What do you think?
Rate this book
Τετράς: Η Ξακουστή του Πειραιώς
Πολλοί είναι εκείνοι που παρομοιάζουν τον Μάρκο Βαμβακάρη με τον Jimi Hendrix κυρίως για την ορμητικότητα, τη δεξιοτεχνία και την αστείρευτη έμπνευσή του όταν έπιανε το τρίχορδο μπουζούκι του, όπως και ο συνάδελφός του την ηλεκτρική κιθάρα, αλλά και την τραχιά φωνή του. Την ίδια περίπου εποχή έφυγαν από τη ζωή, ο ένας το 1970, ο άλλος το 1972. Δε «συναντήθηκαν» ούτε μέσω της δισκοθήκης του Hendrix, στην οποία η μυθολογία του Rock & Roll αναφέρει ότι βρέθηκαν δίσκοι του Μανώλη Χιώτη. Όμως και το ρεμπέτικο έχει τη δική του μυθολογία και πίσω της είναι κρυμμένες ατελείωτες ιστορίες μέσα από τις προσωπικές διηγήσεις που πολλές φορές διχάζουν και τους ίδιους τους πρωταγωνιστές της. Τι κρίμα λοιπόν να μην έχει ακούσει ο Hendrix τον «ηλεκτρισμό» της γνήσιας πενιάς του Μάρκου. Και οι δύο καταξιώθηκαν μακριά από τον τόπο γέννησής τους. Ο Hendrix όταν μετακόμισε από την Αμερική στην Αγγλία και συγκεκριμένα στο Λονδίνο, ενώ ο Μάρκος όταν έφυγε από τη γενέτειρά του, τη Σύρα και πήγε στον Πειραιά. Ο πρώτος δημιούργησε το πιο δυναμικό γκρουπ της εποχής του, τους Experienced και ο Μάρκος τη δημοφιλή κομπανία: «Τετράς η Ξακουστή του Πειραιώς». Έτσι έμεινε στην ιστορία. Και οι δύο πέρασαν στους Αθάνατους της Μουσικής, ανοίγοντας νέους μουσικούς δρόμους και επηρεάζοντας πολλούς μουσικούς.
Η «Τετράς η Ξακουστή του Πειραιώς» σχηματίστηκε το 1934, ήταν η πρώτη κομπανία με μπουζουκομπαγλαμάδες σπεσιαλίστες μουσικούς. Αποτελούνταν από τον Μάρκο Βαμβακάρη, τον Γιώργο Μπάτη, που υπήρξε ο «νονός» του ονόματος της ορχήστρας και τους Μικρασιάτες, Ανέστο Δελιά και Στράτο Παγιουμτζή. Ο Μάρκος ήταν τότε 29 χρονών, ο Δελιάς 22, ο Στράτος 28 με 30 και ο Μπάτης, από τους πρωτομάστορες του ρεμπέτικου, 45 με 50, του οποίου οι ηχογραφήσεις εντοπίζονται από τις αρχές του αιώνα.
Το ρεμπέτικο δεν άφησε εποχή μόνο ως μουσικό φαινόμενο, αλλά και ως κοινωνικό φαινόμενο, που δεν έγινε ποτέ κατεστημένο στη μουσική μας παράδοση. Αναπτύχθηκε κυρίως με τη μικρασιατική καταστροφή και τον ερχομό των προσφύγων από τα παράλια, που έφεραν μαζί τους ανατολίτικους ήχους και τους αμανέδες. Η θεματολογία των τραγουδιών καταπιάνεται με θέματα καθημερινότητας και κυρίως μαγκιάς. Ένας υπόγειος κόσμος αρχίζει να ανατέλλει, ένας κόσμος που ο έρωτας, τα ναρκωτικά και η τιμή συχνά εναλλάσσονται, συνθέτοντας το κοινωνικό υπόβαθρο του ρεμπέτικου τραγουδιού.
To graphic novel βασίστηκε στο βιβλίο του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Όλα Βαίνουν Καλώς Εναντίον Μας», φιλοτεχνήθηκε από τον Δημήτρη Κερασίδη και το εξώφυλλο σχεδιάστηκε από τον Κωνσταντίνο Σκλαβενίτη!
Η «Τετράς η Ξακουστή του Πειραιώς» σχηματίστηκε το 1934, ήταν η πρώτη κομπανία με μπουζουκομπαγλαμάδες σπεσιαλίστες μουσικούς. Αποτελούνταν από τον Μάρκο Βαμβακάρη, τον Γιώργο Μπάτη, που υπήρξε ο «νονός» του ονόματος της ορχήστρας και τους Μικρασιάτες, Ανέστο Δελιά και Στράτο Παγιουμτζή. Ο Μάρκος ήταν τότε 29 χρονών, ο Δελιάς 22, ο Στράτος 28 με 30 και ο Μπάτης, από τους πρωτομάστορες του ρεμπέτικου, 45 με 50, του οποίου οι ηχογραφήσεις εντοπίζονται από τις αρχές του αιώνα.
Το ρεμπέτικο δεν άφησε εποχή μόνο ως μουσικό φαινόμενο, αλλά και ως κοινωνικό φαινόμενο, που δεν έγινε ποτέ κατεστημένο στη μουσική μας παράδοση. Αναπτύχθηκε κυρίως με τη μικρασιατική καταστροφή και τον ερχομό των προσφύγων από τα παράλια, που έφεραν μαζί τους ανατολίτικους ήχους και τους αμανέδες. Η θεματολογία των τραγουδιών καταπιάνεται με θέματα καθημερινότητας και κυρίως μαγκιάς. Ένας υπόγειος κόσμος αρχίζει να ανατέλλει, ένας κόσμος που ο έρωτας, τα ναρκωτικά και η τιμή συχνά εναλλάσσονται, συνθέτοντας το κοινωνικό υπόβαθρο του ρεμπέτικου τραγουδιού.
To graphic novel βασίστηκε στο βιβλίο του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Όλα Βαίνουν Καλώς Εναντίον Μας», φιλοτεχνήθηκε από τον Δημήτρη Κερασίδη και το εξώφυλλο σχεδιάστηκε από τον Κωνσταντίνο Σκλαβενίτη!
80 pages, Paperback
First published October 1, 2008
25 people want to read
About the author
Γιώργος Σκαμπαρδώνης
32 books29 followersΟ Γιώργος Σκαμπαρδώνης (English: Yorgos Skambardonis) είναι συγγραφέας μυθιστόρημάτων και διήγημάτων.
Σπούδασε γαλλική φιλολογία, εργάστηκε στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση, διεύθυνε την εφημερίδα "Θεσσαλονίκη" και διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά, το πιό πρόσφατο "Πανσέληνος."
Σπούδασε γαλλική φιλολογία, εργάστηκε στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση, διεύθυνε την εφημερίδα "Θεσσαλονίκη" και διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά, το πιό πρόσφατο "Πανσέληνος."
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
April 27, 2021
Η «Τετράς η Ξακουστή του Πειραιώς» σχηματίστηκε το 1934 και υπήρξε η πρώτη κλασική ρεμπέτικη κομπανία με μπουζούκι και μπαγλαμά. Αποτελούνταν από τους: Μάρκο Βαμβακάρη, Γιώργο Μπάτη, Ανέστο Δελιά και Στράτο Παγιουμτζή και εμφανίστηκε στην προσφυγική συνοικία Ανάσταση στον Πειραιά. Η πορεία τους ήταν λαμπρή ακόμη και δισκογραφικά (μαζί ηχογράφησαν το 1935 τη θρυλική «Φραγκοσυριανή») αλλά διακόπηκε με τη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά, που επέβαλε λογοκρισία και απαγόρευσε τα ρεμπέτικα τραγούδια.
Κεντρική ιδέα του graphic novel αλλά και του μυθιστορήματος του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Όλα βαίνουν καλώς εναντίον μας» στο οποίο βασίζεται (ο ίδιος έγραψε και τα δύο), είναι τα προβλήματα του Βαμβακάρη με την πρώτη του γυναίκα, τη Ζιγκοάλα, την εποχή του Μεσοπολέμου όπου ξεκίνησε να μεσουρανεί το άστρο του και η τέχνη του στο μπουζούκι ν’ ανοίγει νέους δρόμους στη λαϊκή μουσική. Πρόκειται για μια δυνητική εκδοχή των γεγονότων, όπου μπλέκονται και μεταπλάθονται τα γεγονότα που αναφέρονται στην αυτοβιογραφία του Βαμβακάρη με όσα είπαν κι έγραψαν άλλα πρόσωπα και με όσα επινόησε ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης για να αποδώσει την εποχή 1932-1940. Προσωπικές και επαγγελματικές περιπέτειες των μελών της κομπανίας συγκροτούν μια ενδιαφέρουσα πλοκή που με οδήγησε σε κακόφημα στέκια, μου σύστησε τους μάγκες, με κέρασε φούντα, με οδήγησε σε πορνεία και τεκέδες. Το λεξιλόγιο είναι χαρακτηριστικό της πιάτσας εκείνης της εποχής και τα γεγονότα έρχονται απανωτά, ανατρέποντας συνεχώς τη ροή της ιστορίας. Φτώχεια και κακομοιριά, κίνδυνος και αβεβαιότητα, γυναίκες, όλα αυτά καθοδηγούν τους χαρακτήρες, αλλάζοντας τις σκέψεις τους και επηρεάζοντας τις αποφάσεις τους. Ευτυχώς που δεν επικράτησε για όνομα της κομπανίας αυτό που πρότεινε ο Ανέστος Δέλιας (σελ. 14), αν και δεν έχω σταματήσει να γελάω από τότε που το διάβασα.
Το σχέδιο του Δημήτρη Κερασίδη ζωντανεύει παραστατικά τα τοπόσημα (το λιμάνι του Πειραιά, τις ταβέρνες, τα φτωχόσπιτα, τα Βούρλα με τα «παραθυράτα» πορνεία, τα γραφεία της Odeon, τη Θεσσαλονίκη, τη Σύρο) και ρεαλιστικά τους χαρακτήρες της ιστορίας (εκτός από την Τετράδα εμφανίζονται η Ρίτα Αμπατζή, ο Γιάννης Παπαϊωάννου, ο Μίνως Μάτσας, ο Παναγιώτης Τούντας, ο Βασίλης Τσιτσάνης, ακόμη και ο Νίκος Χατζηαποστόλου της οπερέτας). Η Τετράς συναναστρέφεται με διάφορα πρόσωπα που προωθούν την πλοκή και οι φυσιογνωμίες, η στάση του σώματος και άλλα χαρακτηριστικά γνωρίσματα ζωντανεύουν μέσα από μια ποικιλία οπτικών γωνιών. Τα χρώματα είναι κατά βάση γήινα, δηλαδή καφέ, λαδί, πράσινα και μπλε, τονίζοντας έτσι το σκοτεινό φόντο στο οποίο δρουν οι πρωταγωνιστές (άνθρωποι της νύχτας και γενικότερα του υποκόσμου), αν και κάπου κάπου μια πολυχρωμία σπάει τα καρέ κι είναι καλοδεχούμενη. Υπέρλαμπρη εξαίρεση και πανέμορφη αποτελεί η εικονογράφηση της Σύρου που ξεδιπλώνεται σε όλο της το φως και τη λαμπρότητα.
Η «Τετράς, η ξακουστή του Πειραιώς» είναι η διασκευή σε graphic novel του μυθιστορήματος του Γιώργου Σκαμπαρδώνη που αφηγείται τη ζωή του Μάρκου Βαμβακάρη και της κομπανίας που έφτιαξε με ρεμπέτες που επηρέασαν σημαντικά την πορεία του ελληνικού τραγουδιού. Το graphic novel συνοδεύεται από κατατοπιστική εισαγωγή του μουσικού δημοσιογράφου Γιάννη Αλεξίου, όπου παρατίθενται όλες οι απαραίτητες πληροφορίες για την κατανόηση της εποχής και των μουσικών αλλαγών και για τη γνωριμία με τους τέσσερις ρεμπέτες. Μη χάσετε αυτό το φροντισμένο και καλαίσθητο άλμπουμ.
Πρώτη δημοσίευση στο site μου: https://www.vivliokritikes.com/%cf%84...
Κεντρική ιδέα του graphic novel αλλά και του μυθιστορήματος του Γιώργου Σκαμπαρδώνη «Όλα βαίνουν καλώς εναντίον μας» στο οποίο βασίζεται (ο ίδιος έγραψε και τα δύο), είναι τα προβλήματα του Βαμβακάρη με την πρώτη του γυναίκα, τη Ζιγκοάλα, την εποχή του Μεσοπολέμου όπου ξεκίνησε να μεσουρανεί το άστρο του και η τέχνη του στο μπουζούκι ν’ ανοίγει νέους δρόμους στη λαϊκή μουσική. Πρόκειται για μια δυνητική εκδοχή των γεγονότων, όπου μπλέκονται και μεταπλάθονται τα γεγονότα που αναφέρονται στην αυτοβιογραφία του Βαμβακάρη με όσα είπαν κι έγραψαν άλλα πρόσωπα και με όσα επινόησε ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης για να αποδώσει την εποχή 1932-1940. Προσωπικές και επαγγελματικές περιπέτειες των μελών της κομπανίας συγκροτούν μια ενδιαφέρουσα πλοκή που με οδήγησε σε κακόφημα στέκια, μου σύστησε τους μάγκες, με κέρασε φούντα, με οδήγησε σε πορνεία και τεκέδες. Το λεξιλόγιο είναι χαρακτηριστικό της πιάτσας εκείνης της εποχής και τα γεγονότα έρχονται απανωτά, ανατρέποντας συνεχώς τη ροή της ιστορίας. Φτώχεια και κακομοιριά, κίνδυνος και αβεβαιότητα, γυναίκες, όλα αυτά καθοδηγούν τους χαρακτήρες, αλλάζοντας τις σκέψεις τους και επηρεάζοντας τις αποφάσεις τους. Ευτυχώς που δεν επικράτησε για όνομα της κομπανίας αυτό που πρότεινε ο Ανέστος Δέλιας (σελ. 14), αν και δεν έχω σταματήσει να γελάω από τότε που το διάβασα.
Το σχέδιο του Δημήτρη Κερασίδη ζωντανεύει παραστατικά τα τοπόσημα (το λιμάνι του Πειραιά, τις ταβέρνες, τα φτωχόσπιτα, τα Βούρλα με τα «παραθυράτα» πορνεία, τα γραφεία της Odeon, τη Θεσσαλονίκη, τη Σύρο) και ρεαλιστικά τους χαρακτήρες της ιστορίας (εκτός από την Τετράδα εμφανίζονται η Ρίτα Αμπατζή, ο Γιάννης Παπαϊωάννου, ο Μίνως Μάτσας, ο Παναγιώτης Τούντας, ο Βασίλης Τσιτσάνης, ακόμη και ο Νίκος Χατζηαποστόλου της οπερέτας). Η Τετράς συναναστρέφεται με διάφορα πρόσωπα που προωθούν την πλοκή και οι φυσιογνωμίες, η στάση του σώματος και άλλα χαρακτηριστικά γνωρίσματα ζωντανεύουν μέσα από μια ποικιλία οπτικών γωνιών. Τα χρώματα είναι κατά βάση γήινα, δηλαδή καφέ, λαδί, πράσινα και μπλε, τονίζοντας έτσι το σκοτεινό φόντο στο οποίο δρουν οι πρωταγωνιστές (άνθρωποι της νύχτας και γενικότερα του υποκόσμου), αν και κάπου κάπου μια πολυχρωμία σπάει τα καρέ κι είναι καλοδεχούμενη. Υπέρλαμπρη εξαίρεση και πανέμορφη αποτελεί η εικονογράφηση της Σύρου που ξεδιπλώνεται σε όλο της το φως και τη λαμπρότητα.
Η «Τετράς, η ξακουστή του Πειραιώς» είναι η διασκευή σε graphic novel του μυθιστορήματος του Γιώργου Σκαμπαρδώνη που αφηγείται τη ζωή του Μάρκου Βαμβακάρη και της κομπανίας που έφτιαξε με ρεμπέτες που επηρέασαν σημαντικά την πορεία του ελληνικού τραγουδιού. Το graphic novel συνοδεύεται από κατατοπιστική εισαγωγή του μουσικού δημοσιογράφου Γιάννη Αλεξίου, όπου παρατίθενται όλες οι απαραίτητες πληροφορίες για την κατανόηση της εποχής και των μουσικών αλλαγών και για τη γνωριμία με τους τέσσερις ρεμπέτες. Μη χάσετε αυτό το φροντισμένο και καλαίσθητο άλμπουμ.
Πρώτη δημοσίευση στο site μου: https://www.vivliokritikes.com/%cf%84...
July 6, 2021
Η θεματική του γύρω από τον Βαμβακάρη και τις ρίζες του ρεμπέτικου είναι σίγουρα ενδιαφέρουσα αλλά αυτό το κόμικ συνεχίζει να αποτελεί ένα μέτριο οπτικά και με αρκετά προβλήματα δομής σεναρίου κόμικ.
Βγήκε και στο εξωτερικό από την Europe Comics, με προβληματίζει το ότι ένα τέτοιο έργο μπορεί να το αγόρασαν αν σκεφτεί κανείς το σενάριο και το σχέδιο. Ίσως μόνο λόγω ιστορικής αξίας και του πανέμορφου εξωφύλλου του Σκλαβενίτη.
Βγήκε και στο εξωτερικό από την Europe Comics, με προβληματίζει το ότι ένα τέτοιο έργο μπορεί να το αγόρασαν αν σκεφτεί κανείς το σενάριο και το σχέδιο. Ίσως μόνο λόγω ιστορικής αξίας και του πανέμορφου εξωφύλλου του Σκλαβενίτη.
March 13, 2021
Κείμενο στο Smassing Culture
Στις ρίζες του ρεμπέτικου
Το ρεμπέτικο τραγούδι έχει βαθιές ρίζες στην ιστορία της λαϊκής μουσικής της χώρας. Ως δημιούργημα των προσφύγων και των περιθωριοποιημένων της Ελλάδας του 20ου αιώνα, έβαλε μελωδία στα βάσανα της δύσκολης καθημερινότητας των φτωχών. Γι’ αυτό και η εξουσία το κυνηγούσε, το λογόκρινε και το υποτιμούσε ως μουσικό είδος, αφού το θεωρούσε επικίνδυνο για τη διασάλευση των ηθών της κοινωνίας.
Τα πρώτα μουσικά βήματα του Μάρκου Βαμβακάρη, του βασικότερου εκπροσώπου του ρεμπέτικου, τίθενται στο επίκεντρο του comic Τετράς: Η Ξακουστή του Πειραιώς των Γιώργου Σκαμπαρδώνη και Δημήτρη Κερασίδη. Καθοριστικό ρόλο σε αυτά τα χρόνια του Βαμβακάρη διαδραμάτισε η Τετράς, η ξακουστή ρεμπέτικη κομπανία που σχημάτισαν το 1934 μαζί με τους Γιώργο Μπάτη, Στράτο Παγιουμτζή και Ανέστο Δελιά. Νέοι σε ηλικία οι τρεις από τους τέσσερις (μόνον ο Μπάτης ήταν μεσήλικος, ενώ όλοι οι άλλοι ήταν μεταξύ 22 και 30 ετών) απέκτησαν μεγάλη δημοφιλία στα προσφυγικά στέκια του Πειραιά, όπου έκαναν τα πρώτα τους μουσικά βήματα, μέχρι τουλάχιστον να τους απαγορεύσει τις μουσικές παραστάσεις η άνοδος της δικτατορίας Μεταξά. Σχετικά με τη λογοκρισία του καθεστώτος Μεταξά που επηρέασε και τη δισκογραφική άνθηση του ρεμπέτικου εκείνη την εποχή μαθαίνουμε ενδιαφέρουσες πληροφορίες στις σελίδες του comic. Έτσι -πέραν του μουσικού- το comic αποκτά και ευρύτερο ιστορικό και κοινωνικό ενδιαφέρον, αφού δεν ασχολείται αποκομμένα με τη μουσική ιστορία της Τετράδος και τη συμβολή της στο ρεμπέτικο της εποχής, αλλά εντάσσει την ιστορία της κομπανίες και τις προσωπικές βιωματικές διηγήσεις των μελών της εντός του ιστορικού πλαισίου της Ελλάδας του Μεσοπολέμου.
Πριν ξεκινήσει ο αναγνώστης να διαβάζει το comic οι υπεύθυνοι της έκδοσης έχουν προνοήσει να τον εισάγουν στο θέμα μέσα από ένα επαρκώς κατατοπιστικό αφιέρωμα του μουσικού δημοσιογράφου Γιάννη Αλεξίου. Ιδιαίτερα για τους νεότερους αναγνώστες ή για εκείνους που δεν έχουν μεγάλη οικειότητα με την ιστορία του ρεμπέτικου, η εισαγωγή του Γιάννη Αλεξίου βοηθά με τις πληροφορίες της να εξοπλιστούν με τα απαραίτητα εφόδια που θα τους επιτρέψουν να παρακολουθήσουν χωρίς περισπασμό την αφήγηση της ιστορίας που διηγείται στις επόμενες (comic) σελίδες ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης στο σενάριό του, το οποίο είναι βασισμένο στο έργο του «Όλα βαίνουν καλώς εναντίον μας». Τον Σκαμπαρδώνη οι περισσότεροι ίσως θα τον γνωρίζουν για το έργο του «Ουζερί Τσιτσάνης» (το οποίο μεταφέρθηκε επιτυχημένα και στον κινηματογράφο), ένα έργο παρόμοιας θεματολογίας με πυρήνα το ρεμπέτικο τραγούδι. Και σε εκείνο το έργο ο συγγραφέας έδωσε έμφαση στο κοινωνικοϊστορικό πλαίσιο της εποχής, όπως κάνει και στο «Όλα βαίνουν καλώς εναντίον μας» στο οποίο βασίστηκε η «Τετράδα».
Εκτός όμως απ’ τη δικτατορία Μεταξά και το ιστορικό πλαίσιο της εποχής, στην «Τετράδα» γνωρίζουμε καλύτερα και τις προσωπικές ιστορίες των μελών της ρεμπέτικης κομπανίας, με μεγαλύτερη έμφαση βέβαια στην προσωπική ζωή του Βαμβακάρη. Έτσι, στις σελίδες του comic μαθαίνουμε για τις ερωτικές περιπέτειες του Βαμβακάρη, για την εξάρτηση απ’ τα ναρκωτικά του Δελιά, για τους καυγάδες και τις άλλες μικρές και μεγάλες περιπέτειες των μελών της ρεμπέτικης κομπανίας. Παράλληλα στο comic γίνεται έντονη αναφορά στη δισκογραφική παρουσία του ρεμπέτικου μέσα από το θρυλικό studio της Columbia.
Το σχέδιο του Δημήτρη Κερασίδη είναι ρεαλιστικό και με προσοχή στη λεπτομέρεια, ιδανικό για την αφήγηση μίας βιογραφικής ιστορίας. Τα κτήρια, οι ενδυμασίες, τα μουσικά όργανα είναι όλα προσεγμένα και καλοδουλεμένα, προκειμένου να βυθίζουν τον αναγνώστη στην Ελλάδα της δεκαετίας του 1930. Το εξώφυλλο της έκδοσης είναι μία δημιουργία του Κωνσταντίνου Σκλαβενίτη (Ανώνυμος ο Αθηναίος, Εικόνες στα Σύννεφα), που ξεχωρίζει με την απλότητά του.
Τα comics που επιστρέφουν στο παρελθόν μουσικών ειδών και στις προσωπικές ιστορίες καλλιτεχνών είναι ένα ιδιαίτερο είδος με το δικό του ξεχωριστό ενδιαφέρον. Παρόμοιας θεματικής με την «Τετράδα» είναι το δημοφιλές comic «Ρεμπέτικο – Το κακό βοτάνι» του Prudhomme, σε εντελώς διαφορετικούς μουσικούς ρυθμούς ξεχωρίζει η σειρά κωμικών στριπς «Belzebubs», ενώ κυκλοφορούν και αρκετές μουσικές comic βιογραφίες. Σίγουρα δεν πρόκειται για ένα είδος που προσφέρει φοβερά πρωτότυπα comics (από σεναριακή και σχεδιαστική άποψη), όμως είναι μία ευκαιρία μέσα απ’ τη φόρμα των comics να γνωρίσουμε λιγότερο ή περισσότερο γνωστές ιστορίες καλλιτεχνών, συγκροτημάτων και μουσικών ειδών.
Στις ρίζες του ρεμπέτικου
Το ρεμπέτικο τραγούδι έχει βαθιές ρίζες στην ιστορία της λαϊκής μουσικής της χώρας. Ως δημιούργημα των προσφύγων και των περιθωριοποιημένων της Ελλάδας του 20ου αιώνα, έβαλε μελωδία στα βάσανα της δύσκολης καθημερινότητας των φτωχών. Γι’ αυτό και η εξουσία το κυνηγούσε, το λογόκρινε και το υποτιμούσε ως μουσικό είδος, αφού το θεωρούσε επικίνδυνο για τη διασάλευση των ηθών της κοινωνίας.
Τα πρώτα μουσικά βήματα του Μάρκου Βαμβακάρη, του βασικότερου εκπροσώπου του ρεμπέτικου, τίθενται στο επίκεντρο του comic Τετράς: Η Ξακουστή του Πειραιώς των Γιώργου Σκαμπαρδώνη και Δημήτρη Κερασίδη. Καθοριστικό ρόλο σε αυτά τα χρόνια του Βαμβακάρη διαδραμάτισε η Τετράς, η ξακουστή ρεμπέτικη κομπανία που σχημάτισαν το 1934 μαζί με τους Γιώργο Μπάτη, Στράτο Παγιουμτζή και Ανέστο Δελιά. Νέοι σε ηλικία οι τρεις από τους τέσσερις (μόνον ο Μπάτης ήταν μεσήλικος, ενώ όλοι οι άλλοι ήταν μεταξύ 22 και 30 ετών) απέκτησαν μεγάλη δημοφιλία στα προσφυγικά στέκια του Πειραιά, όπου έκαναν τα πρώτα τους μουσικά βήματα, μέχρι τουλάχιστον να τους απαγορεύσει τις μουσικές παραστάσεις η άνοδος της δικτατορίας Μεταξά. Σχετικά με τη λογοκρισία του καθεστώτος Μεταξά που επηρέασε και τη δισκογραφική άνθηση του ρεμπέτικου εκείνη την εποχή μαθαίνουμε ενδιαφέρουσες πληροφορίες στις σελίδες του comic. Έτσι -πέραν του μουσικού- το comic αποκτά και ευρύτερο ιστορικό και κοινωνικό ενδιαφέρον, αφού δεν ασχολείται αποκομμένα με τη μουσική ιστορία της Τετράδος και τη συμβολή της στο ρεμπέτικο της εποχής, αλλά εντάσσει την ιστορία της κομπανίες και τις προσωπικές βιωματικές διηγήσεις των μελών της εντός του ιστορικού πλαισίου της Ελλάδας του Μεσοπολέμου.
Πριν ξεκινήσει ο αναγνώστης να διαβάζει το comic οι υπεύθυνοι της έκδοσης έχουν προνοήσει να τον εισάγουν στο θέμα μέσα από ένα επαρκώς κατατοπιστικό αφιέρωμα του μουσικού δημοσιογράφου Γιάννη Αλεξίου. Ιδιαίτερα για τους νεότερους αναγνώστες ή για εκείνους που δεν έχουν μεγάλη οικειότητα με την ιστορία του ρεμπέτικου, η εισαγωγή του Γιάννη Αλεξίου βοηθά με τις πληροφορίες της να εξοπλιστούν με τα απαραίτητα εφόδια που θα τους επιτρέψουν να παρακολουθήσουν χωρίς περισπασμό την αφήγηση της ιστορίας που διηγείται στις επόμενες (comic) σελίδες ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης στο σενάριό του, το οποίο είναι βασισμένο στο έργο του «Όλα βαίνουν καλώς εναντίον μας». Τον Σκαμπαρδώνη οι περισσότεροι ίσως θα τον γνωρίζουν για το έργο του «Ουζερί Τσιτσάνης» (το οποίο μεταφέρθηκε επιτυχημένα και στον κινηματογράφο), ένα έργο παρόμοιας θεματολογίας με πυρήνα το ρεμπέτικο τραγούδι. Και σε εκείνο το έργο ο συγγραφέας έδωσε έμφαση στο κοινωνικοϊστορικό πλαίσιο της εποχής, όπως κάνει και στο «Όλα βαίνουν καλώς εναντίον μας» στο οποίο βασίστηκε η «Τετράδα».
Εκτός όμως απ’ τη δικτατορία Μεταξά και το ιστορικό πλαίσιο της εποχής, στην «Τετράδα» γνωρίζουμε καλύτερα και τις προσωπικές ιστορίες των μελών της ρεμπέτικης κομπανίας, με μεγαλύτερη έμφαση βέβαια στην προσωπική ζωή του Βαμβακάρη. Έτσι, στις σελίδες του comic μαθαίνουμε για τις ερωτικές περιπέτειες του Βαμβακάρη, για την εξάρτηση απ’ τα ναρκωτικά του Δελιά, για τους καυγάδες και τις άλλες μικρές και μεγάλες περιπέτειες των μελών της ρεμπέτικης κομπανίας. Παράλληλα στο comic γίνεται έντονη αναφορά στη δισκογραφική παρουσία του ρεμπέτικου μέσα από το θρυλικό studio της Columbia.
Το σχέδιο του Δημήτρη Κερασίδη είναι ρεαλιστικό και με προσοχή στη λεπτομέρεια, ιδανικό για την αφήγηση μίας βιογραφικής ιστορίας. Τα κτήρια, οι ενδυμασίες, τα μουσικά όργανα είναι όλα προσεγμένα και καλοδουλεμένα, προκειμένου να βυθίζουν τον αναγνώστη στην Ελλάδα της δεκαετίας του 1930. Το εξώφυλλο της έκδοσης είναι μία δημιουργία του Κωνσταντίνου Σκλαβενίτη (Ανώνυμος ο Αθηναίος, Εικόνες στα Σύννεφα), που ξεχωρίζει με την απλότητά του.
Τα comics που επιστρέφουν στο παρελθόν μουσικών ειδών και στις προσωπικές ιστορίες καλλιτεχνών είναι ένα ιδιαίτερο είδος με το δικό του ξεχωριστό ενδιαφέρον. Παρόμοιας θεματικής με την «Τετράδα» είναι το δημοφιλές comic «Ρεμπέτικο – Το κακό βοτάνι» του Prudhomme, σε εντελώς διαφορετικούς μουσικούς ρυθμούς ξεχωρίζει η σειρά κωμικών στριπς «Belzebubs», ενώ κυκλοφορούν και αρκετές μουσικές comic βιογραφίες. Σίγουρα δεν πρόκειται για ένα είδος που προσφέρει φοβερά πρωτότυπα comics (από σεναριακή και σχεδιαστική άποψη), όμως είναι μία ευκαιρία μέσα απ’ τη φόρμα των comics να γνωρίσουμε λιγότερο ή περισσότερο γνωστές ιστορίες καλλιτεχνών, συγκροτημάτων και μουσικών ειδών.
March 13, 2021
Νέοι σε ηλικία οι τρεις από τους τέσσερις της "Τετράδος" (μόνον ο Μπάτης ήταν μεσήλικος, ενώ όλοι οι άλλοι ήταν μεταξύ 22 και 30 ετών) απέκτησαν μεγάλη δημοφιλία στα προσφυγικά στέκια του Πειραιά, όπου έκαναν τα πρώτα τους μουσικά βήματα, μέχρι τουλάχιστον να τους απαγορεύσει τις μουσικές παραστάσεις η άνοδος της δικτατορίας Μεταξά. Σχετικά με τη λογοκρισία του καθεστώτος Μεταξά που επηρέασε και τη δισκογραφική άνθηση του ρεμπέτικου εκείνη την εποχή μαθαίνουμε ενδιαφέρουσες πληροφορίες στις σελίδες του comic. Έτσι -πέραν του μουσικού- το comic αποκτά και ευρύτερο ιστορικό και κοινωνικό ενδιαφέρον, αφού δεν ασχολείται αποκομμένα με τη μουσική ιστορία της Τετράδος και τη συμβολή της στο ρεμπέτικο της εποχής, αλλά εντάσσει την ιστορία της κομπανίες και τις προσωπικές βιωματικές διηγήσεις των μελών της εντός του ιστορικού πλαισίου της Ελλάδας του Μεσοπολέμου.
Το σχέδιο του Δημήτρη Κερασίδη είναι ρεαλιστικό και με προσοχή στη λεπτομέρεια, ιδανικό για την αφήγηση μίας βιογραφικής ιστορίας. Τα κτήρια, οι ενδυμασίες, τα μουσικά όργανα είναι όλα προσεγμένα και καλοδουλεμένα, προκειμένου να βυθίζουν τον αναγνώστη στην Ελλάδα της δεκαετίας του 1930. Το εξώφυλλο της έκδοσης είναι μία δημιουργία του Κωνσταντίνου Σκλαβενίτη (Ανώνυμος ο Αθηναίος, Εικόνες στα Σύννεφα), που ξεχωρίζει με την απλότητά του.
Κείμενο στο Smassing Culture
Το σχέδιο του Δημήτρη Κερασίδη είναι ρεαλιστικό και με προσοχή στη λεπτομέρεια, ιδανικό για την αφήγηση μίας βιογραφικής ιστορίας. Τα κτήρια, οι ενδυμασίες, τα μουσικά όργανα είναι όλα προσεγμένα και καλοδουλεμένα, προκειμένου να βυθίζουν τον αναγνώστη στην Ελλάδα της δεκαετίας του 1930. Το εξώφυλλο της έκδοσης είναι μία δημιουργία του Κωνσταντίνου Σκλαβενίτη (Ανώνυμος ο Αθηναίος, Εικόνες στα Σύννεφα), που ξεχωρίζει με την απλότητά του.
Κείμενο στο Smassing Culture
January 22, 2022
Me parece un cómic fundamental que habla del verdadero mundo del cuarteto del Pireo,segunda etapa rebetica, hasta incluido una descripción de 1940 con los hechos durante la Segunda Mundial y un párrafo introductorio de la guerra civil griega, todo ello desde la perspectiva musical.
This entire review has been hidden because of spoilers.
September 23, 2022
Ωραία και ενδιαφέρουσα ιδέα, και όμορφο σχέδιο που παρότι σχετικά απλό νιώθω πως ενισχύει πολύ την ατμόσφαιρα του βιβλίου - αν και πολλές σκηνές είναι αποσπασματικές και ασύνδετες μεταξύ τους. Στο εισαγωγικό σημείωμα υπήρχαν κάποια πολύ χρήσιμα ιστορικά και κοινωνικά στοιχεία, αλλά και μπόλικες συγκρίσεις των πρωταγωνιστών με τον Hendrix, τους Beatles, και τον Bob Dylan... χωρίς καμία πληροφορία για τους διάφορους τρόπους που οι πρωταγωνιστές διαμόρφωσαν και καθιέρωσαν τη μουσική και τη γλώσσα του ρεμπέτικου.
Displaying 1 - 6 of 6 reviews