Hoe fel de zon die dag ook scheen, 10 mei 1940 luidde een zwarte periode voor Nederland in. In deze verhalenbundel neemt Arend van Dam zijn lezers mee terug naar de oorlogsjaren die onze geschiedenis voorgoed hebben getekend. In twintig verhalen maken we kennis met bekende en minder bekende mensen. Zo ontmoeten we olympisch atlete Rie Mastenbroek, maar ook Miep Gies, die de familie Frank hielp tijdens hun onderduik. We ontmoeten helden als Hannie Schaft en Erik Hazelhoff Roelfzema, maar ook Guus en Lienke, die de oorlog aan de andere kant van de wereld meemaakten in Nederlands-Indië.
Hoe fel de zon ook scheen is een indrukwekkende verhalenbundel van Zilveren Griffel-winnaar Arend van Dam over een periode in onze geschiedenis die nooit vergeten mag worden. Om voor te lezen aan kinderen vanaf zeven jaar of zelf te lezen vanaf negen jaar, met sfeervolle illustraties van Alex de Wolf.
Verhalen over de Tweede Wereldoorlog, zijn die er al niet genoeg? Is deze periode onderhand niet uitgemolken? Daar kan ik kort over zijn: Nee.
De 20 (voorlees)verhalen in 'Hoe fel de zon ook scheen' zijn geschreven voor een jong publiek vanaf 7 jaar. Arend van Dam laat zien dat de oorlog voor de meeste mensen op een gewone, zonnige dag begon. En in tegenstelling tot onze huidige beeldvorming was de oorlog niet zwart-wit; vandaar de kleurige afbeeldingen van Alex de Wolf.
Op een toon die echt past bij een dergelijk jong publiek komen meerdere thema's aan de oppervlakte, zonder het zwaar te maken. Het verhaal van Guus en Lienke in Nederlands-Indië bijvoorbeeld: Guus gaat als gevechtspiloot naar Australië en wordt gescheiden van zijn vrouw wanneer de Japanners Java bezetten. Genoemd wordt dat de Nederlanders opgesloten zaten, maar geen details. Later hoort een kind de andere verschrikkelijke dingen toch.
Een paar jaar geleden had ik nog aarzelend gekeken naar de combinatie van dit boek en doelgroep. Nu denk ik dat met het veranderde gebruik van media door de jongere bevolkingsgeneratie behoefte is aan dit boek. En laat Arend van Dam een goede vertolker zijn van deze uitgebreide diverse geschiedenis! (En alle andere historische onderwerpen.)
Al jaren ben ik er van overtuigd dat de boeken die Arend van Dam schrijft, inhoudelijk heel goed passen in de midden-en bovenbouw van het basisonderwijs. Ik dacht dan in eerste instantie ook: "Dit boek hoef ik niet te lezen; het kan zo wel in de categorie 'geschikt'." Maar door de interesse van onze oudste zoon in geschiedenis- en oorlogsverhalen, lag het boek tóch bij ons thuis, werd ik er naartoe gezogen en heb ik het tóch gelezen. De korte verhalen - zo kenmerkend voor de boeken van Arend van Dam - over bekende en minder bekende mensen die geleefd hebben tijdens de WOII, spreken heel veel kinderen aan. Dit thema is altijd een topper in (school)bibliotheken. De korte zinnen, vlotte tekst en de lengte van de hoofdstukken dus heel toegankelijk voor ook incidentele- en niet-lezers. Alleen is hier ook écht een volwassene bij nodig die het boek gebruikt in een geschiedenis-/aardrijkskundeles, een boekintroductie of een boekenkringactiviteit waarbij het boek aan twee leerlingen wordt gegeven om dit boek te onderzoeken en vervolgens aan de klas te presenteren.
Het boek vind ik geschikt voor groep 6, 7 en 8 maar ook eerste klas(sen) van het VO.
Een prachtig geïllustreerd hardcover boek Hoe fel de zon ook scheen, een geschiedenis boek met 20 verhalen over bekende en minder bekende personen tijdens de tweede wereldoorlog. In het voorwoord vertelt Arend van Dam dat hij de oorlog niet heeft mee gemaakt maar wel de verhalen van zijn ouders en meester hoorde, omdat de plaatjes in zijn schoolboek altijd zwart/wit waren heeft hij nu de verhalen met kleur geschreven. De illustraties zijn van Alex de Wolf.
Nu is het mijn beurt om verhalen door te geven. Wat ik wil vertellen is dit: oorlog is niet alleen van vroeger, uit de tijd van de zwart-witfoto’s. Ook nu moeten we elke dag ons best doen om de vrede te bewaren. Arend van Dam
Voor de jeugd is dit een geweldig mooi geïllustreerd boek om kennis te maken met alles wat er gebeurde in de Tweede wereldoorlog. Verhalen over bekende en minder bekende Nederlanders geven de kinderen een inkijk hoe het die oorlogsjaren is verlopen. Zelf had ik ook enkele verhalen waarvan ik nog nooit gehoord had. Een naslag werk voor kinderen in het basisonderwijs. De korte hoofdstukken zorgen dat de kinderen het makkelijk lezen en de geschiedenis tot zich kunnen nemen.
Enkele verhalen die er in staan zijn:
Het verhaal over De Olympische spelen in Berlijn, Adolf Hitler aan de macht, de oorlog was nog niet begonnen, maar Adolf Hitler was al de baas over Duitsland. Het gaat over Ria Mastenbroek de zwemster die mee deed aan de olympische spelen en welk gevoel ze daar had, tussen al die vlaggen met hakenkruisen. Trots was ze niet op haar medailles want het ging daar niet om de sport maar om Hitler, die stond bovenaan.
Hoe fel de zon ook scheen. De Duitse inval. Dierenpark Ouwehand ligt op de Grebbenberg en er worden honderden soldaten in het dierenpark klaar gestoomd om een eventuele aanval van Duitsland daar tegen te houden. Maar wat gebeurde er met de dieren?
Het was een mooie tijd. De zon scheen uitbundig. Elke dag stonden er mensen in de rij voor de kassa van de dierentuin. Ze waren in vakantiestemming. Het zou vast geen oorlog worden. Niet met dit mooie weer
Een kleine stad voor een grote held. Het verzet van luitenant George Maduro. Het verhaal hoe Madurodam eigenlijk is ontstaan. Voor mij een heel nieuw verhaal.
Het verhaal over De Februaristaking van 1941 en Het beeld van de dokwerker gemaakt een aantal jaren na de tweede wereldoorlog, als herinnering van deze staking. Waarom was er deze staking? Als ik nu het beeld zie kijk ik er toch anders tegenaan.
Natuurlijk ook het bekende verhaal over Het meisje met het rode haar, Hannie Schaft een meisje uit het verzet.
De kinderen van de Hollandse Schouwburg. De reddingsactie van Walter Süskind en Henriëtte Pimentel. 600 honderd kinderen werden er gered door deze twee.
Hoe moest dat gaan met al die kinderen als de oorlog ooit voorbij zou zijn? ”Ik durf er haast niet aan te denken,” zei Henriëtte. “Ik begrijp wat je bedoelt,” zei Walter. “Zullen ze ooit hun eigen ouders terug vinden?”
Een natuurlijk het verhaal van Wilhelmina en Juliana. De wederopbouw. De terug keer van de Koningin op 13 maart 1945 in Zeeland samen met haar eigen soldaten van oranje Erik en Peter waar ook een verhaal over gaat.
Ik heb genoten van dit boek, had ik het vroeger op school maar gehad, dan had ik veel meer over de geschiedenis van de oorlog geweten, dit is ook weer zo’n boek wat in geen schoolbibliotheek mag ontbreken. Omdat dit nooit vergeten mag worden.
Arend van Dam is een kei in het vertellen van geschiedenisverhalen. Hij schreef meerdere boeken waarmee hij lezers meenam door de tijd en naar verschillende continenten. Bij Van Holkema & Warendorf verscheen Hoe fel de zon ook scheen waarin van Dam diverse verhalen over de Tweede Wereldoorlog heeft gebundeld en herverteld op het niveau van kinderen. Alex de Wolf voorzag ook dit boek van zijn herkenbare illustraties.
Hoe fel de zon ook scheen bevat twintig verhalen van bekende en minder bekende mensen die de oorlog hebben meegemaakt. Zo valt er te lezen over Anne Frank, Koningin Wilhelmina, soldaat van Oranje en Walter Süskind. Over het beeld van de dokwerker, over het meisje met het rode haar, over Jan en over Hannelore. Maar ook het verhaal van Anton Mussert, leider van de NSB wordt verteld. Zo wordt door het vertellen van verschillende verhalen een breed beeld van de oorlog geschetst.
Doordat van Dam persoonlijke verhalen heeft gebundeld, gaat de oorlog, die voor de kinderen van nu een haast niet te overziene tijd geleden heeft plaatsgevonden, toch leven. De verhalen gaan niet alleen in op feitelijkheden die hebben plaatsgevonden, maar ook op gevoelens en gedachten die de mensen en kinderen hadden. Daardoor wordt duidelijk dat, ook al is het allemaal lang geleden, de gevoelens die zij hadden dezelfde kunnen zijn als die zij vandaag ervaren. Het nodigt uit om gesprekken aan te gaan over hoe jij je zou voelen als jij in de schoenen van de mensen in de oorlog had gestaan, wat zou jij doen?
De fijne schrijfstijl van van Dam, het eenvoudige taalgebruik en de stuk voor stuk afgeronde verhalen zorgen ervoor dat de oorlog toegankelijk wordt voor het jonge kind. De kleurrijke illustraties van de Wolf zorgen ervoor dat de verhalen nog net iets meer gaan leven. Kinderen vanaf een jaar of 9 kunnen het goed zelfstandig lezen, vanaf een jaar of 7 voor te lezen.
In twintig heel verschillende verhalen leer je gebeurtenissen en feiten die zich afspeelden rondom de Tweede Wereldoorlog. Zo gaat het eerste verhaal over de Olympische spelen vlak voor de oorlog en het tweede verhaal over de vervolging van Joden. Elk verhaal is kort, wat het goed behapbaar maakt voor jonge kinderen om zelf te lezen of voorgelezen te worden.
Nu ben ik niet bepaald een jong kind meer, maar leren doe ik toch dankzij dit boek. Ik heb redelijk veel gelezen en gekeken wat betreft de Tweede Wereldoorlog maar toch leer ik in dit boek feitjes kennen waar ik nog niet eerder van had gehoord. Interessant dus!
De illustraties ondersteunen de tekst perfect. Het maakt het meteen zoveel visueler dan alleen tekst.
De titel is ook perfect voor dit boek. Bij oorlog denk je toch snel aan grauw en grijs, maar niets is minder waar. Ook in tijden van oorlog heb je lekker weer, schijnt de zon en worden er dagjes uit gepland. Als voorbeeld het verhaal over Ouwehand dierenpark; twee jaar na het begin van de oorlog ging het park weer open, nadat de directeur zijn roofdieren aan het begin van de oorlog heeft moeten afschieten. Triest, maar echt waar. Ongelooflijk toch?
Een fantastisch boek. Leerzaam maar op een heel slimme manier geschreven. Door middel van korte verhalen en veel dialogen komen de mensen echt tot leven en is het nergens saai. Dit boek is absoluut een aanrader, voor jong én oud!
Recensie ‘Hoe fel de zon ook scheen’ van Arend van Dam
Oorlog is niet zwart-wit
Door Carien Touwen
Voor de kinderen van nu is de Tweede Wereldoorlog heel lang geleden. Natuurlijk is het heel fijn dat Nederland al 75 jaar in vrede leeft, maar dat betekent niet dat we deze zwarte bladzijde uit onze geschiedenis moeten vergeten. De verhalen uit deze oorlog zijn belangrijk en moeten verteld worden, niet alleen in geschiedenisles op de middelbare school maar ook aan jonge kinderen. De verhalenbundel ‘Hoe fel de zon ook scheen’ van Arend van Dam is ideaal om kinderen een beetje te doen begrijpen wat zich in die vijf moeilijke jaren heeft afgespeeld. En om te laten zien dat oorlog niet zwart-wit is.
Prachtig boek met, zoals we van Arend van Dam gewend zijn, mooie, soms ontroerende verhalen. Het thema van de Tweede Wereld Oorlog is niet makkelijk te verwoorden voor kinderen, maar het is heel goed gelukt. In combinatie met de mooie illustraties van Alex de Wolf maken de verhalen het tot een compleet boek. Ook heel bruikbaar tijdens de geschiedenislessen op school!
Een mooi en toegankelijk boek voor een bovenbouw klas. In het boek staan verschillende korte verhalen, die zich afspelen in de tijd van De Tweede Wereldoorlog. Het gaat om bekende en minder bekende verhalen.
Er is soms wat uitleg nodig voor kinderen en dus beter als het boek wordt voorgelezen of bij een boekenkring wordt behandeld.
Mooi boek over de Tweede Wereldoorlog met verschillende onderwerpen. De laatste zinnen van het laatste verhaal vind ik erg sterk. Handig om te gebruiken als leerkracht.