Yeni Edebiyat: Sosyalist Gerçekçilik

by Suphi Nuri İleri

Birçok doğru tarafı olan A. Jdanov'un görüşünün konuyu doğru olarak çözümleyemediği ve üstelik çok olumsuz ve tehlikeli sonuçlar doğurduğunu söylemenin artık zamanı gelmiştir. Sovyet edebiyatında kahramanlık dönemlerine ait çok önemli yapıtlar, örneğin "Çapayef", "Çimento" gibi yapıtlar olmakla birlikte, Stalin döneminde Ehrenburg gibi bazı önemli yazarlar dışında bu nedenle bir rönesans yaşanmamıştır. Sovyet toplumunun olumsuzluklarının doğru bir eleştirisi yapılamamıştır. Bırakın edebiyatı, genetik biliminde bile Lisensko olayında görüldüğü gibi, Parti Genel Sekreteri, memlekete büyük maddi zararlar veren kararlar alabilmiş, tercihler yapabilmiştir. En önemlisi, memlekette eleştiri de, doktrinin gelişmesi de önlenmiş, düşünce dogmalaştırılmıştır. İşin ilginç tarafı, insanı putlaştırmanın ve bürokratik sapmanın ilk eleştirisinin Sovyetler Birliği'nde, tiyatro dalında, Nazım Hikmet tarafından yapılmış olmasıdır. Ancak o eleştirinin, Stalin'in ölümünden sonra Kruşçov'un 1956 Parti Kongresi'nde Stalin'i sert bir şekilde eleştirmesinden sonra yapılabildiğini unutmayalım. Nazım Hikmet'in "İvan İvanoviç Yaşadı mı?" piyesi buna rağmen bürokrasiyi rahatsız ettiği için Moskova'da ancak bir iki gün oynayabilmiştir.

360 pages, Paperback

First published January 1, 1998

About the author

Suphi was born in Gallipoli, Ottoman Empire, in 1887. He was the brother of Celal Nuri İleri. Their mother was Nefise Hanım, the eldest daughter of the Ottoman Albanian statesman Prevezeli Abidin Pasha, who served as Adana governor, Bahr-i Sefit (Aegean Islands) governor and minister of foreign affairs. Together in 1918 they founded the Turkish nationalist magazine İleri.

In 1936 he produced the Turkish translation of Karl Marx's Capital: Critique of Political Economy. İleri was among the contributors of the cultural magazine Yeni Adam.

İleri died in Istanbul in 1945.

His son, Rasih Nuri İleri, was a socialist politician and also, translated Karl Marx's Capital: Critique of Political Economy in 1965.