อารมณ์กับจริยศาสตร์

by ชาญณรงค์ บุญหนุน (Editor – Contributor), สุวรรณา สถาอานันท์ (Editor – Contributor), สุภัควดี อมาตยกุล (Contributor)

บทความต่าง ๆ ที่นำเสนอในหนังสือเล่มนี้เป็นผลงานวิจัยจากโครงการ "อารมณ์กับจริยศาสตร์" ภายใต้ชุดโครงการเวทีวิจัยมนุษยศาสตร์ไทย ซึ่งได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) โครงการนี้เกิดจากความร่วมมือของนักวิชาการทางด้านปรัชญาและศาสนาที่มีประสบการณ์และรุ่นใหม่จากสถาบันการศึกษาต่าง ๆ ซึ่งตระหนักรู้ถึงข้อจำกัดของแนวการศึกษาทางปรัชญาในประเทศไทยและต่างประเทศที่ยึด "เหตุผล" เป็นหลักในการพิจารณาหาความจริงหรือข้อสรุปต่าง ๆ ทางปรัชญา การศึกษาปรัชญาตามจารีตที่ผ่านมาตกอยู่ใต้สมมติฐานที่ว่า "เหตุผล" เป็นสารัตถะของมนุษย์และเป็นสมรรถนะหลักที่ช่วยให้มนุษย์สามารถเข้าถึงความจริงของสิ่งต่าง ๆ ส่วนอารมณ์ความรู้สึกอันเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตมนุษย์กลับถูกมองว่ามีความโน้มเอียงที่จะทำให้การรับรู้ความจริงพร่ามัว หรือทำให้ความจริงบิดเบือนไปจากที่ควรจะเป็น ดังนั้น ในการวิเคราะห์ปัญหาต่าง ๆ ทางปรัชญา ก็มักจะเริ่มต้นจากการค้นหาข้อเสนอหลักของนักปรัชญาและเหตุผลสนับสนุนที่พวกเขาให้ไว้ แล้วสืบสวนต่อไปว่าเหตุผลในข้อเสนอเหล่านั้นมีความเป็นเหตุผลมากน้อยเพียงใด ความสมเหตุสมผลจะเป็นเงื่อนไขสำคัญสำหรับเป็นเกณฑ์ตัดสินว่าอะไรคือความจริง อะไรคือความเท็จ

ในการวิเคราะห์ทางจริยศาสตร์ก็เช่นเดียวกันต่อคำถามที่ว่าชีวิตที่ดีคืออะไร อะไรคือชีวิตและสังคมที่พึงปรารถนา อะไรคือหลักเกณฑ์สำคัญที่จะใช้ตัดสินว่าอะไรคือความดี อะไรเป็นสิ่งที่พึงปรารถนาสำหรับมนุษย์ "ความเป็นเหตุผล" มักเป็นคำตอบสุดท้ายเสมอ จะเห็นว่า "เหตุผล" มักจะถูกเสนอให้เป็นรากฐานแห่งการแสวงหาความจริงเชิงจริยธรรมของมนุษย์เสมอมา แต่บทความต่าง ๆ ในโครงการ "อารมณ์กับจริยศาสตร์" นี้จะให้แนวทางที่แตกต่างออกไป กล่าวคือ "อารมณ์ความรู้สึก" ในบริบทต่าง ๆ ได้ถูกนำมาเป็นประเด็นหลักในการพิจารณาปัญหาจริยธรรม โดยนำเสนอบทความวิจัยที่จะช่วยให้ผู้อ่านมองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์ความรู้สึกกับวิธีที่มนุษย์จะอยู่ร่วมกัน ความหมายและความสำคัญของอารมณ์กับชีวิตทางจริยธรรม


(บางส่วนจาก คำนำจากหัวหน้าโครงการ)

480 pages, Paperback

First published September 1, 2011