Ad ten Bosch, afkomstig uit een familie met een bijzondere geschiedenis, groeide op tussen de boeken. Uiteindelijk zou hij zelf alle kanten van het boekenvak leren kennen: als drukker, boekverkoper, uitgever en schrijver. Zijn memoires lezen als een verslag van een avontuurlijk leven en een geschiedenis van het Nederlandse boekenvak ineen.
Ad bracht zijn jeugd door in Zutphen, waar zijn vader boekhandel Van Someren en Ten Bosch runde. Na de grafische school zocht hij het avontuur in Canada, waar hij als chauffeur in de mijnen wagens ter grootte van een eengezinswoning bestuurde. Uiteindelijk zou hij terugkeren en de boekhandel van zijn vader overnemen, en later ook uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep. Hij leerde tijdens zijn leven in en rond de literaire wereld vele beroemde schrijvers kennen, met wie hij vriendschappen sloot en soms ook verbrak: Ida Gerhardt, Harry Mulisch, Jeroen Brouwers, Ilja Leonard Pfeijffer, Christiaan Weijts, Gerrit Komrij en vele anderen.
Ik heb van dit boek genoten, vooral omdat ik in Zutphen naar de middelbare school ging dus alle plaatsen, straten en ook veel mensen herken. En ik ben altijd erg geinteresseerd in het boekenvak dus dit was voor mij een heerlijk leesplezier.
Boekervaring: De IJssel stroomt feller dan de Amstel
Op het omslag van De IJssel stroomt feller dan de Amstel, herinneringen van boekverkoper, uitgever en schrijver Ad ten Bosch, staat levensecht een papiervisje afgebeeld. Toen ik het boek even terzijde had gelegd naast mij op de bank, kwam ineens mijn man dreigend aanlopen met een handdoek, gebaarde mij opzij te gaan; het was duidelijk, hij wilde een insect doodslaan. Toen ik zag om welk onschuldig schepsel het ditmaal ging - meestal is het een vliegend insect - proestte ik het uit. Het had niet veel gescheeld of hij had het boek een ferme mep verkocht.
Dat had het niet verdiend. Het is zoals alle boeken van Van Oorschot prachtig sober uitgegeven, op dat grafische grapje na. En van het lezen van deze memoires heb ik geweldig genoten.
Ad ten Bosch heb ik leren kennen toen hij uitgeverij Atheneum - Polak & Van Gennep had overgenomen van Johan Polak. Ik heb hem nog geholpen bij de redactie van De Gewaden der Levenden van mijn lievelingsschrijver James Purdy, wat een moeizame klus was, want zoals je kunt lezen was het helemaal geen goede vertaling. Johan Polak was blij met de door mij aangereikte titel van Garments the Living Wear en ik was blij met zijn compliment.
Voor dit tijd was Ad ten Bosch boekhandelaar te Zutphen, een stadje waar ik dankzij hem altijd nog eens heen wilde en nu helemaal. Ik ga daar maar eens logeren zodra de wereld wat gekalmeerd en veiliger is.
Wie van boeken houdt, geïnteresseerd is in het boekenvak, schrijvers en literatuur, en ook van anekdotes en stijlvolle roddel, kan ik dit boek zeker aanraden. Een ontroerend portret van de legendarische dichteres Ida Gerhardt, ontmoetingen met Mulisch, Pfeijffer, Komrij, de teloorgang van Ten Bosch’ vriendschap met Jeroen Brouwers, elk hoofdstuk is vermakelijke kost, het geheel leest als een autobiografische roman. Komrij was het uiteraard, die mij tegen het eind deed schaterlachen.
Het is zonder meer leuk om te lezen over de stad waar ik zelf woon, de plekjes te herkennen en ook mensen in het boek tegen te komen die ik persoonlijk ken. De schrijver vertelt veel over de relaties die hij onderhield of onderhoudt met bekende schrijvers en uitgevers, maar vooral over zijn relatie met Ida Gerhardt. De anekdotes zijn prachtig, vaak humoristisch en (meestal) zonder venijn. Over zijn uitgeverij weidt hij naar mijn mening te veel uit. Het is weinig interessant om te lezen wie waar onder contract staat. In het eerste deel van het boek vertelt hij over zijn jeugd in Zutphen, zijn tienerjaren en zijn vertrek naar Canada. Hier is hij persoonlijk, maar naarmate het boek vordert schrijft hij zakelijker en kom je weinig meer over hem te weten dan dat hij hard werkt. Je zou het boek kunnen indelen in: a. zijn persoonlijke leven. b. zijn werk als boekhandelaar c. zijn werk als uitgever d. anekdotes over schrijvers. Zijn persoonlijk leven komt slecht uit de verf en zijn werk als uitgever wordt te gedetailleerd beschreven. Gelukkig maken de verhalen over de schrijvers en dichters veel goed en is het boek zeker de moeite waard om te lezen.
Wat begint als een klassieke autobiografie wordt na een paar hoofdstukken een verzameling anekdoten, roddels en afrekeningen in het literaire wereldje. Ik vond ze heerlijk om te lezen, al is het natuurlijk wel Voetbal International of Shownieuws voor lezers. De meeste schrijvers en dichters zijn bepaald niet gezellig, al kunnen sommigen behoorlijk innemen. Sommigen vallen door de mand (Hans Warren, Jeroen Brouwers, Jan Siebelink.) De les: Een goede pen gaat niet altijd samen met een grote geest. Overigens, Ad ten Bosch (1951) is ook de gemakkelijkste niet.
Het verhaal van een boekverkoper en uitgever. Geschreven door een man met hart voor het vak. Er komen aardig wat smakelijke anekdotes voorbij over het literaire leven in de jaren 80 en 90, maar soms gaan die ver voorbij goed fatsoen. Hij zegt ergens dat hij zich geen censuur laat opleggen; ik stel me voor dat er wel wat discussie is geweest met de redacteur, zowel wat betreft die ongepaste anekdotes als de stijl, want die is bij vlagen lelijk en houterig. Opmerkelijk voor een schrijver die toch veel gelezen moet hebben.
Hmm. Ik ging dit boek lezen omdat een snelle scan me het vermoeden had opgeleverd dat het over Harry Mulisch, Jeroen Brouwers (zaliger, ondertussen, leefde nog toen ik erin begon) en Ida M. Gerhardt zou gaan, en die komen er ook in voor, en tegelijk gaat het boek voornamelijk over uitgever Ad ten Bosch. Ik ben bang, dat het te weinig is. Leuke man, die een tijdje in Canada gewerkt heeeft en daar vermoedleijk de rest van zijn leven in de kroeg beeldend over kan vertellen, ik had toch liever meer over die anderen gehoord.
Over boekhandelaar, boekdrukken en schrijven in Zutphen en Amsterdam. Over bekende klanten, klanten en de boekhandelaar zelf. Over Ida Gerhardt, dichter.
In een ruk uitgelezen. Autobiografisch verhaal over (en dus van) Ad ten Bosch van (nu) boekhandel van Someren en ten Bosch in Zutphen. Veel herkenning bij de boekhandel en Zutphen, minder bij het deel over de uitgeverij, hoewel de informatie over de contacten met diverse auteurs interessante inzichten oplevert. Wat staccato geschreven en springerig verteld, maar zeer boeiend.