Hansdætur

Hansdætur #1

by Benný Sif Ísleifsdóttir

Í vestfirsku sjávarplássi í byrjun tuttugustu aldar gengur hver til sinna verka og nær óhugsandi er að rjúfa mörk stéttar og stöðu. Kona sem á þrjú börn með þremur mönnum á sér ekki viðreisnar von en dóttir hennar Gratíana þráir breytta tíma og betra líf. Hún hafnar þeim kvöðum sem hvíla á kven-fólki, hún vill ganga í buxum, frekar sulla í víni en vatni, og hún vill að Sella fái að syngja og Rannveig að ganga í skóla.

Hansdætur er áhrifamikil örlagasaga úr íslenskum veruleika. Við sögu koma harðgerðar konur, viðkvæmar sálir, andans menn, óreiðufólk af ýmsu tagi, draumar og þrár, sorgir og sigrar.

Genres: Audiobook

342 pages, Hardcover

First published January 1, 2020

Reviews

[Hrafnhildur · Rating 5 out of 5]

Dásamleg bók um einstaka kvenhetju, Gratíönu sem býr í litlu sjávarplássi. Bókin varð betri og betri eftir sem leið á söguna og nú vil ég fá framhald! Skemmtileg nöfn á kvenpersónunum. Orðfærið einstakt og bókin er mjög fræðandi um líf kvenna fyrir u.þ.b. 100 árum. Ég mæli 100% með Hansdætur.

[Gerður · Rating 5 out of 5]

Þetta er fyrsta skáldverkið sem ég les eftir Benný en ég vissi fyrir hversu frábær penni hún er því ég var þeirrar lukku aðnjótandi að sitja með henni í tímum í dauðanum í Þjóðfræði í HÍ. Það var alveg sama hvað Benný skrifaði um henni tókst alltaf að fá mig til að sjá umfjöllunarefnið í öðru ljósi og vekja áhuga minn á efnum sem höfðu ekki höfðað til mín áður.

Í Hansdætrum nær Benný að draga upp ljóslifandi mynd af aðstæðunum eins og þær voru á fyrri hluta tuttugustu aldar fyrir stóran hluta þjóðarinnar. Ég fann svo vel fyrir vesöldinni og kuldanum að ég fór í auka ullarsokka og undir sæng við lestur þessarar bókar, og gretti upp á nefið við lýsingarnar á stybbunni af grútnum, lýsinu og hæsnaskítnum. Karakterlýsingar Benný eru svo sér á báti, það er ekki ein persóna sem lýst er í bókunum sem ég fékk ekki góða tilfinningu fyrir við lesturinn, og strax frá fyrstu síðu finnum við að hér er um háfeminískan texta að ræða. Enda er Gratíana kvenréttindakona sem berst frá barnsaldri fyrir jöfnum réttindum karla og kvenna, og verkafólks og fyrirmanna. Og það verður að segjast að flestar karlpersónurnar í bókinni eru óttalegar rolur, nema þá helst Guðbjartur, Mangi Beri og grafarinn. Kvenpersónurnar eru svo langflestar ótrúlega sterkir karakterar, og eru þar Gratíana og mamma hennar í algjöru uppáhaldi hjá mér. Það var því erfitt að leggja frá sér bókina; ég vildi vita meira um hvað væri framundan hjá Gratíönu, Ásdísi og Evlalíu. Hluti af mér óskar þess að Benný muni heimsækja þær mæðgur aftur í annarri bók, en restin veit að endirinn er fullkominn eins og hann er.

5/5 – stórkostleg bók, get ekki beðið eftir að lesa meira frá Benný

[Kitta Pálsdóttir · Rating 4 out of 5]

Mér fannst sagan vinna á eftir því sem leið á hana. Mjög skemmtilegt málfar og lestur höfundar á vel við. Varðandi jafnréttisbaráttuna sem ein aðal sögupersónan spáði mikið í og barðist fyrir, þó ekki nema í pistlum sínum .... er magnað að sumt er enn verið að vinna með í dag.

[Védís · Rating 4 out of 5]

Áhugaverð bók um áhugaverðar konur. Ég er mjög hrifin af sögulegum skáldsögum sem ljóslega eru undirbyggðar af heimildaöflun eins og Hansdætur svo sannarlega er. Höfundur er enda þjóðfræðingur og nýtir sína menntun til að gæða bókina dýpt. Það var gaman að hlusta á Benný lýsa sinni vinnu í hlaðvarpinu Þjóðhættir, sem áhugasamir geta fundið á heimasíðu Kjarnans.

Aðalsöguhetjan, Gratíana, er merkileg kona. Hún hugsar öðruvísi en konurnar í kringum hana, hún hugsar bæði stærra og dýpra, og þótt uppruninn og örlögin (og stundum hennar eigin óútpældu framhlaup) haldi aftur af henni finnur hún sér leið af landinu og í nám.

Gratína lýsir því yfir að hún hafi hvorki áhuga á mönnum né börnum og því lífi sem því fylgir og því þótti mér hálfsúrt og ekki endilega í hennar karakter þegar hún tekur að sér fatlað barn systur sinnar, gefur upp námið og heldur aftur heim í Arnarfjörðinn. Vissulega er það að vera umhugað um aðra, sér í lagi þá sem minna mega sín, sterkt persónueinkenni Gratíönu, en mér fannst samt súrt að höfundur neyði upp á hana móðurhlutverki sem hún var svo andsnúin.

Ég mun klárlega lesa framhaldsbókina og vona heitt að Gratíana fái óskir sínar uppfylltar að lokum.

[Örvar Steingrímsson · Rating 3 out of 5]

Mamma mældi með þessari, ekki alveg minn tebolli en svo datt maður aðeins inn í söguna sem í fyrstu virkaði ekki áhugaverð. Magnað hvað ísland var eftirá í allri þróun í byrjun 20 aldar.

[Sigurbjörg Hoffritz · Rating 4 out of 5]

Hún náði mér ekki strax en mikið er ég fegin að ég hætti ekki að lesa. Sagan varð betri og betri. Raunsæjar lýsingar á daglegu lífi á þessum tíma án allrar rómantíkur er það sem heillaði mig mest.

[Lella Erludóttir · Rating 5 out of 5]

Óvenju vel skrifuð bók, falleg og einlæg saga. Gratiana er heilsteypt, einstök og dásamleg aðalpersóna.

[Bolli Thor · Rating 5 out of 5]

Frábær bók. Ótrúlega flottur stíll, minnti á köflum á Laxnes, sérstaklega í lýsingum á staðháttum og lifnaðarháttum fólks. Hvergi dauður punktur í frásögninni. Besta bókin sem ég hef lesið um þessi jól.

[Sigríður Hjördís · Rating 5 out of 5]

Fantavel skrifuð söguleg skáldsaga sem ég upplifi nánast að hún gæti hafa gerst, að Gratíana hafi verið af holdi og blóði. Höfundur er búin að vinna mikla bakvinnu sögulega séð og skilar að mínu mati sannfærandi, upplýsandi og feminískt sterku verki. Óður til formæðra okkar í bleytu, myrkri og kulda fortíðarinnar. Ég er djúpt snortin!

[Sigurður · Rating 4 out of 5]

Vel skrifuð bók um eftirminnilegar persónur sem við fáum sjálfsagt að heyra meira af síðar.

[Sigrún Þorbergsdóttir · Rating 4 out of 5]

Mjög vel skrifuð og áhugaverð bók. Mæli með🙂

[Signý Yrsa · Rating 5 out of 5]

Mjög vel skrifuð og skemmtilegt orðalag. Ég gleymdi mér alveg og fór inn í umhverfið. Mæli hiklaust með. Las sjálf.

Var að hlusta á bókina í þetta sinn. Aftur frábær.

[Eva Símonardóttir · Rating 5 out of 5]

Yndisleg. Skemmtilegur ritstíll, falleg íslenska og uppfull af kaldhæðnum, ísköldum húmor.

[Inga Hrund Gunnarsdóttir · Rating 3 out of 5]

Bókin er um unglingsstúlku sem elst upp hjá einstæðri móður og hálfsystkinum sínum um aldamótin 1900 (held ég). Henni er mjög umhugað og annt um réttindi kvenna og veltir fyrir sér af hverju hlutirnir séu svona og reynir að breyta þeim með því að skrifa greinar í dagblað frænda síns þar sem hún nefnir konur með nöfnum en ekki bara "konan hans Ólafs". Einnig hjálpar hún fátækri vinkonu sinni með viðhald húsnæðis og með bóklegan undirbúning fermingarinnar. Í seinni hluta bókarinnar fer í gang svakaleg flétta vegna óvelkominnar þungunar.

Bókin er alveg vel skrifuð en samt er margt sem hefði mátt laga og eitthvað vantaði meira upp á til að búa til söguþráð. Þetta er væntanlega kallað söguleg skáldsaga eða rannsóknarskáldsaga (mig vantar rétta bókmenntafræðilega orðið). Höfundur er þjóðfræðingur og er mjög annt um að koma alls konar lýsingum á fyrri tíma högum fólks fyrir í sögunni, t.d. húsakosti og klósettaðstöðu. Þetta verður bara svolítið mikið, að þurfa alltaf að vera með aðalsöguhetjuna með kopp í hendinni á morgnana. Pissaði fólk meira á nóttunni í gamla daga heldur en í dag? Hehe! En þetta varð til þess að ég fór að hraðlesa bókina og fletta yfir heilu og hálfu síðurnar, bókin er bara of löng.
Sagan gerist það langt frá okkar tímum að fæstir lesendur geta fundið hvort höfundurinn fer út af sporinu varðandi vísanir í gamla tíma. Ég efast t.d. um að nokkur hefði notað orðið "jafnréttissinni" á þeim tímum sem bókin á að gerast.
Mér fannst þó mjög góður punktur þegar samferðamaður á skipi er látinn vera forvitinn um hvernig Danmerkurferð aðalpersónunnar er fjármögnuð því ekki skil ég hvernig Íslendingar fóru að því að ferðast og halda sér uppi erlendis í gamla daga.

Ég skildi ekki hvað var að gerast þegar ættmóðirin skilur við barnsföður númer fjögur. Hvort það var út af því að hann var ekki blóðfaðir barnsins eða út af því að barnið var vanskapað?
Mér fannst líka skrýtið að skrifa tvö börn með óalgengt sköpulag, innan sömu fjölskyldu, inn í söguna (Ásdísi og Helgi).

Ætli ég muni samt ekki hraðlesa framhaldsbókina í gegn til að athuga hvernig Gratíönu gangi í bókaútgáfunni sem hún stefndi á í lok bókar.

[Kristín · Rating 5 out of 5]

Hansdætur er virkilega góð bók um lífið í sjávarþorpi á Vestfjörðum fyrir um hundrað árum þegar staða kynjanna var enn meir körlunum í vil og hugsunin um aukin réttindi kvenna virtust vera eitthvað sem aðeins einstaka kona hugsaði um. Það er alla vega augljóst í þessari bók að Gratíana er ekki eins og hinar konurnar því ólíkt sjálfselskri systur sinni óskar Gratíana eftir betra lífi fyrir allar konur, ekki bara sig. Bókin er uppfull af áhugaverðum persónum og sagan er áhugaverð þótt hún sé í raun líka mjög dapurleg. Eins og margir hér biðla ég til Bennýjar Sifjar um framhald. Mig langar að fylgja Gratíönu og öllum hinum lengur.

[Inga Þórunn · Rating 3 out of 5]

Skemmtileg bók. Vekur mann til umhugsunar um hvernig lífið getur skyndilega breyst og tekið á sig undarlega króka. Örlögin virðast elta mann uppi. Einnig um mismunandi karekter fólks. Hvernig getur einstaklingur verið svo sjálfselskur að snúa baki við öllum sem hafa hjálpað og barist fyrir hann þegar það hentar honum betur? Hvernig er hægt að flýja vandamál og skilja fólk eftir nær bjargarlaust? Bókin svarar þessu ekki en vekur mann til umhugsunar.

[Emma Eythorsdottir · Rating 4 out of 5]

Fjörlega skrifuð og skemmtileg bók þrátt fyrir að lýst sé mjög erfiðum aðstæðum sögupersónanna. Bráðlifandi persónur og raunverulegar lýsingar á lífi fátæks fólks í sjávarplássi í byrjun 20. aldar. Síðasti hluti bókarinnar sem gerist í Kaupmannahöfn er þó ekki eins vel heppnaður og sagan að öðru leyti og gengur engan veginn upp. Framhald óskast!

[Jóhannes Kári · Rating 4 out of 5]

Afar vel skrifuð bók. Einstaka ritvilla en annars er höfundurinn sérstaklega vel máli farinn og kann að bregða upp afar lifandi og sannfærandi mynd af horfnum tíma. Ég ætla rétt að vona að það komi framhaldsbók - saga Gratíönu er rétt að byrja og ég vil heyra meir af þessari einstöku konu (sem er a.m.k. andlega skyld Sölku).

[Ásta Melitta · Rating 4 out of 5]

Sagan gerist í þorpi í Arnarfirði fyrir rúmlega öld síðan. Aðalpersónan er Gratíana, sem er ein þriggja barna einstæðrar móður, og börnin eiga þrjá feður. Hana dreymir um að mennta sig og systur hennar dreymir um að verða söngkona en það er ekki auðvelt fyrir fátæklinga að mennta sig og komast áfram í lífinu.
Þetta er öðruvísi saga sem sýnir hversu fátæktin var mikil og segir áhugaverða sögu. Hún kom oft á óvart og mig langar að vita meira um það hvernig Gratíönu reiðir af.

[Sara Hlín · Rating 4 out of 5]

Algjörlega frábær bók um Gratíönu og hennar fólk. Textinn er listaverk - hvar fann Benný öll þessi orð? Algjör yndislestur og ekki séns að drífa sig með þessa. Flókið orðfæri sem tekur mann smá stund að setja sig inn í og kallar á sama tíma á fulla athygli. Vona einæglega að við fáum framhald.

[Helga Guðrún Loftsdóttir]

Ég var miklu hrifnari af þessari bók en Grímu. Það pirraði mig samt til að byrja með hvað fólkið heitir uppskrúfuðum nöfnum en hef það á tilfinningunni að það sé gert til að gera söguna vestfirskari. Það er vel þess virði að lesa þessa bók.

[Sigríður Kristinsdóttir · Rating 5 out of 5]

Ein besta bók sem ég hef lesið! Söguleg og virkilega skemmtileg. Mjög vel skapaðar persónur og ein af þeim bókum sem ég var ekki til í að hætta að lesa og er því sérstaklega ánægð að vita að það er framhald.

[Berglind · Rating 5 out of 5]

mikið er þetta skemmtileg bók. Hún er skrifuð í liprum stíl þó orðfærið sé gamaldags og kímnin skilar sér vel. Karakterarnir eru ljóslifandi og ég hlakka til að halda áfram að fylgjast með Gratíönu í næstu bók

[Thorunn · Rating 3 out of 5]

Mér fannst sagan allt of langdregin, allar lýsingar allt of langorðar og framvindan hæg.
En lýsingin á vestfirska bænum og misskiptingunni þar var alveg ágæt. Reyndar fór líka í taugarnar á mér að það var hafís löngu fyrir jól, sem hefur aldrei gerst.

[Elísabet Kjartansdóttir · Rating 5 out of 5]

Frábær bók! Segir sögu hennar Gratíönu og fjölskyldu hennar í kringum 1900. Mjög vel og fallega skrifuð og sagan sjálf dásamleg á allan hátt! Er auk þess fræðandi um lífskjör fólks á þessum tíma, sérstaklega stöðu kvenna.
Get ekki mælt nógu mikið með og sem betur fer er komin út framhaldssaga 👏🏻

[Ingibjörg · Rating 5 out of 5]

Frábær bók!

[Borghildur Sigurbergsdottir · Rating 3 out of 5]

Náði ekki alveg sambandi, kannski of niðurdrepandi.

[Brynhildur Stefánsdóttir · Rating 4 out of 5]

Skemmtileg persónusköpun og vel farið með bæjarbrag og umhverfislýsingar. Mér fannst endirinn mjög óvæntur og gat einhvernveginn ekki séð það fyrir. Gæti hugsanlega komið framhald af lífi Gratíönu.

[Katla Lárusdóttir · Rating 3 out of 5]

Mikil saga í raun en eitthvað var það samt sem náði aldrei undir skinnið á mér, var lengi að lesa bókina, heillaði mig ekki.

[Agnes Ósk · Rating 4 out of 5]

Höfundur lýsir lífinu um aldamótin 1900 í íslensku sjávarþorpi með trúverðugum hætti. Skemmtileg persónusköpun og lýsingar. Vona að það verði framhald af ævintýrum Hansdætra.