کتاب حاضر تازهترین پژوهش علمی در خصوص کتاب گمشده خداینامگ ساسانی است. خداینامگ همواره از سوی نویسندگان سدههای میانی و حتی پژوهشگران دوره معاصر به عنوان مهمترین اثر تاریخی ایرانیان پیش از اسلام شناخته میشده است. همچنین این کتاب و محتوای مطالب آن ارتباطی تنگاتنگ با ذکر تاریخ ایرانیان در سنت تاریخنگاری اسلامی داشته است. یاکو هامین آنتیلا، استاد مطالعات اسلامی در دانشگاه ادینبرو، در این پژوهش ارزشمند به بررسی و بازسازی مطالب از دسترفته کتاب خداینامگ، ترجمههای عربی این کتاب و همچنین ارتباط آن با متون حماسی فارسی از جمله شاهنامه فردوسی پرداخته است. نویسنده در این کتاب موفق شده است با بررسی تمام منابع فارسی نو، عربی و فارسی میانه دیدگاهی تازه و انتقادی نسبت به کتاب خداینامگ به خواننده عرضه کند.
حقا پژوهش خوبیست، هرچند باید انسجام و تمرکز بیشتری میداشت. زمینهی تخصصی نویسنده را هم باید پس ذهن داشت. از روشنگرانهترین بخشهای کتاب جاهاییست (اغلب در پانوشتها) که نویسنده با دیگر پژوهشهای معاصر درمیپیچد و ایراداتشان را برمیشمارد، از جمله تشت شماری از مورخان ناسیونالیست وطنی را از بام میاندازد
پینوشت: با توجه به تاثیرات توهمزدایانهی کتاب کموبیش عجیب است که جایزهی کتاب سال جمهوری اسلامی را برده. گرچه این مسبوق به سابقه است
نویسنده با بررسی منابع گوناگون دربارهی خداینامگ به نتایج زیر رسیده است: ۱- احتمالاً چیزی به نام سنت خداینامه نویسی وجود نداشته و با احتمال بسیار زیاد تنها یک کتاب با نام خداینامگ وجود داشته و اگر هم فرضاً چند نسخه از آن بوده در ترجمه به عربی ایجاد شده و در نسخ پهلوی حداکثر تفاوتهای جزیی نسخهبرداری وجود داشته است. پس اصطلاح «خداینامهها» تنها در ارجاع به تنوع ترجمههای عربی معنی پیدا میکند و نه دربارهی کتابهای گوناگون پهلوی. ۲- خداینامگ به احتمال زیاد کتابی کم حجم، بین ۱۰ تا ۳۰ صفحه بوده (چیزی شبیه شهرستان های ایرانشهر) که با کیومرث آغاز و با سقوط ساسانیان پایان یافته است (احتمالا تاریخ آخرین شاهان ساسانی را یا اعراب به متن اضافه کردهاند و یا کاتبان پهلوی). در متن احتمالا تنها نام شاهان و سالهای سلطنتشان و مهمترین اتفاقات دورانشان وجود داشته است و کتابی مفصل نبوده است. بیشتر رویدادنامهای مختصر بوده است. ۳- از آنجا که خداینامگ تاریخ رسمی شاهان بوده است معقول است که اثری از رستم و خاندان سام در آن نبوده است و در ادبیات عربی آغازین نیز چندان اثری از آنها نیست. ۴- کتاب احتمالاً در دورهی خسرو انوشهروان یا خسرو پرویز نوشته شده است و سپستر بخشهای مربوط به شاهان پس از آنها به کتاب افزوده شده است.