Pas als de schrijver August Voois het manuscript van zijn nieuwe roman bij zijn redacteur heeft ingeleverd, beseft hij dat hij de namen van zijn personages niet heeft veranderd. De mensen die hij kent en die een rol in zijn boek spelen, komen er onder hun eigen naam in voor. August denkt dat hij nog alle tijd heeft om daar iets aan te doen, maar hij krijgt onaangekondigd bezoek van een man met een merkwaardig bericht: de werkelijkheid zit anders in elkaar dan August altijd dacht. De man stelt August een bizarre ruil voor. En August gaat er zowaar geestdriftig op in. Dit zou voor hem wel eens de mogelijkheid kunnen zijn om te ontsnappen aan zijn vastgelopen leven. Of toch niet? List en leed is een komedie met een ernstige ondertoon. Welke rol kan literaire fictie nog spelen in een wereld waar waarheid en verzinsels soms niet meer van elkaar te onderscheiden zijn? List en leed is een roman vol leven, humor en raadsels _ na het lezen van dit boek kijk je zeker niet meer op dezelfde manier naar de wereld. Arie Storm (1963) schreef met List en leed zijn elfde roman. Zijn vorige boek is Het horrortheater van de Nederlandse literatuur (2019). Over Een diadeem van dauw: "Radicale, kunstige roman.' MARJA PRUIS, DE GROENE AMSTERDAMMER "Soepel en haast onmerkbaar strak geschreven.' THOMAS DE VEEN, NRC HANDELSBLAD Over Het horrortheater van de Nederlandse literatuur: "Dit is het dus _ de chaos, wat wordt verzwegen, het schurende, het malende brein _ waar Storm het over heeft als hij het over literatuur heeft. Het is tevens waarom ik Storm graag lees.' GERWIN VAN DER WERF, TROUW
Arie Storm (Den Haag, 20 juli 1963) is een Nederlands schrijver en literatuurcriticus. Hij debuteerde in 1994 met de roman Hémans duik, die vervolgens werd genomineerd voor de Debutantenprijs. Tegenwoordig schrijft hij voor Het Parool en Vrij Nederland, vroeger publiceerde hij ook in Bzzlletin en Snoecks Almanak. Hij was van 2012 tot 2014 te horen als literatuurrecensent in de TROS Nieuwsshow op NPO Radio 1 (zaterdagmorgen rond half 11).
Vervreemdend boek dat als een trein leest; personage August en schrijver Arie Storm van plaats wisselen terwijl ze het boek List en leed schrijven.
Citaten die goed beeld van het boek geven:
Motto: "You may find yourself in a beautiful house, with a beautiful wife And you may ask yourself, "Well, how did I get here?" Talking Heads, 'Once in a Lifetime
August keek naar de auto en constateerde onthutst dat de roman waaraan hij werkte en die van commentaar was voorzien door zijn redacteur, echter, ja, reëler was dan zijn eigen leven.
Het had er alle schijn van dat gebeurtenissen die ik in mijn romans be schreef invloed hadden op wat er in mijn leven buiten die romans gebeurde, zonder dat mensen hun gedrag bewust veranderen omdat ze conclusies trekken op basis van wat er in mijn romans plaatsvond of werd beweerd.
mijn realiteitinstructeur, Chuck.
Je ziet tegenwoordig veel schrijvers koketteren met een vergelijkbare jeugd, maar ik kom wérkelijk uit zo'n buurt.
Toen Chuck erbij was komen zitten had Arie Storm uitgelegd dat een romanpersonage alleen bestaat zo lang iemand over het personage leest of schrijft. 'Een personage is nooit ergens anders dan waar hij is,' had hij gezegd. Dat klonk behoorlijk cryptisch, maar August begreep het wel. Een personage kon nooit uit het boek stappen waarin hij zich bevond.
Leuke woordgrap met epicentrum: Maar hier is het episch centrum, het verdwijnpunt, de kern waar fictie en werkelijkheid in elkaar overgaan.
Zoals Nabokovs beroemde eerste zin van Geheugen, spreek luidt (een zin die ik uit mijn hoofd ken en die naar Shakespeare schijnt te verwijzen): 'De wieg schom melt boven een afgrond en het gezond verstand zegt ons dat ons bestaan niet meer is dan een vluchtig kier tje licht tussen twee eeuwigheden van duisternis.'
Ik heb wel eens gelezen dat in elke romantische relatie tussen twee mensen er in feite zes mensen bij betrokken zijn. Je hebt de twee mensen die ze gewoon zelf zijn. Er zijn de twee personen zoals ze zichzelf zien. En er zijn de twee personen zoals ieder van hen door de ander wordt ge zien. Maar er is natuurlijk sprake van nog meer personen. Je hebt ook de persoon zoals die wil worden ge zien door de ander.
'Houd die map goed bij je,' zei Chuck. 'Je zult hem nodig hebben. We hebben de inhoud ervan zorgvuldig samengesteld met behulp van Arie Storm. Dat was vrij lastig. Hij heeft de neiging fictie en werkelijkheid door elkaar te halen.'
Beste August, Welkom in je nieuwe omgeving, die gewoon je oude omgeving is, maar dan het origineel daar van. Ik schrijf weliswaar August, maar je bent nu Arie, en die naam moet je vanaf nu ook gebruik ken.
[een recensent zegt in het cafe] Bij jou', en hij wees naar mij, 'is alles licht. Als het maar even ergens een kant op dreigt te gaan dat het werke lijk ergens over zal gaan, maak je een grap. Je vlucht. Het is best leuk om te lezen, maar het is niks. Het gaat nergens over.'
August realiseerde zich dat hij door een papieren wereld reed,' tikte hij. Dat vatte zijn situatie in één zin samen. En zo ging August aan de slag. Van personage was hij schrijver geworden.
De twee werelden, die van de werkelijkheid en die van de fictie, zijn weer in evenwicht met elkaar. Iedereen kan verder maar ik zou niet weten waarheen.
Het idee achter dit boek (schrijver wisselt van plaats met hoofdpersonage) is best wel interessant, maar ik ben niet enthousiast over de manier waarop het uitgewerkt is. Wat mij het meest stoort doorheen het verhaal is de constante vermelding van citaten, stukken uit films en titels van boeken. Ik heb helemaal niets tegen literaire tips of verwijzingen die iets toevoegen aan een plot, maar in dit geval heb ik enkel het gevoel dat de schrijver wil uitpakken met zijn uitgebreide kennis van kunst en literatuur, op een manier die op mij bijna pedant overkomt. Het kan misschien een extra hulpmiddel zijn om het beoogde ‘vervreemdende’ effect te bereiken, maar op een bepaald moment creëert Arie Storm hier zo’n afstand mee dat ik het bijna had opgegeven.
Hoe is het om in een roman te leven? Arie Storm geeft een uniek kijkje achter de schermen. En passant moet hij iets belangrijks rechtzetten, maar het blijft lang onduidelijk of dat lukt.