Ester Labuschagne en Nonthando Majolo het saam groot geword op 'n afgeleë plaas in die Oos-Kaap. Boesemvriendinne gewees – tot een dag van verraad. Nou, soveel jare later, met Nonthando se dogter Mila self al 'n volwasse vrou, kom spook die verlede by Ester. Somtotaal is 'n storie wat geen leser onaangeraak sal laat nie.
Hoe kom 'n mens by 'n somtotaal van die verlede uit waarop 'n beter toekoms gebou kan word, sonder bitterheid of haat?
Dis waardeur Esther en Milo moes worstel om sin te maak van 'n tydperk toe politiek en kultuurverskille 'n skeiding gemaak het waaragter weersin en vooroordeel gerieflik verskuil kon word.
Somtotaal is 'n aangrypende, boeiende verhaal van twee vroue wat op hulle eie manier hulle verlede moes deurwerk, en uiteindelik verwerk, om 'n sirkel van liefde te kon voltooi. Dis 'n hartseer, pynlike ervaring, vir sowel die karakters as die lesers, maar die uiteinde bring vrede en 'n nuwe hoop vir liefde en al die moontlike fasette daarvan. 'n Treffende boek.
Ester en Nonthando het saam op ‘n plaas in die Oos Kaap grootgeword. Ten spyte van ‘n ouderdomsverskil van 2 jaar, was hulle soos susters en Nomsa, Nonthando se ma, meer van ‘n ma vir Ester as wat Magdaleen, Ester se bloedma, ooit was. Hulle het saam die doodsengel se aanslae ervaar; mense se vooroordele beleef en mekaar se diepste geheime geken.
Maar nou, etlike dekades later, staar Ester na ‘n handvol pille. Die skuld van die verlede het haar ingehaal. En Mila, Nonthando se dogter, nou ‘n gesiene terapeut in Johannesburg, kry ‘n oproep uit die Oos Kaap: Nonthando is oorlede. Sy moet teruggaan na haar verlede en na alles waarvandaan sy gevlug het.
Die aanhaling op die agterblad som die temas van berou en vergifnis baie goed op: ‘Jammer is nooit genoeg nie. Jammer is vir per ongeluk teen iemand stamp in ‘n besige winkel..... Daar bestaan nie ‘n woord wat kragtig genoeg is om jare se pyn ongedaan te maak nie.’
Om egter te sê dat dit die enigste tema van belang in die roman is, sou die inhoud ‘n onreg aandoen. Verskeie sosiale vraagstukke word aangeraak, maar ‘n tema wat vir my sterk uitgestaan het is die definisie van en verhouding met ‘n ma. Nomsa, Magdaleen en Ester se kinders se stryd met begrip vir hulle ma’s se keuses, wense en drome, was vir my die hoogtepunt van die boek. Die magteloosheid van onbegrip en die daaropvolgende frustrasie in hierdie verhoudings word meesterlik uitgebeeld.
Die skryfster is geen onbekende nie en lesers van haar vorige boeke sal ongetwyfeld ‘Somtotaal’ ook geniet. 4 sterre van my.
hierdie boek bevat baie moeilike onderwerpe. dit is nodig.
ek kon elke karakter 'voel' en ek dink die skrywer het elkeen baie goed beskryf. die enigste rede hoekom ek dit net 3 sterre gee, is dat ek dink die boek kon veel langer gewees het. dit het net te vinnig vir my gegaan en te vinnig tot 'n einde gekom. dit sal dalk nie ander mense pla nie, maar ek hou van dik boeke en baie detail.
Met die lees van die treffende eerste sin van Somtotaal, het skrywer, Anchien Troskie, my volle aandag gehad. Ook daarin geslaag om dit einduit te behou. Terwyl die aanvangsparagrawe dit duidelik gemaak het dat daar verwydering was tussen Ester en Nonthando Majolo, haar hartsuster, ontknoop die skrywer met geduld en dissipline die geheime en drama van die verskillende karakters en hulle verhoudings. My teorieë oor die aard van die skuld wat vir Ester uitmergel, is almal uiteindelik verkeerd bewys.
Die struktuur van die storielyn was goed beplan en ingedeel onder afdelings wat uiteindelik die lewensloop van Milagro, Nonthando se dogter, perfek opsom: vrees, verlies, verandering, vernedering, verdriet, vrede, vreugde. Dit was vir my realisties dat vrede vreugde moes vooruitgaan, want sonder vrede oor die verlede is vreugde, myns insiens, nie moontlik nie.
Die verhaal het baie te make met die toestande in die apartheidsera, maar spoel oor na die post-apartheidstyd. Ek gaan myself nie begewe in politieke kommentaar nie, want die emosionele stryd binne die onderskeie verhoudings, is dié aspek wat my die meeste aan die hart gegryp het. "Almal het ’n geheim, ’n skande, ’n vernedering of ’n verwerping wat soos ’n doring in die vlees sit." (Bl. 185)
Die skryfstyl is ongeforseerd en eerlik. Ek het wel gewens dat ek die Xhosa kon verstaan, want die paar sinne hier en daar, die uitroepe of vermanings, is waarskynlik ryker as wat my afleiding telkens was. Dit was egter nie steurend nie. Ek dink dat hierdie ’n boek is wat ’n tweede lees regverdig en gee gemaklik vier sterre.