Η Σοφία Νικολαΐδου σπούδασε κλασική φιλολογία (προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές) και αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας για τη διδασκαλία της λογοτεχνίας (διδακτορική διατριβή). Από το 2007 διδάσκει Δημιουργική Γραφή στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Έχει διδάξει σε σεμινάρια δημιουργικής γραφής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Επίσης, έχει διδάξει το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Ανώτερη Σχολή Δραματικής Τέχνης του ΚΘΒΕ (2001-2004). Έχει εκδώσει τα βιβλία: - "Ξανθιά πατημένη" (διηγήματα, Κέδρος, 1997) - "Ο φόβος θα σε βρει και θα’σαι μόνος" (διηγήματα, Κέδρος, 1999) - "Πλανήτης Πρέσπα" (μυθιστόρημα, Κέδρος, 2002) - "Ο μωβ μαέστρος" (μυθιστόρημα, Κέδρος, 2006) - "Απόψε δεν έχουμε φίλους" (μυθιστόρημα, Μεταίχμιο, 2010, βραβείο The Athens Prize for Literature περιοδικού (δέ)κατα, 2011) Επίσης έχει εκδώσει τις μελέτες: - "Διαδίκτυο και διδασκαλία" (Κέδρος, 2001) - "Λογοτεχνία και Νέες Τεχνολογίες" (Κέδρος, 2009) καθώς και τις μεταφράσεις: - "Nick Cave, Μπαλάντες για φόνους και άλλα τραγούδια" (Κέδρος, 2005) - Ευριπίδη, "Ελένη", (Κέδρος, 2008, ανέβηκε στο ΚΘΒΕ σε σκηνοθεσία Γιάννη Παρασκευόπουλου το 2008-2009) - Σοφοκλή, "Αντιγόνη", (Κέδρος, 2009, ανέβηκε στο ΚΘΒΕ σε σκηνοθεσία Τάσου Ράτζου το 2009-2010). Έχει συμμετάσχει σε δεκαοκτώ ελληνόγλωσσες και οκτώ ξενόγλωσσες ανθολογίες λογοτεχνικών κειμένων. Διηγήματά της έχουν μεταφραστεί σε οκτώ γλώσσες. Από το 2001 συνεργάζεται με την εφημερίδα "Τα Νέα" ως κριτικός βιβλίου με αντικείμενο την ξένη λογοτεχνία.
Με συγκινεί η προφορική ιστορία καθημερινών ανθρώπων που δεν πρέπει να χάνεται και το βιβλίο έχει να κάνει με αυτήν. Όσον αφορά το πτυχίο- χρυσό βραχιόλι, προσδοκούσα περισσότερες ιστορίες και πιο αντιπροσωπευτικές από τη νεώτερη γενιά, π.χ. στην κλειστή κοινωνία όπου ζω τα παιδιά κάνουν δίπλα μαθήματα για συγκεκριμένα χρυσά βραχιόλια- σχολές, κάτι που αναδεικνύει και την ανισότητα στην εκπαίδευση και τη σημασία που έχει ακόμα η γνώμη του κόσμου, να ακουστεί το παιδί ότι θα βάλει την άσπρη ποδιά.
[ένα βιβλίο ντοκιμαντέρ για εκείνο το μουρμουρητό που δένει τις ιστορίες αυτών που ήταν οι πρώτοι στις οικογένειές τους που σπούδασαν. ένα μουρμουρητό που λίγο λίγο χάνεται.]
Το βιβλίο αυτό δεν μου άρεσε απλά. Το βρήκα συγκλονιστικό. Τρεις μέρες τώρα που το διαβάζω νομίζω ότι το κουβαλάω μέσα μου κ το σκέφτομαι καθώς οδηγώ ή κάνω δουλειές. Πέρα από το προφανές του θέματος (σπουδές με αντιξοότητες )υπάρχει ένα τρίπτυχο στο οποίο κινείται :Αγώνας, εξέλιξη, αέναη προσπάθεια. Επίσης διαβάζοντάς το έπαψα να αισθάνομαι τόσο μόνη ως φτωχή πλην άριστη φοιτήτρια. Οι ιστορίες των άλλων με έκαναν να νιώσω λύτρωση. Το βιβλίο αυτό αντιπροσωπεύει όλους τους μη προνομιούχους της ζωής που κατόρθωσαν να φτάσουν κάπου παρ όλες τις αντιξοότητες. Ως γνωστόν τα εμπόδια σε ατσαλωνουν εκτός αν είσαι αδύναμος χαρακτήρας και σε καμπτουν. Δύναμη θέλησης κ πνεύματος λοιπόν διακρίνει όλους τους διηγουντες. Προσωπικά, με κέρδισε το τελευταίο κεφάλαιο γιατί από τη μια με έκανε να αισιοδοξησω πως υπάρχει συνέχεια, εκεί έξω πολλά παιδιά παλεύουν φιλότιμα να βρούνε το δρόμο τους στη ζωή κ μου γέννησε ελπίδες καθώς αντιλήφθηκα ότι όλοι οι νέοι δεν καταλαμβάνονται Από πνευματική ή σωματική νωθρότητα. Ένα βιβλίο μοναδικό, που δεν μπορώ καμιά ιστορία να ξεχωρίσω.
Δεν είχα ξαναδιαβάσει συλλογή προφορικής ιστορίας. Το βιβλίο αυτό ήταν πολύ συγκινητικό και με έκανε να σκέφτομαι και να κατανοώ τη χώρα που μεγάλωσα και τους ανθρώπους της. Είναι φοβερό το ότι μπορούμε να λέμε, να γράφουμε τις ιστορίες μας και έτσι να κατανοούμε ο ένας τον άλλον ως άτομα αλλά και ως συλλογικότητες.
αντιπροσωπευτικό της ψυχοσύνθεσης και των επιλογών μιας σημαντικής πλειοψηφίας της ελληνικής κοινωνίας κατά τις δεκαετίες της χρονικής αναφοράς του. Δυνατή (όπως πάντα από τη Νικολαϊδου) η γραφή της με πλούσιο λόγο που αποδίδει την ουσία και τη διανθίζει με τη σωστή δόση ανάλυσης. Ταυτίστηκα, με ταξίδεψε, το χάρηκα.
Συγκινητικές μαρτυρίες για την μόρφωση, την απόκτηση πτυχίου (το χρυσό βραχιόλι). Με άγγιξαν αρκετές ιστορίες διότι μου θύμισε την ιστορία των γονιών μου, την δική μου. Αλλά ήταν αρκετά επαναλαμβανόμενες οι ιστορίες - όλες από τον Βορρά - χωρίς το φίλτρο της συγγραφέως, άρα αν και ενδιαφέρον, το βρήκα το βιβλίο κουραστικό.
Το οικογενειακό απωθημένο που διαμόρφωσε (και διαμορφώνει ακόμα) μια ολόκληρη χώρα. Ένα πτυχίο για το παιδί.
Ένα βιβλίο ντοκουμέντο: αληθινοί άνθρωποι αφηγούνται τις ιστορίες τους και ζωντανεύουν μια χώρα και μια εποχή. Αυτοί οι άνθρωποι ήταν οι πρώτοι στην οικογένειά τους που πήραν πτυχίο, «Το χρυσό βραχιόλι», και άλλαξαν ζωή.
Η Σοφία Νικολαϊδου παίρνει συνεντεύξεις και μας παρουσιάζει με τα δικά τους λόγια αυτούς που έφυγαν από το χωριό και ήρθαν στην πόλη. Αυτούς που γεννήθηκαν στη φτώχεια από γονείς που ήξεραν λίγα ή ελάχιστα γράμματα. Αυτούς που διάβασαν, πέρασαν στο πανεπιστήμιο, απέκτησαν αξιοσέβαστο επάγγελμα και άνετη ζωή. Αγροτόπαιδα που έγιναν γιατροί, εργατόπαιδα που σπούδασαν δικηγόροι. Κορίτσια που πάλεψαν για το αυτονόητο: μια δουλειά και το δικό τους πορτοφόλι. Ελεύθεροι επιχειρηματίες και δημόσιοι υπάλληλοι, απόφοιτοι του δημόσιου σχολείου ή υπότροφοι των μεγάλων ιδιωτικών. Παιδιά που σπούδασαν στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό.
Στην Ελλάδα του 20ού αιώνα ζήσαμε μια ειρηνική επανάσταση: μια επανάσταση με όπλο τις σπουδές και τα γράμματα. Ένα πανόραμα του 20ού και του 21ου αιώνα σε μια χώρα που άλλαξε και συνεχίζει να αλλάζει. Τρεις γενιές Ελλήνων αφηγούνται την ιστορία τους και φτιάχνουν ένα μωσαϊκό από φωνές... Εκπληκτικές αφηγήσεις–εγωγραφίες, όπως τις χαρακτηρίζει η Νικολαΐδου, που δίνουν πολλή τροφή για σκέψη. Θέλω να το διαβάσει κι ο γιος μου, ώστε να δω πώς θα αντιδράσει ένα παιδί της γενιάς του tik tok, μιας γενιάς που, αν και υποβαθμίζει τη γνώση και τη μάθηση, θεωρεί τις (στην πλειονότητά τους υποβαθμισμένες) σπουδές μάλλον αυτονόητες όπως την ύπαρξη ποικιλίας φαγητών στο τραπέζι...
Έφυγε μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο σαν νεράκι. Ωραίο, συγκινητικό βιβλίο γυρω από το όνειρο των σπουδών. Σε πρώτο πρόσωπο σειρά αφηγητών, που καθένας τους αποτελεί τον πρώτο από την οικογένεια που σπούδασε στο πανεπιστήμιο, εξιστορεί την εμπειρία, τις δυσκολίες και το συναίσθημα. Μου θύμισε τα βιβλία της Αλεξίεβα (η συγγραφέας την αναφέρει ως επιρροή) με τη δημοσιογραφική καταγραφή του λόγου των προσώπων εντελώς απογυμνωμένου και στο φως του προβολέα. Σίγουρα θα προβληματίσει όσους το διαβάσουν για το τι σημαίνει προσωπικά για τον καθένα το πτυχίο και οι σπουδές: τρόπο κοινωνικής κινητικότητας, ανόδου βιοτικού επιπέδου, αυταξία, γνώσεις; Εγώ πάντως, ως πρώτη από την οικογένεια που σπούδασε, έχοντας ακούσει από τη γιαγιά τη φράση «χρυσό βραχιόλι» και ταυτίστηκα και συγκινήθηκα με τις ιστορίες.
Καπως αργά διαπιστώνω ότι το είδος αυτό (μαρτυρίες) μου ταιριάζει πολύ. Πρώτη φορά το κατάλαβα με την Αλεξιεβιτς. Με το χρυσό βραχιόλι, ταυτίστηκα, εντυπωσιαστηκα, συγκινηθηκα! Κυνηγησα κι εγω κι η γενιά μου το χρυσό βραχιολι κάποτε. Η διαφορά με το σημερα βέβαια είναι, ότι τότε το πτυχίο σου εξασφαλιζε δουλειά και επιβιωση. Προβληματιστηκα, ιδιαίτερα με τις μαρτυρίες των νεων. Μπράβο!
3,5/5 Ταξίδι στο χρόνο μέσα από ένα θέμα πάντα επίκαιρο. Την εκπαίδευση και πιο ειδικά το μότο "να σπουδάσει το παιδί να έχει κάτι σίγουρο". Δήλωση με πολλές παραμέτρους και ακόμα περισσότερους τρόπους να αναγνωστει και να μεταφραστεί. Και η συγγραφέας το κάνει διαχρονικά μέσα από πραγματικές ιστορίες. Βιβλίο, αν μη τι άλλο, ενδιαφέρον.
3,5* Το βιβλίο δεν μπορεί να αξιολογηθεί από λογοτεχνικής πλευράς. Φέρει όμως την αξία και αυθεντικότητα της προσωπικής μαρτυρίας, της προφορικής ιστορίας... Χρήσιμο ανάγνωσμα για τα νέα παιδιά που οραματίζονται και σχεδιάζουν το μέλλον τους, τις ενδεχόμενες σπουδές τους ή την καριέρα τους.
My uni teacher wrote this!!! I had no idea that her writing was this good. Really interesting book, if you’re curious enough to hear other peoples’ stories.