Deze wereld is geen ergernis waard

by Ellen Van Pelt

In de woelige jaren zestig trok Roger Van de Veldes tragische levensloop de aandacht. Hij werd opgesloten vanwege het vervalsen van doktersvoorschriften voor een medicijn dat hem voor zijn maag was voorgeschreven. Acht jaar bracht hij door achter tralies. Ten onrechte werd zijn literaire werk overschaduwd door zijn leven. Vijftig jaar later beklijven zijn teksten nog altijd. Zijn verhaal, zijn leven en werk hebben recht op antwoord. Hij was meer dan een verslaafde achter tralies. Hij was een vader, een echtgenoot, een getalenteerd journalist en bovenal een bijzonder goed schrijver.

336 pages, Paperback

Published November 27, 2020

About the author

Ellen Van Pelt publiceerde in literaire tijdschriften, is bestuurslid bij PEN Vlaanderen en werkt voor het literaire tijdschrift DW B. Haar debuutroman Drift werd genomineerd voor de Hebban Debuutprijs 2016. Ze schreef Deze wereld is geen ergernis waard, een biografie van Roger Van de Velde.

Reviews

[Jacques · Rating 5 out of 5]

Van Pelt beschrijft minutieus het leven en de strijd tegen drank en medicijnen van journalist, schrijver, familieman Roger Van de Velde. Aan de hand van zijn werk en honderden getuigenissen combineert zij een kritisch, respectvol eerbetoon aan een van de grootste auteurs van vorige eeuw. Sober en zonder te vervallen in idolatie. Fraai geïllustreerd met foto's en documenten. Lees 'Deze wereld is een ergernis waard'. Lees de boeken van Roger Van de Velde.

[Marc Buelens · Rating 5 out of 5]

Ik kan dit boek alleen maar beoordelen aan de hand van de criteria die Ellen Van Pelt gebruikt om het schrijven van Roger Van de Velde te beschrijven op pagina 191: Hij schrijft met liefdevol geïnteresseerde, serene objectiviteit. Geen gepsychologiseer waar Van de Velde zelf zo'n hekel aan had, maar helder, nauwkeurig, vlot en vloeiend proza, vol warmte en begrip voor een man die misschien vooral zichzelf niet begreep, maar zo mild kon zijn voor alle sukkelaars die zijn pad kruisten.

[Frank Peter · Rating 4 out of 5]

Precies een week geleden had ik nog nooit van Roger Van de Velde gehoord. Het zegt wel iets over een biografie, denk ik, als iemand het onderwerp ervan helemaal niet kent, en tijdens het lezen ervan dan toch genoeg geprikkeld blijft om het in twee dagen (waarvan één een werkdag bovendien) uit te lezen. Dan moet volgens mij óf het leven van het onderwerp wel erg boeiend zijn, óf de auteur van de biografie moet het voldoende boeiend hebben opgeschreven. Of, zoals bij deze biografie in mijn ervaring het geval was, allebei is waar natuurlijk.

Eigenlijk is dit - een boeiend verhaal dat prettig is opgeschreven - al voldoende reden om het boek aan te raden natuurlijk. Daarnaast kan ik nog noemen de heerlijk korte, episodische hoofdstukjes, die het neerleggen van het boek soms moeilijk maken, en de vele rijke en nuttige illustraties die het lezen van het boek soms laten voelen als een lekker langdurig museumbezoek. Maar vooral een goede reden om het boek op te pikken vind ik de schrijnende vraag die het opwerpt: hoeveel Roger Van de Veldes (m/v) zouden er momenteel nog opgesloten zitten in onze gevangenisregimes? En, zoals Van de Velde zelf al opmerkte: wat te denken over al die Roger Van de Veldes (m/v) zonder dat min of meer toevallige schrijftalent?

[Ignace · Rating 5 out of 5]

Mooie, objectieve beschrijving van de levensloop van deze tragische parelvisser der onderwereld.

[André]

Roger Van de Velde (13 februari 1925) was journalist voor De Nieuwe Gazet en publiceerde ook in de jongerentijdschriften Arsenaal en Nieuw Gewas.
In 1961 kwam hij in aanraking met het gerecht nadat hij doktersbriefjes had vervalst om Palfium te bekomen. Het medicament was hem eerder door zijn dokter als pijnstiller aangeraden op een moment toen de verslavende werking van het product nog niet bekend was. Omwille van bovenvermelde fraude bracht Van de Velde met korte onderbrekingen acht jaar in gevangenissen en psychiatrische instellingen door.
In die omgeving schreef hij een klein literair oeuvre met blijvende waarde.
De belangstelling is wat verbleekt, maar vergeten is de schrijver niet. Anno 2020 – vijftig jaar na zijn dood is er nog altijd veel belangstelling voor zijn werk.
In 2020 verschenen een heruitgave van de verhalenbundel De knetterende schedels en zijn biografie Deze wereld is geen ergernis waard door auteur en docent aan de Schrijversacademie Ellen Van Pelt. Ellen Van Pelt. Zij sprak tientallen getuigen en nam tal van documenten en bronnen door om het markante leven van deze nog zeer leesbare literaire meester voor het voetlicht te brengen.
De schrijver Van de Velde zal in de penitentiaire vergeetputten van psychiatrie en gevangenis definitief opstaan. Maar tegen een morbide prijs. Nadat hij het manuscript van de verhalenbundel Galgenaas de gevangenis weet uit te smokkelen, zal hij vanuit de cel literair debuteren in 1965. Het schrijven wordt voor Van de Velde ‘een geestelijk houvast in een hallucinante wereld, waar elk woord zijn betekenis en zijn waarde scheen te verliezen’. Het groteske publicatieverbod dat hem na zijn debuut wordt opgelegd, zal hem de volgende jaren niet tegenhouden om de verhalenbundels De slaapkamer en De knetterende schedels en het pamflet Recht op antwoord uit te geven. De satirische roman Tabula Rasa en de verhalenbundel Kaas met gaatjes zullen allebei postuum verschijnen. Terwijl hij in de cel zit, krijgen zijn bundels met korte verhalen lovende kritieken en voor De slaapkamer ontvangt hij een literaire prijs. De sobere stijl, de verfijnde taalbeheersing, het laconieke realisme en de trefzekere observatie van het menselijk tekort vallen op in zijn korte verhalen. Maar het wervelende pamflet Recht op antwoord doet het meeste stof opwaaien. Deze vlammende aanklacht waarin hij ‘de bedrieglijke façades in ons democratisch bestel’ ontmaskert, zal de hefboom worden voor zijn vrijlating begin april 1970. In mei van datzelfde jaar krijgt hij er helemaal terecht de Arkprijs van het Vrije Woord voor. Drie weken later komt zijn plotse overlijden. Hij is amper vijfenveertig jaar en laat een vrouw en drie kinderen achter.
Ellen Van Pelt heeft een heel mooie en vlot leesbare biografie gemaakt waarin zowel de mens als de schrijver hun eigen plaats innemen. Wie op internet iets opzoekt over Roger van de Velde, botst heel gauw op het rauwe beeld van de verslaafde kunstenaar. Daardoor krijgt zijn mooie literaire werk uiteraard veel minder aandacht. Aan dat euvel tracht de biografe flink wat te verhelpen. De biografe doorlicht op een heel originele manier het werk van Van de Velde en laat daardoor de lezer ook nieuwsgierig worden naar dat werk. Van de Veldes proza is dringend toe aan een nieuwe generatie lezers en als die er komt zal dat zeer zeker voor een groot stuk te danken zijn aan deze biografie.

[Guido Bergmans · Rating 5 out of 5]

Deze wereld is geen ergernis waard. Biografie van Roger Van de Velde. Ellen Van Pelt.

Een uitstekende biografie van een goede schrijver met een tragisch leven. Van Pelt deed grondig en langdurig onderzoek, getuige ook haar zeer uitgebreide dankbetuigingen achteraan, waar honderden personen, instituten en genootschappen vermeld worden op 3 of 4 bladzijden. Haar bronnen zijn de vele brieven die Van de Velde schreef, zijn journalistiek werk, uiteraard zijn boeken zelf (het Letterenhuis, de Koninklijke Bibliotheek), diverse andere archieven (militair, Douane en Accijnzen), ook het interneringsdossier, dat uitzonderlijk ter inzage werd gegeven door de procureur, en ze ging ook nog eens een heleboel personen interviewen, die hetzij rechtstreeks betrokken waren, of die een licht konden werpen op de toenmalige geplogenheden in de geneeskunde, psychiatrie, farmacie en het gevangeniswezen. De bibliografie achteraan beslaat ongeveer dertig bladzijden.
Hoedje af voor deze research. Maar zelfs dan moet Van Pelt soms toegeven dat sommige vragen niet meer beantwoord kunnen worden. Tussen haakjes, wat moet er eigenlijk geworden van gedegen historisch onderzoek als er niets meer neergeschreven wordt en korte of langere persoonlijke mededelingen enkel nog op ver verwijderde en verspreide servers staan, die tevens constant het gevaar lopen beschadigd of leeggemaakt te worden?
Louter medisch gesproken blijven we toch wat op onze honger: het zou misschien de moeite zijn om Van de Veldes chronische maaglast, waarvoor meerdere operaties nodig waren, en waardoor hij uiteindelijk aan Palfium verslaafd werd, eens nauwkeuriger onder de loep te nemen, voor zover dat nog mogelijk is.
De grote hoeveelheid verzamelde informatie wordt door Van Pelt chronologisch, op een erg compacte en vlotte manier ondergebracht in zeven delen, elk met een aantal korte hoofdstukken. Er wordt ook uitvoerig geciteerd uit brieven. Het boek is ook verlucht met talloze foto’s en afbeeldingen van documenten.
Het geheel maakt een zeer ordelijke indruk, is gemakkelijk te volgen, en erg menselijk, ontdaan van overbodige uitweidingen of intellectualistisch gepronk. Voor de wat oudere lezer, die de jaren zestig nog heeft meegemaakt is er veel herkenbaar: de vele collega-auteurs die vermeld worden, de verzuiling van de maatschappij, de drang naar protest, contestatie en “progressiviteit”. Je wordt als lezer meegesleept en vliegt er doorheen.
Een genot om te lezen en inhoudelijk een zeer informatief werk, dat me ertoe aanzet de boeken van Roger Van de Velde toch weer eens ter hand te nemen.

[Chrétien Breukers · Rating 4 out of 5]

Het is onvoorstelbaar, maar Roger van de Velde zat in de jaren zestig van de vorige eeuw (tussen 1965 en 1970) zeer regelmatig in de gevangenis of in het gesticht, omdat er geen instituut bestond waar hij voor zijn verslaving aan verdovende middelen kon worden behandeld. Hoe hij toch nog een oeuvre bij elkaar heeft kunnen schrijven weet ik niet - Van Pelt schetst een leven als een kruisgang. In een mooie biografie.

[Jan Gitanes · Rating 4 out of 5]

Zeer vlot en duidelijk geschreven biografie. En ondanks een achtergrond in psychologie toch neutraal gebleven in de weergave van de feiten. Mooi uitgediept, zeer verhelderend.

[Lili Bammens · Rating 5 out of 5]

Knap samengestelde en geschreven biografie van een getalenteerde en gevoelige maar ook een gekwetste man. Wat hem allemaal overkomen is maakte me afwisselend triest en boos.

[Mario Van Assche · Rating 4 out of 5]

4,5*