Beminnen is een pamflet in de serie Nieuw Licht. Filosoof Marli Huijer bestudeert in Beminnen de ideologie van de seksuele vrijheid. Hebben we sinds de revolutie van de jaren zestig werkelijk aan vrijheid gewonnen? Onophoudelijk vertellen we of we homo, hetero, poly-amoureus, happy single of monogaam zijn. Mensen en culturen die er anders over denken, willen we bekeren tot onze vrijheid. Aandacht voor hoe we beminnen en of we er wel van genieten, is er nauwelijks. De Franse denker Michel Foucault vond dat het accentueren van de seksuele gerichtheid de vrijheid niet vergroot, maar juist beperkt. Filosoof Marli Huijer herleest zijn Geschiedenis van de seksualiteit en vraagt zich af hoe te beminnen zonder je in een identiteit vast te leggen. In Beminnen pleit Marli Huijer voor een nieuwe seksuele revolutie.
Dit was een zogenaamde essay, wat mij betreft had ik nog wat meer mogen lezen van haar. Misschien haar andere schrijfsels gaan opzoeken? Zij toetst haar bevindingen aan een stuk van Michel Foucault, die voor mij overigens amper te volgen is. (Wel een uitdaging om dat stuk eens uitgebreid te bestuderen, wil ik nog meer filosofie tot mij kunnen nemen.) Zij neemt de sociale media (voornamelijk Twitter) als voorbeeld en constateert, dat het bijna een 'verplichting' is jezelf te uiten over je seksuele geaardheid en daar dan vervolgens naar 'moet' gaan leven, omdat je jezelf in een hokje hebt geplaatst en de anderen zich daaraan kunnen toetsen. In feite geeft ze in haar laatste hoofdstuk een mooie samenvatting: "Foucault opende met De wil tot weten mijn ogen voor iets wat ik voordien niet had gezien: seksuele vrijheid gaat niet over het uitspreken van seksuele identiteiten, maar over de vrijheid tot het doen van liefde. Die positieve vrijheid zou zo groot mogelijk moeten zijn en zo veel mogelijk volwassenen moeten omvatten. Omdat te bereiken is het niet nodig dat we andere landen, culturen of religies bestrijden of bevrijden. Vrouwen, homo's of anderen in andere landen en culturen hoeven niet te wachten op onze heldhaftige strijd of redding. Wel kunnen we aansluiten bij initiatieven die individuen of groepen zelf op het gebied van de seks of andere lusten nemen, en deze ondersteunen." Heel interessant was het om te constateren, dat ik mijzelf als een heel nieuw seksueel wezen heb geprofileerd op twitter en dat het me nu duidelijk is geworden, dat men daar geen raad mee wist... maar dat terzijde!
Een mooi betoog voor het gevaar van seksuele identiteiten voor onze seksuele vrijheid, gebaseerd op het werk van Foucault. Te strikt vasthouden aan seksuele identiteiten (vb: ik ben een monogame, heteroseksueel vrouw) kan leiden tot het afsluiten van de ander, het dichttimmeren van seksuele verlangens en tot meer biopolitieke controle om op sociaal wenselijke manieren te verlangen. Wij hoeven ons volgens Marli niet tot één identiteit vast te leggen om op politiek niveau te strijden voor meer seksuele en relationele vrijheid aangezien wij ons ook kunnen uitspreken op basis van een kritiek van de normalisering en biopolitieke controle in het algemeen, zonder onze eigen relationele status en seksualiteit uit de doeken te doen. Erg interessant! Een quote die het kernargument van het boek mooi samenvat:
"Het idee dat zwijgen [over seksuele identiteiten] meer vrijheid geeft dan spreken liet ik al snel varen. Al was het maar omdat het uitwisselen van ervaringen onmisbaar is om met elkaar te kunnen bedenken hoe je liefdes- en vriendschapsrelaties kunt vormgeven. Er is één maar: hoe minder het spreken een vorm van bekennen is, des te beter het lukt om die vrijheid in de praktijk te brengen. Het uitzoeken hoe relaties eruit kunnen zien en dat proberen is relevanter dan precies te vertellen wat je bent. Films, verhalen, en voorbeelden van hoe anderen dat doen of deden kunnen daarbij een inspiratiebron zijn. Terughoudendheid in je vastleggen in wat je bent en het oordelen over wat de ander is, in combinatie met het vertellen en doorgeven van verhalen over wat mensen in het seksuele kunnen doen, geeft de vrijheid om tot nieuwe, onverwachte vormen van beminnen te komen" (p. 70-71).
Een essay over een hoofdstuk uit het boek van M. Foucault "De wil tot weten". Het essay dwingt tot nadenken, wat ten slotte de bedoeling is van een goed geschreven essay.
"Zonder seksuele identiteit geen seksuele rechten, zonder de bekentenis (die voortvloeit uit de identiteit) wordt de seks bezet met geboden en gedragsregels die de vrijheid inperken."
Link tussen huwen en gender identiteit: "Terwijl de seksuele keuzevrijheid toeneemt, nemen de mogelijkheden tot een duurzame verbintenis af."
"Zelfs aangerand en verkracht zijn identiteiten geworden waarrond vrouwen zich kunnen identificeren."
"Het verdedigen van vrouwen- en homorechten is in dienst komen te staan van onverdraagzaamheid ten opzichte van andere culturen en religies."
Foucault: "De roep om seksuele vrijheid onderwerpt ons aan (de) macht."
Interessante uiteenzetting en enorm fijne, leuke schrijfstijl. Ik ben op zich met het punt eens - ik heb echter eerder het gevoel dat Foucaults 'blik' op het ingenomen standpunt het eerder afzwakt dan ondersteunt gezien zijn seksuele voorkeuren. Wellicht niet eerlijk om iemands identiteit en werk als één te zien; ik ga er nog over nadenken.
De basis in eerdere filosofische werken is, zoals vaker in deze kleine reeks, wat mij betreft redelijk ver te zoeken, maar de gedachtegang en concluderende oproep van dit boekje zijn sterk en duidelijk: Laten we stoppen onszelf seksueel te limiteren en te labelen; laten we open en eerlijk over seks communiceren en kijken naar wat wij en anderen doen in plaats van enkel te kijken naar hoe we dat moeten benoemen. Ik ben al vrij lang anti-seksueel-label, maar dit boek heeft die gevoelens versterkt en het nog duidelijker gemaakt hoe belangrijk het voor mij persoonlijk is dat we fluïde seksualiteit mogelijk maken in de huidige wereld.
Het is mijn vakantietopper van de vakantie naar Amerika. De titel klopt helemaal: dit boekje gaf mij een nieuw licht op hoe wij omgaan met seksualiteit. Ik dacht dat ik een redelijke "vrije denker" was. Dit boekje geeft een mooie spiegel. En dikke chapeau voor Marli die een moeilijk onderwerp toch makkelijk weet te beschrijven.