμένο, τον σκοπό, τον συνοδοιπόρο, αλλά και όλους εκείνους που διάβηκαν τη ζωή κατατρεγμένοι απ' το ανικανοποίητο άλγος μιας απραγματοποίητης χίμαιρας που νοηματοδότησε τη ζωή τους. Ο κοίτη του χρόνου ξεχειλίζει σαν μια παλίμψηστη θάλασσα στάχτης, που συνεδράζει τους αδικοχαμένους και του θύτες και μονάχα ο άνεμος την αναδεύει, επιτρέποντας μια ματιά εντός του ανοίκειου παρελθόντος.
Ίσως τελικά ο προβληματισμός που επιχειρεί να μας επικοινωνήσει ο Πολενάκης, είναι πως καμία εξουσία δε δύναται να διατηρηθεί αδιάφθορη, ακριβώς όπως άλλοτε ο Ανατόλ Φρανς στην Ανταρσία των Αγγέλων με την τελευταία φράση του αντάρτη Εωσφόρου. Έχοντας μόλις ξυπνήσει από ένα τρομερό όνειρο όπου κατατρόπωσε τον άδικο Θεό και έχοντας μετατραπεί ο ίδιος σε έναν νέο τύραννο από το διαβρωτικό δηλητήριο της εξουσίας, αρνείται μια νέα εξέγερση λέγοντας πως "πρώτα πρέπει να πολεμήσουμε για να αφανίσουμε το κακό μέσα μας και μονάχα μέσα μας".
Displaying 1 - 3 of 3 reviews