Χρήσιμοι ηλίθιοι

by Άντυ Βρόσγος

[…] Συνεχίζεται το θρίλερ με την «κλοπή του αιώνα» που έγινε στην Εθνική Πινακοθήκη. […] Γύρω στις 04:30, ο δράστης, αφού απενεργοποίησε τον συναγερμό, παραβίασε πόρτα αλουμινίου εξωτερικού χώρου και εισήλθε στον χώρο της έκθεσης. […] Άρπαξε τους πίνακες και στη συνέχεια κάθισε στα σκαλιά που οδηγούν στο υπόγειο και με ένα κοπίδι αφαίρεσε τα κάδρα. Οι κινήσεις του καταγράφηκαν από τις κάμερες ασφαλείας της Πινακοθήκης. […] (Ο Τύπος, Ιανουάριος 2012)


Αναρωτήθηκε τι διάολο είχε συμβεί αυτήν τη φορά. Του ξέφυγε μια βρισιά. Η σειρήνα εξακολουθούσε να χτυπάει στο δαιμονισμένο της τέμπο. Ξαφνικά ένιωσε λες και στην πλάτη του κυλούσαν παγάκια και μια ανατριχίλα διαπέρασε τη σπονδυλική του στήλη… […] Ο Άρης κινήθηκε προς τη Σπύρου Μερκούρη χωρίς να κοιτάζει πίσω του. Προσπαθούσε να καλμάρει τον ρυθμό που περπατούσε και θύμιζε περισσότερο βαδιστή στην τελική ευθεία. […] Οι σκέψεις του ήταν ένα κουβάρι χωρίς άκρη… Δεν καταλάβαινε τίποτα και φοβόταν… Φοβόταν πολύ…
(από το οπισθόφυλλο)

Genres: Crime

318 pages, Paperback

First published April 3, 2019

Reviews

[Thomas · Rating 4 out of 5]

Την άποψή μου μπορείτε να βρείτε και στον Βιβλιολόγο εδώ.

Βαθμολογία: 4/5

Μια κηδεία αποτελεί την αφορμή της επανένωσης μιας παρέας παιδικών φίλων, οι οποίοι θα καταστρώσουν σχέδιο να διαρρήξουν την Εθνική Πινακοθήκη. Παράλληλα, ο αστυνόμος Αποστόλου ερευνά την πρώτη αυτή πετυχημένη ληστεία στα χρονικά της Πινακοθήκης. Τρία έργα λείπουν: το «Γυναικείο κεφάλι» του Πικάσο, ο «Μύλος» του Πιτ Μοντριάν και ένα σχέδιο του Γκουλιέλμο Κάτσα. Πώς πραγματοποιήθηκε η ληστεία; Πώς εμπλέκονται μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και μια ιδιωτική γκαλερί; Ποιοι είναι οι «χρήσιμοι ηλίθιοι»;

Διάβασα το ντεμπούτο του Άντυ Βρόσγου με αμείωτο ενδιαφέρον. Είναι εμφανώς καλοδουλεμένο και πάνω απ’ όλα καλογραμμένο. Ο συγγραφέας στηρίζεται σε πραγματικά γεγονότα για να συνθέσει ένα αστυνομικό μυθιστόρημα με καταιγιστική πλοκή και κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις. Παράλληλα, όμως, χτίζει τους χαρακτήρες του τόσο πετυχημένα που δένεσαι μαζί τους, για τον συναισθηματικό τους κόσμο, το δυναμισμό, αλλά και τις αδυναμίες τους, ανθρώπινες και αληθινές.

Τα κοφτά κεφάλαια δίνουν ένα ρυθμό pageturner στο βιβλίο και είναι εμπλουτισμένα με στίχους από τραγούδια ελληνικού και ξένου ρεπερτορίου, επιλογής του συγγραφέα που υποθέτω πως σχετίζονται με την υπόθεση. Και λέω «υποθέτω» επειδή, για να πω την αλήθεια, ποτέ δε διαβάζω αποσπάσματα/αποφθέγματα/στίχους. Τα θεωρώ άσχετα, παράταιρα και μου αποσπούν την προσοχή. Ειδικά όταν αυτό γίνεται επί 52 φορές. Βέβαια, στη συγκεκριμένη περίπτωση τα περισσότερα κομμάτια είναι αξιόλογα και γι’ αυτό έχω έτοιμάσει για σας μια playlist στο Spotify με επιλογές από τις… επιλογές του Άντυ Βρόσγου (την playlist μπορείτε να τη βρείτε στο άρθρο).

Το μοναδικό σημαντικό αρνητικό που έχω να πω για το βιβλίο είναι ότι η υπόθεση κυλάει κάπως… αναμενόμενα. Την περίμενα πιο ανατρεπτική. Το τέλος κάπως προοικονομείται νωρίτερα. Παρ’ όλα αυτά, το βιβλίο κλείνει πολύ ολοκληρωμένα και θα έλεγα συγκινητικά. Προτείνω το «Χρησιμοι ηλίθιοι» στους οπαδούς του ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος, αλλά και σε όσους θέλουν να διαβάσουν κάτι διαφορετικό (μην ξεχνάμε ότι το υποείδος του heist είναι ανύπαρκτο στην Ελλάδα).

[Elisso]

Είναι ωραίο να ανακαλύπτεις νέες συγγραφικές πένες. Και είναι ακόμα πιο ωραίο όταν ο άνθρωπος που έχει γράψει το βιβλίο που διαβάζεις αλλά και εκείνος που έχει φιλοτεχνήσει το εξώφυλλο του βιβλίου είναι δύο άτομα που γνωρίζεις προσωπικά και μοιράζεστε το ίδιο πάθος. Ποιο; Μα εκείνο της ανάγνωσης!

Με χαροποίησε ιδιαίτερα όταν έμαθα ότι ο Άντυ αποφάσισε να γράψει όχι μόνο ένα οποιοδήποτε βιβλίο αλλά ένα noir μυθιστόρημα. Σαν εκείνα που συνηθίζει να διαβάζει. Γιατί εδώ να σας πω ότι ο Άντυ Βρόσγος είναι ένας αναγνώστης που αναζητά ιδιαίτερα αναγνώσματα τα οποία σχολιάζει σε ηλεκτρονικά περιοδικά και blogs. Αυτό που δεν ήξερα ήταν ότι έχει συμμετάσχει και σε ένα συλλογικό έργο με τίτλο «Ποιητικές Συμπλεύσεις 3, Ρευστά όρια» αλλά και ότι έχει δημοσιεύει ποιήματα και flash fiction ιστορίες σε λογοτεχνικές σελίδες.

Προτού συνεχίσω θα ήθελα να δανειστώ μερικά λόγια που αναφέρονται στην αρχή του βιβλίου, λίγο πριν ξεκινήσει η ιστορία που έχει πλάσει ο Άντυ, και είναι τα εξής: «Πολλές φορές, λένε, ότι είναι η πραγματικότητα που αντιγράφει την τέχνη. Άλλες φορές, όμως, είναι η τέχνη αυτή που αντιγράφει την πραγματικότητα…». Και στους «Χρήσιμους ηλίθιους» γίνεται ακριβώς αυτό. Η τέχνη αντιγράφει πιστά την πραγματικότητα. Ο Άντυ βασίστηκε πάνω σε ένα πραγματικό γεγονός για να στήσει στο συγγραφικό του καβαλέτο τον μυθοπλαστικό του πίνακα και να προσφέρει στους αναγνώστες ένα εξαιρετικό πόνημα από πολλές απόψεις.

Το 2012 άγνωστοι εισβάλλουν στο κτίριο της Εθνικής Πινακοθήκης και κλέβουν τρεις πίνακες. Έναν του Ιταλού Γουλιέλμο Κάτσια, μια ελαιογραφία του Ολλανδού Μοντριάν και το «Κεφάλι Γυναίκας» του ισπανού ζωγράφου Pablo Picasso που φιλοτεχνήθηκε το 1939. Ειδικά το τελευταίο δεν έχει μόνο εικαστική αλλά και ιστορική σημασία για τη χώρα μας καθώς ο Picasso το είχε δωρίσει στους Έλληνες ως τιμητική προσφορά για την αντίσταση κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής. Άρα στην ουσία αποτελούσε εθνικό θησαυρό για την Ελλάδα. Παρ’ όλο τον θρήνο και τον οδυρμό των μέσων μαζικής ενημέρωσης, τις ανακοινώσεις ότι «το μαχαίρι θα φτάσει μέχρι το κόκαλο» και λοιπά και λοιπά που ακούγονται πάντα σε τέτοιες περιστάσεις η όλη κινητοποίηση των αρχών ξεφούσκωσε σαν παραγεμισμένο μπαλόνι που έχανε αέρα. Η μεγάλη κλοπή του αιώνα, όπως χαρακτηρίστηκε, πέρασε στα ψιλά γράμματα των ειδήσεων και των δημοσιευμάτων στα έντυπα φτάνοντας στο σημείο πλέον να μην ασχολείται κανείς μαζί της.

Και εδώ έρχεται ο Άντυ Βρόσγος ο οποίος θέλει να «ξυπνήσει» λίγο τη μνήμη χρυσόψαρου που τείνουμε να διαθέτουμε και γράφει το βιβλίο «Χρήσιμοι ηλίθιοι». Αναμοχλεύει εκείνες τις μέρες δημιουργώντας ένα αστυνομικό μυθιστόρημα με ήρωες μια παρέα που σμίγει ξανά μέσα από ένα δυσάρεστο γεγονός, τον θάνατο ενός παλιού φίλου, για να ξετυλίξουν το κουβάρι μιας ιστορίας γεμάτης από ανατροπές και γρήγορο ρυθμό ανάγνωσης. Στοιχεία που κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον των αναγνωστών μέχρι και τη λύση του μυστηρίου της ταυτότητας των δραστών εκείνης της κλοπής. Γιατί ο συγγραφέας Άντυ δίνει τη δική του οπτική πάνω στο τι μπορεί να συνέβη την 9η Ιανουαρίου του 2012 και ποιοι ευθύνονται για την απώλεια αξιόλογων έργων τέχνης. Ο αστυνόμος Αποστόλου αναλαμβάνει την υπόθεση που έχει λάβει διεθνείς διαστάσεις εν μέσω προεκλογικής περιόδου και σε συγκλονιστικές αποκαλύψεις για μια ακροδεξιά οργάνωση, τη λεγόμενη ως «Λοξή Φάλαγγα». Οι έρευνες του αστυνόμου θα τον φέρουν μπροστά σε ένα αδιέξοδο που θα αποδειχθεί και επαγγελματικό αλλά και προσωπικό συνάμα.

Δεν θέλω να δώσω περισσότερες πληροφορίες για την πλοκή της ιστορίας γιατί κινδυνεύω να αποκαλύψω στοιχεία της αλλά σας προτρέπω να διαβάσετε το βιβλίο του Άντυ Βρόσγου καθώς θα ανακαλύψετε από μόνοι σας ότι πρόκειται για ένα πολύ έξυπνο noir μυθιστόρημα. Προσωπικά το απόλαυσα αργά αργά εστιάζοντας προσεκτικά σε λεπτομέρειες της πλοκής και φυσικά αναζητώντας στο You Tube τα μουσικά κομμάτια που «διακοσμούν» την αρχή κάθε κεφαλαίου. Μουσικά κομμάτια επιλεγμένα με ιδιαίτερη προσοχή ώστε να ταιριάζουν με ότι διαδραματίζεται σε κάθε κεφάλαιο ξεχωριστά. Με γλαφυρή και κινηματογραφική γραφή, με ιδιαίτερους και πολυδιάστατους χαρακτήρες, με ένταση, αγωνία, δράση και εντελώς αναπτρεπτικό το μυθιστόρημα «Χρήσιμοι ηλίθιοι» αποτελεί ένα εξαιρετικά άψογο δομημένο βιβλίο που δίνει στον Άντυ Βρόσγο μια θέση ανάμεσα στους αγαπημένους μου πλέον συγγραφείς αστυνομικής λογοτεχνίας.

Ο Άντυ έθεσε ένα στοίχημα με τον εαυτό του και κυριολεκτικά το κέρδισε με την πρώτη του συγγραφική δουλειά τοποθετώντας στην πλοκή της ιστορίας του όχι μόνο αστυνομική χροιά αλλά και κοινωνικά, πολιτικά και προσωπικά ζητήματα που βασανίζουν καθημερινά τους ανθρώπους δημιουργώντας ένα πόνημα ιδιαίτερα πρωτότυπο με αρκετούς συμβολισμούς κρυμμένους μέσα στις σελίδες του. Και πιστέψτε με δεν τα λέω όλα αυτά επειδή τον γνωρίζω προσωπικά αλλά επειδή πραγματικά το αξίζει γιατί η πένα του ξεχωρίζει. Τα εύσημα φυσικά πηγαίνουν και στην απίστευτη Μαρία Σάντα που φιλοτέχνησε το εξώφυλλο του βιβλίου δίνοντας τη δική της ιδιαίτερη πινελιά με το πηγαίο ταλέντο της τονίζοντας την ταυτότητα της ιστορίας που έχει πλέξει ο συγγραφέας και ολοκληρώνοντας το σε ένα υπέροχο οπτικό αποτέλεσμα.

[Mary Bookitsa · Rating 5 out of 5]

4,5 /5
Ενα βιβλιο με υπέροχο εξωφυλλο, προσεγμένη εκδοση, και εξαιρετικη ποιότητα χαρτιού. Ενα βιβλιο που εγραψε φίλος διαδικτυακός που έχουμε πει και δυο κουβέντες παραπανω σε μαζωξεις που αφορούν βιβλία. Σωστή χρήση της γλώσσας και έξυπνος τίτλος. Τιτλος που τον κατανοείς τελικα μόνο οταν φτασεις στην τελευταία σελίδα. Κάθε κεφάλαιο και ενα τραγούδι 🎶 Καθε στίχος και ενα κομμάτι ιστορίας στη θεση του. Δύσκολο να έχεις για ολα τα κεφάλαια ενα ταιριαστό τραγούδι. Όμως το κατάφερε. Η κλοπή του αιωνα λοιπόν. Μια παρεα ενηλίκων πια κανει ενα ταξιδι στο παρελθόν και στην εφηβεια τους γεμάτο αναμνήσεις και γλυκόπικρες ιστορίες. Ο θάνατος του ενος τους ξαναφέρνει κοντα. Τα συναισθήματα είναι ανάμεικτα. Όλοι οι ήρωες είναι άνθρωποι της διπλανής πόρτας. Είναι ο φιλος μας, ο αδερφός μας, ο ανεκπλήρωτος έρωτας μας. Μια οικεία αισθηση πλανιέται στην ατμόσφαιρα οσο διαβάζεις. Θίγονται κοινωνικό- πολιτικά ζητήματα και προσγειωνεσαι απο την νοσταλγία στην πεζη πραγματικότητα. Σε αυτό ��ο βιβλίο γράφτηκαν αλήθειες. Ειναι μια αξιολογη προσπαθεια απο εναν άνθρωπο που φαίνεται ότι εχει διαβάσει πολύ, έχει ψάξει πολύ, εχει ενημερωθει και τελικά αποτύπωσε στο χαρτι ολα αυτα και μας έδωσε ενα καλογραμμένο βιβλίο.
Η μονη ίσως ένσταση που έχω είναι τα πολλα προσωπα. Οι γρήγορες αλλαγες απο τον εναν στον αλλο. Οι παραγραφοι που ξεκινούσαν και δεν καταλάβαινα για ποιον μιλάει. Μέχρι να καταλάβω άλλαζε το σκηνικό και πηγαινα σε αλλο μέρος με άλλους ηρωες. Θα προτιμούσα το καθε κεφάλαιο να αφορά ολοκληρο σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο. Βουιξε ελαφρώς το κεφάλι μου μέχρι να τα βάλω σε μια σειρά. Αυτο που έγινε όμως στις τελευταίες δέκα σελίδες με αποζημίωσε. Ίσως το τέλος να μου άφησε μια πικρή γεύση. Αλλα μαζί της ήρθε και η λύτρωση.

[Παναγιώτης Δεληγιάννης · Rating 4 out of 5]

Δύο τρία λόγια για την πρώτη δουλειά του Άντυ.

Μέσα στο βιβλίο θα βρείτε:

Μια παρέα φίλων από τα παλιά, που ξανασυναντιέται εξαιτίας ενός τραγικού γεγονότος.
Την Ελλάδα της οικονομικής κρίσης και των ρημαγμένων ηθικών αξιών.
Το πολιτικό σύστημα και τη διαφθορά του.
Ένα ρευστό πολιτικό σκηνικό, με την κοινωνία λίγο πριν το χείλος του γκρεμού.
Νεοφασιστικές οργανώσεις και μαφιόζους που είναι έτοιμοι για όλα.

Καθημερινούς ανθρώπους, με σύγχρονα προβλήματα, που χωρίς να το καλοσκεφτούν μπλέκουν στη ληστεία του αιώνα.

Ο Άντυ έγραψε ένα μυθιστορήματα, εμπνευσμένος από τη ζοφερή πραγματικότητα της Ελλάδας της κρίσης και φανερά επηρεασμένος από την αμερικανικη νουάρ σκηνή της δεκαετίας του '50.
Οι χαρακτήρες του είναι καθημερινοί άνθρωποι στην τέταρτη δεκαετία της ζωής τους, που οδεύουν ταχύτατα προς τη μέση ηλικία, αναπολώντας τις ανέμελες στιγμές των νεανικών τους χρόνων και προσπαθούν να ανταπεξέλθουν στα προσωπικά τους προβλήματα.

Δεν θέλω να σας πω πολλά για την υπόθεση.
Η σπονδυλωτη εξέλιξη της ιστορίας, μπλεγμένη με τον μεστό λόγο του συγγραφέα και τις υπέροχες μουσικές που σε γυρίζουν δεκαετίες πίσω, συνθέτουν ένα όμορφο αναγνωστικό ταξίδι.

So relax and enjoy it!

[Effie Saxioni · Rating 5 out of 5]

Το πρώτο μυθιστόρημα του νέου μας,ήταν καλό dudes!Ωραία πλοκή,αν και με "ζάλισε" λιγάκι με αυτά τα σύντομα σούρτα-φέρτα από άτομο σε άτομο,στοιχείο που γενικά με αποσυντονίζει.
Στην ουσία,τώρα:Είναι η δουλειά ενός ανθρώπου που έχει διαβάσει και σκεφτεί πολύ,που είναι βαθιά ενημερωμένος,με ξεκάθαρη πολιτική τοποθέτηση και εύστοχο κοινωνικό σχολιασμό.Είναι διάχυτη η κριτική του ματιά στα πάντα,από την πολιτικοοικονομική κρίση,στη φθορά των οικογενειακών σχέσεων,στην ρήξη(ή και όχι) των φιλικών δεσμών,κλπ κλπ.
Έμπλεξε με μαεστρία την πραγματική ιστορία της κλοπής με την πραγματικότητα που βιώνουμε σήμερα,μια πραγματικότητα που βάζει τα γυαλιά σε όποια μυθοπλασία,με λόγο λιτό καθημερινό και ανεπιτήδευτο, και το αποτέλεσμα ήταν πολύ καλό.Σκέφτηκα κάμποσο πώς να το βαθμολογήσω τούτο το πόνημα,έπαιζα κάπου στο 8 και το 9/10,αλλά...........αλλά ο άνθρωπος έκανε το απίστευτο,έντυσε την εισαγωγή κάθε κεφαλαίου με τους στίχους ενός τραγουδιού,που όχι μόνο έδιναν έναν ρομαντικό τόνο στην υπόθεση,αλλά στην ουσία ήταν η "περίληψη" και το στίγμα των εν λόγω κεφαλαίων.Και γι'αυτό θα πάρει 10.Γιατί η οξυδέρκειά του έφτασε μέχρι εκεί,και μπράβο του!

[Effie (she-her) · Rating 4 out of 5]

Μια παρέα παλιών φίλων επανασυνδέεται με αφορμή το θάνατο ενός μέλους της παρέας. Αυτό που σίγουρα δεν περίμεναν είναι ότι ο θάνατος του φίλου τους θα τους οδηγούσε σε ένα κοινό στόχο.

Ένα αστυνομικό μυθιστόρημα με έξυπνο τρόπο αφήγησης και γερή δόση μυστηρίου.

Διαβάστε αναλυτικά την άποψή μου στο blog μου.

[Γιάννης Τοτονίδης · Rating 5 out of 5]

Είναι η πρώτη μου φορά που γράφω κείμενο για βιβλίο (αν και έχω γράψει εκατοντάδες κριτικές για Ελληνικές κ ξένες ταινίες). Ευτυχώς, το μυθιστόρημα «Χρήσιμοι Ηλίθιοι» διαθέτει πολλά κινηματογραφικά στοιχεία που έκαμψαν τις αναστολές μου, για το αν έπρεπε να γράψω κάτι “έξω από τα χωράφια μου”. Γι’ αυτό, το δηλώνω εξ’ αρχής: δε κάνω κριτική. Απλά, παραθέτω την προσωπική μου άποψη.
Την εποχή που ήταν παντοδύναμος ο Σοβιετικός δικτάτορας Ιωσήφ Στάλιν εισήγαγε τον πολιτικό όρο του «χρήσιμου ηλίθιου», αναφερόμενος κυρίως σε Δυτικούς διανοούμενους και άλλους αριστερούς, οι οποίοι καλοπροαίρετα ακολουθούσαν, χωρίς κριτική και χωρίς να αποτελούν μέλη του μπολσεβίκικου κόμματος, την πολιτική της Μόσχας. Έτσι, μπορούσαν να γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης από αυτούς, πιστεύοντας και υπηρετώντας έναν σκοπό που εξυπηρετούσε τους κομμουνιστές και αριστερούς γενικότερα. Αργότερα, βέβαια, ο όρος αυτός απαλλάχθηκε από οποιαδήποτε πολιτική χροιά. Εντούτοις, έχει αποδειχτεί πολλές φορές, πως εξακολουθεί να ακμάζει μέχρι σήμερα.
Αυτόν τον όρο επέλεξε εύστοχα ο συγγραφέας (κόντρα στην επιλογή του εκδότη του) για να αποδώσει την κεντρική ιδέα του μυθιστορήματός του, που χωρίζεται σε δύο μέρη: ένα φανταστικό και ένα πολύ αληθινό, αν και -δυστυχώς- είναι τόσο απίστευτο που μοιάζει φανταστικό. Το αληθινό μέρος αφορά την «κλοπή του αιώνα», όπως χαρακτηρίστηκε. Κάποιος/οι απενεργοποίησαν τον συναγερμό της Εθνικής Πινακοθήκης γύρω στις 4.30 τα χαράματα της 9ης Ιανουαρίου του 2012 και εισέβαλαν στο χώρο της Έκθεσης. Έκλεψαν τρία έργα: το κυβιστικής τεχνικής «Κεφάλι Γυναίκας» του Πικάσο (θα το δείτε στο εξώφυλλο του βιβλίου), τον «Μύλο» του Ολλανδού Πιτ Μοντριάν και ένα σχέδιο ζωγραφικής του Ιταλού Γκουλιέλμο Κάτσα (Μονκάλβο).
Ο πίνακας του Πικάσο ήταν ο μοναδικός που διέθετε η Πινακοθήκη και τον είχε δωρίσει ο κορυφαίος καλλιτέχνης στον ελληνικό λαό ως φόρο τιμής για τη γενναία αντίστασή του έναντι των ναζί κατακτητών το 1949. Μάλιστα, στο πίσω μέρος του πίνακα υπήρχε χειρόγραφη αφιέρωση του καλλιτέχνη που ανέφερε: «Pour le Peuple Grec, Hommage de Picasso» (Για τον ελληνικό λαό, Φόρος τιμής από τον Πικάσο). Ήταν το πρώτο ριφιφί στα 112 χρόνια λειτουργίας της Πινακοθήκης και συνέβη λίγους μήνες προτού κλείσει για την επέκταση και μετατροπή της σε ένα υπερσύγχρονο μουσείο υψηλών προδιαγραφών. Το σύστημα ασφαλείας ήταν υπερβολικά ευάλωτο, ενώ υπήρχαν πολλά τυφλά σημεία στην παρακολούθηση των καμερών.
Το φανταστικό μέρος σκιαγραφεί τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία με όλες τις εκφάνσεις της: έρωτες, διαζύγια, πολιτικές ίντριγκες, ανασφάλειες, όνειρα, απογοητεύσεις, κομπίνες… Από την αρχή μας γνωστοποιείται ο θάνατος ενός φίλου από μια «παλιοπαρέα». Η χήρα καλεί τους υπόλοιπους να παραστούν στην κηδεία. Όλοι, αισθανόμενοι το ηθικό βάρος απέναντι στον εκλιπόντα, παρίστανται. Η συνάντησή τους ξεσκονίζει σιγά σιγά τις καταχωνιασμένες αναμνήσεις του παρελθόντος. Η χήρα ζητά τη βοήθεια τους σε ένα ριψοκίνδυνο σχέδιο, προκειμένου να εκδικηθεί αυτούς που οδήγησαν τον άντρα της στο θάνατο. Εν τω μεταξύ, ένας αστυνόμος αναλαμβάνει τη διαλεύκανση της κλοπής, αλλά παράλληλα και την παγίδευση της ναζιστικής οργάνωσης «Φάλαγγα»...
Δεν ξέρω αν έφταιγαν οι κινηματογραφικές καταβολές μου ή η κινηματογραφική αφήγηση του Άντυ, αλλά όσο διάβαζα, τόσο οι σελίδες μετουσιώνονταν σε εικόνες και στο τέλος «έβλεπα», αντί να διαβάζω. Το μυθιστόρημα δεν είναι τίποτα περισσότερο από μία τράπουλα. Δεν είναι τυχαίο ότι χωρίζεται σε 52 κεφάλαια, όσα και τα τραπουλόχαρτα. Επίσης, η λέξη τράπουλα προέρχεται από την ιταλική «trappola», που σημαίνει «παγίδα» και «δόλος». Στοιχείο που κυριαρχεί έντονα στο μυθιστόρημα. Η τράπουλα έχει δύο χρώματα: μαύρο και κόκκινο. Το ίδιο και το μυθιστόρημα: μαύρο για τις δολοπλοκίες, τους χωρισμούς, τις κομπίνες και κόκκινο για τον Έρωτα και το Πάθος.
Κάθε κεφάλαιο – τραπουλόχαρτο ξεκινά με στίχους ροκ τραγουδιών, ελληνικών και ξένων, που προϊδεάζουν την ατμόσφαιρα του κεφαλαίου. Θυμήθηκα το «Pulp Fiction» του Κουέντιν Ταραντίνο, επειδή σε αυτήν την ταινία ο σκηνοθέτης απέφυγε τη σύνθεση κάποιου σάουντρακ, όπως γίνεται συνήθως σχεδόν σε όλες τις ταινίες, αλλά χρησιμοποίησε πάμπολλα ροκ τραγούδια. Το ίδιο παρατηρείται και στο βιβλίο. Ένα άλλο κινηματογραφικό στοιχείο είναι το παράλληλο μοντάζ που χρησιμοποιεί ο Άντυ στην περιγραφή του. Αργό στην αρχή για να βουλιάξουμε αναπαυτικά στην ιστορία και κοφτό προς το τέλος, δημιουργώντας σασπένς και αγωνία για την αποκάλυψη του ένοχου. Ακόμη και η επιλογή του τελευταίου τραγουδιού «Knockin’ on heaven’s door» του Bob Dylan δεν είναι τυχαία.
Συνειρμικά, διαβάζοντας το βιβλίο, μου ήρθε στο νου η ελληνική ταινία «Τέλος εποχής» του Αντώνη Κόκκινου (άλλο ένα κινηματογραφικό στοιχείο). Επειδή και εκείνη ήταν γ��μάτη ροκ μουσική (κυρίως της δεκαετίας του ’60), αλλά επειδή και εκεί μια παλιοπαρέα επανενώνεται με αφορμή το θάνατο του ενός. Άλλο ύφος, όμως, άλλη υπόθεση, άλλα συναισθήματα.
Η επίγευση της ανάγνωσης μου άφησε μια ευχαρίστηση, κυρίως για την έξυπνη ανατροπή, που άρχισα να υποψιάζομαι αργά, αλλά περισσότερο για το ότι δε λυπήθηκα το χρόνο που αφιέρωσα για να διαβάσω το βιβλίο. Μπορώ να πω, λοιπόν, ότι είναι ένα Χρήσιμο, αλλά όχι Ηλίθιο βιβλίο που ευχαριστήθηκα τη διαδρομή του.

[Marianna Flessa · Rating 5 out of 5]

Αγαπώ πολύ τα μυθιστορήματα που έχουν στοιχεία από την Ιστορία της Τέχνης. Οι Χρήσιμοι Ηλίθιοι του Άντυ Βρόσγου έχουν στο θέμα τους ένα πολύ ενδιαφέρον κομμάτι που σχετίζεται με την ευγενέστερη των τεχνών, τη ζωγραφική. Αυτό για μένα το έβαλε άμεσα στα επιθυμητά προς ανάγνωση βιβλία. Στα επιπλέον ατού, να προσμετρήσω πρώτα πρώτα, έναν πολύ ιντριγκαδόρικο τίτλο: Χρήσιμοι Ηλίθιοι. Ποιοι ηλίθιοι είναι χρήσιμοι και πότε; Επίσης, το υψηλής αισθητικής εξώφυλλο, φιλοτεχνημένο από την Μαρία Σάντα σε αναγκάζει θέλοντας και μη να κρίνεις το βιβλίο από το εξώφυλλο... Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή!

Οι Χρήσιμοι Ηλίθιοι (ναι μου αρέσει ο τίτλος τόσο πολύ, που θα το επαναλάβω πολλές φορές!) είναι ένα αστυνομικό νουάρ μυθιστόρημα που ως βάση του έχει ένα πραγματικό γεγονός: την «Κλοπή του Αιώνα» όπως χαρακτηρίστηκε από τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης. Τον Ιανουάριο του 2012, διαρρήκτες μπήκαν στην Εθνική Πινακοθήκη και αφαίρεσαν τρία έργα της συλλογής. Το πιο σημαντικό τόσο σε καλλιτεχνική αξία όσο και σε συναισθηματική για τους Έλληνες, ήταν το έργο του 1939 του Πάμπλο Πικάσο, «Γυναικείο Κεφάλι». Ο καλλιτέχνης δώρισε το έργο στον ελληνικό λαό ως φόρο τιμής για την εναντίωσή του στο ναζισμό. Στο πίσω μέρος του, μάλιστα, φέρει και την ιδιόχειρη αφιέρωσή του: «Pour le Peuple Grec, Hommage de Picasso» (Για τον ελληνικό λαό, φόρος τιμής από τον Πικάσο). Τα άλλα δύο είναι ένα έργο του σύγχρονου Πιτ Μοντριάν και ένα σχέδιο σε χαρτί του Ιταλού ζωγράφου του 17ου αιώνα Γκουλιέλμο Κάτσια, του επονομαζόμενου Μονκάλβο. Σήμερα που γράφονται αυτές οι γραμμές, Σεπτέμβρης του 2020, οι ένοχοι δεν έχουν συλληφθεί ούτε φαίνεται η Ελληνική Αστυνομία να έχει κάνει σημαντικά βήματα για τη διαλεύκανση της υπόθεσης.


Ο Βρόσγος ξεκινάει από αυτό το πραγματικό γεγονός και προσθέτει έναν πανέξυπνο αστυνομικό διευθυντή (με την πρωτότυπη, ομολογώ, ιδιότητα-χαρακτηριστικό να αγαπά την Iστορία της Tέχνης, να διαβάζει για Τέχνη και να μπορεί να εκτιμήσει την Τέχνη), ένα κύκλωμα εμπόρων και παραχαρακτών Τέχνης και μια παρέα πέντε φίλων που γνωρίζονται από τα φοιτητικά τους χρόνια. Ρίχνει όλα τα υλικά στην παλέτα του και τα εναποθέτει με τη σειρά, με σύνεση και με φειδώ στον καμβά τού αστυνομικού του μυθιστορήματος. Αρχικά ο πίνακας-μυθιστόρημα μοιάζει να είναι μπερδεμένος.Τα χρώματα-πρόσωπα διαχέονται το ένα μέσα στο άλλο, είναι δύσκολο να διακρίνεις το πρώτο πλάνο και τον κεντρικό ήρωα της σύνθεσης από τους δευτεραγωνιστές και τους κομπάρσους. Μεθοδικά η υπόθεση ξεκαθαρίζει και όλα τα ερωτήματα που τίθενται στην πρώτη φάση της διήγησης αποκτούν τον δικό τους χώρο. Κανένα σημείο δεν παραμένει στη σκιά. Το κιαροσκούρο τα τραβάει στο προσκήνιο και τα φωτίζει. Όλα στο τέλος έχουν την πολυπρόσωπη αλλά τακτοποιημένη δομή ενός πίνακα του Μπρύγκελ του Πρεσβύτερου. Ναι, το βιβλίο μπορεί να ξεκινά από μοντέρνα αφηρημένη σύνθεση και κυβισμό, συνεχίζει με ιμπρεσιονιστικές πινελιές και καταλήγει σε πεντακάθαρη και ξεκάθαρη λύση ως ένας πίνακας της Φλαμανδικής Αναγέννησης! Εμένα με ενθουσίασε ως σύλληψη και ως πλοκή!
Συνήθως, τα πολυπρόσωπα μυθιστορήματα δεν είναι ιδιαίτερα συμπαθή από τους αναγνώστες. Τους μπερδεύουν, τους αποσπούν την προσοχή από την πλοκή. Κρατούν σημειώσεις, γκρινιάζουν για το ποιος είναι ποιος. Εγώ πάλι πιστεύω ότι ο συγγραφέας δείχνει τη μαεστρία του σε ένα τέτοιου είδους έργο. Ο Βρόσγος καταφέρνει να συντονίσει όλους τους χαρακτήρες. Με μεγάλη επιδεξιότητα τους ισορροπεί και τους εντάσσει στην υπόθεση χωρίς κάποιος να υπερτερεί έναντι των άλλων. Τέλος, όλοι τους έχουν τα δικά τους μοναδικά χαρακτηριστικά και στο μέτρο του δυνατού, όλοι αντιπροσωπεύουν ένα κοινωνικό θέμα το οποίο αναλύεται επαρκώς και εντάσσεται στην πλοκή: διαζύγιο, κηδεμονία παιδιών, χρήση ουσιών, ανεργία, κατάθλιψη.

Οι Χρήσιμοι Ηλίθιοι είναι ένα καλογραμμένο true crime αστυνομικό με άπειρα μικροστοιχεία όπως η Τέχνη, τα σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα κτλ., που καταφέρνει να διηγηθεί μια ιστορία απόλυτα ρεαλιστική στα μάτια του αναγνώστη. Δεν θέλω να πω τίποτα παραπάνω για την ίδια την υπόθεση και πώς αυτή συνδέεται με τον τίτλο γιατί φοβάμαι ότι θα σας την αποκαλύψω και θα σας χαλάσω τις γοητευτικές εκπλήξεις που σας επιφυλάσσει ο συγγραφέας. Στρωτή, όμορφη γλώσσα χωρίς λάθη και μία αίσθηση ότι ο συγγραφέας όταν αγγίζει κάποια από τα κοινωνικά θέματα, μιλάει από την καρδιά του. Μου άρεσε πολύ και το διασκέδασα. Περιμένω με μεγάλη αγωνία και περιέργεια το επόμενο μυθιστόρημά του.

https://vivliografika.blogspot.com/20...

[Petros Chatzisotiriou · Rating 2 out of 5]

Συμπαθητική είσοδος στη χορεία των συγγραφέων από τον Βρόσγο. Δεν κατάφερε ν' αντισταθεί στον πειρασμό να κάνει σχόλια και κρίσεις πάνω στο πολιτικο-κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έβαλε το βιβλίο του. Ωραία ιστορία δουλεμένη με κάπως αφελή, ας μου επιτραπεί η έκφραση, τρόπο. Σαφώς και προτείνεται το βιβλίο. Περιμένουμε όμως πολλά απ' το Βρόσγο στο επόμενο βιβλίο του.

[Yanper · Rating 4 out of 5]

Η υπόθεση πρωτότυπη και ωραία, η γλώσσα στρωτή, τα αποσπάσματα των τραγουδιών στην αρχή κάθε κεφαλαίου ενδιαφέροντα. Ο συγγραφέας εμπνέεται από την σημερινή κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα, την οικονομική κρίση, το διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα, τον μεγαλοϊδεατισμό των ανθρώπων που είναι στην επικαιρότητα και μας δίνει μία ωραία αστυνομική ιστορία.
Το μόνο πρόβλημα κατά την άποψή μου, ήταν η πληθώρα των ατόμων, μερικά εκ των οποίων αν δεν είχαν αναφερθεί ονομαστικά δεν θα αφαιρούσαν τίποτα από την ιστορία. Επίσης υπήρχε κι ένα μικρό μπέρδεμα μέχρι να καταλάβεις ποιός μιλούσε στα κεφάλαια και τις παραγράφους. Πετυχημένος ο τίτλος του βιβλίου. Σαν πρώτη προσπάθεια κρίνεται πολύ καλή και είμαι σίγουρος ότι τα επόμενα θα είναι ακόμη καλύτερα.

[Artemis Slipknot · Rating 5 out of 5]

Πραγματικα πολυ καλο! Τα περιεχει ολα. Κοινωνικο, συγχρονο, ευαισθητο κ μυστηριο!!

[Βαγγέλης Ιωσηφίδης]

Ό,τι και να πω για αυτό το βιβλίο, λιγάκι θα το αδικήσω. Έχοντας διαβάσει τα υπόλοιπα έργα του Βρόσγου, μπορώ να κρίνω πως η "Αβαριτία" είναι πιο μαζεμένο, αν μου επιτρέπεται ο όρος, βιβλίο και "Ο Μαύρος Γάτος" το σημείο που ο συγγραφέας έγραψε πραγματικά λογοτεχνία. Τι είναι όμως οι "Χρήσιμοι Ηλίθιοι";

Για εμένα, είναι το βιβλίο με το οποίο αποφάσισα να ξεκινήσω αναγνωστικά το 2025. Ένα βιβλίο που έχει όλα τα σημάδια του πρώτου βιβλίου ενός συγγραφέα αλλά και όλα τα σημάδια του πρώτου βιβλίου ενός αξιόλογου συγγραφέα.

Για να τελειώνω με τα αρνητικά, θα αναφέρω πως οι χαρακτήρες είναι πολλοί, τα ονόματα στα οποία αναφέρονται ακόμα περισσότερα και οι εναλλαγές στις οπτικές γωνίες κάπως απότομες. Αρκούν αυτά για να γίνει το βιβλίο μη αξιόλογο; Όχι. Απλώς υπάρχει ο φόβος να μην εναρμονιστεί έγκαιρα κάποιος αναγνώστης με το έργο και να τον τρομάξει στην αρχή. Αν όμως το συνεχίσει, θα ανταμειφθεί.

Ο Άντυ Βρόσγος είναι από τους ανθρώπους που γράφει συνειδητά στο ελληνικό σέτινγκ και χαίρεσαι να τον διαβάζεις. Δείχνει να έχει βαθιά γνώση των διαδικασιών και των πρωτοκόλλων, του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, της υψηλής κοινωνίας και του υποκόσμου, και αυτό βγαίνει αβίαστα σε κάθε του έργο. Η γραφή του είναι απλή και μεστή, διότι δε χρειάζεται φιοριτούρες για να κερδίσει τον αναγνώστη. Το κάνει με την αλήθεια του λόγου του. Σε αυτό το πρώτο του βιβλίο μάλιστα, που δεν έχει αποστασιοποιηθεί αρκετά από τον εαυτό του (φαινόμενο που απαντά σε όλους τους συγγραφείς), τα συναισθηματικά φορτισμένα κομμάτια είναι ακόμα καλύτερα. Το άλλο στοιχείο που βρίσκει κανείς σε κάθε βιβλίο του συγγραφέα, το ότι δίνει έμφαση στις περιοχές και τις οδούς της Αθήνας κατά την περιγραφή, βρίσκει τις ρίζες του σε αυτό το έργο.

Το βιβλίο πάντως είναι βασισμένο σε μια πολύ όμορφη ιδέα κλοπής (αληθινή κλοπή, για έργα τέχνης που στην πραγματικότητα βρέθηκαν χρόνια μετά την έκδοση του έργου), δουλεμένο με προσοχή και λεπτομέρεια, ερωτήσεις κι απαντήσεις που δίνονται σταδιακά ανάμεσα στα κεφάλαια και τις οπτικές γωνίες και, ενώ από την αρχή φαίνεται όλα να είναι δοσμένα όπως περιμένεις, βλέπεις ότι κρύβονται πολλά στις σελίδες.

Ένα ακόμα πολύ σημαντικό στοιχείο που χρωματίζει θετικά το βιβλίο είναι η εισαγωγή του κάθε κεφαλαίου με στίχους τραγουδιών που ταιριάζουν λίγο πολύ στο περιεχόμενο του κεφαλαίου. Οπότε, αν μη τι άλλο, ο συγγραφέας έχει εκτεθεί σε πολύ καλή μουσική κι έχει αποδεδειγμένα μουσική παιδεία (υπάρχει και playlist με τα τραγούδια αυτά στο YouTube!). Και μόνο που στο τέλος έχει τις "Κακές Συνήθειες" του Πασχαλίδη, εμένα με κέρδισε.

Διαβάστε τον Άντυ Βρόσγο, θα εκπλαγείτε ευχάριστα.

[Μαρία Ανδρακάκη · Rating 5 out of 5]

Συναισθηματικά δεμένη με αυτό το βιβλίο ήδη πριν το διαβάσω, αφού ο σχεδιασμός του εξωφύλλου είναι από την αγαπημένη μου φίλη Μαρία και η ιστορία γραμμένη από έναν άνθρωπο που συμπαθώ πολύ, δεν ήξερα αν θα μπορούσα να είμαι αντικειμενική.
Το εξώφυλλο είναι ο πίνακας του Πικάσο"Κεφάλι γυναίκας", πιστά αποτυπωμένος από την ταλαντούχα Μαρία και ήταν αρχικά ο λόγος που ήθελα αυτό το βιβλίο.
Ένα βιβλίο που τα κύρια χαρακτηριστικά του είναι η ένταση,το μυστήριο και η... rock. Μουσική που δεν ακούω εκτός λίγα τραγούδια, αυτή του βιβλίου την άκουσα όλη.Οποιον στίχο και αν άκουσα ταίριαζε ακριβώς με αυτό που ήθελε να μου μεταφέρει ο συγγραφέας.
Μικρά κεφάλαια δίχως περιττες λεπτομέρειες,με πήγαιναν από το ένα πρόσωπο στο άλλο χωρίς να με αφήνουν να ξεχνάω λέξη από το προηγούμενο.
Η υπόθεση μυστήρια, σχεδόν αληθινή,από αυτές που διαβάζεις και ψάχνεις να βρεις αν όντως έχει συμβεί.
Οι χαρακτήρες ολοκληρωμένοι, συμπαθητικοι ,οχι όλοι εννοείται και εκεί υπάρχει μια μικρή παγίδα, μπορεί και μεγάλη.
Γενικά όλο το βιβλίο είναι μία παγίδα που για να την καταλάβεις θα πρέπει να φτάσεις στο τέλος. Αυτή είναι η γοητεία του αλλά και η ανταμοιβή του αναγνώστη.
5/5

[Nikos Nomikos · Rating 5 out of 5]

Έξυπνο, ρεαλιστικό με ζωντανούς χαρακτήρες και κινηματογραφική γραφη. Κοινωνικές αναφορες, μουσική, μπρος πίσω στο χρόνο και συγκινητικό ανατρεπτικό τέλος.

[Sandra Kambouri · Rating 4 out of 5]

Είχα την τύχη, μέσα από βιβλιοφιλικές ομάδες, να έχω γνωρίσει τον Άντυ και να έχω διαπιστώσει ότι είμαστε πολύ κοντά ως προς τον τρόπο σκέψης και στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα. Διαβάζοντας την πρώτη συγγραφική του δουλειά διαπίστωσα ότι ταιριάζουν και τα μουσικά μας γούστα. Ο τρόπος αφήγησής του επίσης μου είναι πολύ οικείος. Κάτω από αυτές τις συνθήκες λοιπόν και μιας και το βιβλίο προσφέρεται για πολιτικοκοινωνικές αναλύσεις και τοποθετήσεις, δεν θα μπορούσε να μην μου αρέσει. Αν υπάρχει ‘’ένσταση’’ γι’ αυτές τις τοποθετήσεις γνώμη μου είναι ότι απ’ την στιγμή που ο Άντυ δεν είναι δημοσιογράφος και άρα δεν απαιτείται απλή παράθεση των γεγονότων χωρίς να παίρνει ο ίδιος θέση αλλά ως συγγραφέας χτίζει τους χαρακτήρες του και μέσω αυτών οφείλει να τοποθετηθεί. Το βιβλίο δεν έχει να κάνει μόνο με μία ληστεία ή έναν θάνατο. Από την μια, η κυρίως υπόθεση συμβαίνει εν μέσω προεκλογικής περιόδου η οποία επηρεάζει την ζωή και την καριέρα κάποιων από τους πρωταγωνιστές της ιστορίας και απ’ την άλλη, ο αστυνόμος που αναλαμβάνει την υπόθεση έχει μόλις καταφέρει να παρουσιάσει στοιχεία ώστε να φέρει μπροστά στην δικαιοσύνη τα μέλη μιας φασιστικής οργάνωσης. Μοιραία, και μέσω των χαρακτήρων του βιβλίου, εκθέτονται απόψεις που κάλλιστα θα μπορούσε να μην είναι καν του συγγραφέα. Προσωπικά, ταυτίστηκα κι ένιωσα την εμμονή και το πάθος του αστυνόμου.

Ως προς την υπόθεση, είναι αρκετά πρωτότυπη και τα μικρά κεφάλαια βοηθούν στο γρήγορο διάβασμα μιας και, παρόλο που δεν είναι δύσκολο να καταλάβεις αρκετά νωρίς τι περίπου συμβαίνει, καταφέρνει να κρατήσει την αγωνία σου μέχρι τέλους όπου μας περιμένει και μια ανατροπούλα. Εντελώς υποκειμενικά (πώς αλλιώς;), μου άρεσε και η αναφορά στα μέρη μου… Βύρωνας, Καισαριανή, Παγκράτι, Ορεινή Κορινθία. Ούτε παραγγελία να το είχα κάνει! 

Οι χαρακτήρες του είναι αληθινοί και ολοκληρωμένοι. Άνθρωποι καθημερινοί. Σα να τους γνωρίζεις. Σα να τους έχεις απέναντί σου. Τους συμπαθείς, τους αντιπαθείς, σ’ εκνευρίζουν… Και στην παρέα που πρωταγωνιστεί θα μπορούσες να είσαι κι εσύ μέλος.

Διαβάζοντας διάφορες απόψεις για το βιβλίο μέχρι να το πιάσω στα χέρια μου, θα πω ότι έχω διαφορετική άποψη που αφορά στο βασικό ‘’αρνητικό’’ σημείο που στέκονται κάποιοι αναγνώστες. Τα πρόσωπα, ναι. Είναι πολλά. Και όντως αυτό είναι κάτι που μπορεί να σε μπερδέψει. Κι υπάρχουν βιβλία που αναγκάζομαι να σημειώνω τα ονόματα, όπως εμφανίζονται, με κάποιο χαρακτηριστικό σχόλιο δίπλα ώστε αν χρειαστεί να ανατρέξω στις σημειώσεις μου για να θυμηθώ ποιος είναι ποιος. Εδώ δεν χρειάστηκε να το κάνω. Γιατί τα ονόματα που ξεπετάγονται εδώ κι εκεί, έχουν ξεκάθαρα να κάνουν με το συγκεκριμένο κομμάτι της αφήγησης και μόνο. Είναι οι ‘’κομπάρσοι’’ που απλά έχουν ένα όνομα κι έτσι εξελίσσεται πιο ομαλά η συγκεκριμένη σκηνή. Δεν έχουν σχέση με την υπόθεση άρα δεν έχει και σημασία να τα συγκρατήσεις ή να θυμάσαι πότε τα πρωτοσυνάντησες. Βέβαια, κάπως έτσι βρέθηκα ν’ αναρωτιέμαι ποιος είναι αυτός ο Αλέξης Τυπάλδος που εμφανίζεται σ’ ένα κεφάλαιο απλά για να σκοτωθεί σε τροχαίο. :P Οπότε, αν πέσετε πάνω του, θυμηθείτε τ’ όνομά του. Είναι το μόνο που θα χρειαστεί να θυμόσαστε. 

Αυτό που θα μπορούσα να πω, όχι ακριβώς ως αρνητικό αλλά μάλλον ως προς σημείωση για το επόμενο βιβλίο (γιατί περιμένουμε και επόμενο!), είναι ότι δεν τοποθετούνται χρονικά τα κεφάλαια και αργείς λίγο να συνειδητοποιήσεις ότι η αφήγηση αφορά στο σήμερα αλλά αρχικά υπάρχουν αφηγηματικά κομμάτια που συνέβησαν στο παρελθόν.

Α! Πιστεύω επίσης ότι θα ήταν καλό να υπάρχει και μετάφραση των ξένων στίχων γιατί υπάρχουν κάποιοι που δεν ξέρουν αγγλικά κι είναι κρίμα να αποκλείονται από το δέσιμο του στίχου με το κεφάλαιο που ακολουθεί γιατί από μόνο του δημιουργεί μια μαγική ατμόσφαιρα. ;)

Μια πάρα πολύ καλή ιδέα είναι να γυριστεί σε ταινία ‘’ντυμένη’’ με τα τραγούδια που ‘’ακούγονται’’ καθ’ όλη την διάρκεια του βιβλίου. Εξάλλου το βιβλίο έχει κινηματογραφική ροή. Ακόμα και οι σκηνές που εναλλάσσονται μέσα στο ίδιο κεφάλαιο είναι σα να παρακολουθείς ταινία. Νομίζω ότι επιβάλλεται να το δούμε στην μεγάλη οθόνη! Μια άλλη πολύ καλή ιδέα θα ήταν στην πώληση να συμπεριλαμβανόταν κι ένα cd με τα τραγούδια για μας που δεν ήμασταν στην παρουσίαση του βιβλίου όπου και μοιράστηκαν από τον συγγραφέα cd στους παρευρισκόμενους!

Τέλος, θέλω να μνημονεύσω και την Μαρία μας για την δημιουργία ενός υπέροχου εξωφύλλου.

[Yiota Vasileiou · Rating 4 out of 5]

"Χρήσιμοι ηλίθιοι" λοιπόν. Με αυτόν τον τίτλο κυκλοφόρησε ο Αντυ Βρόσγος το πρώτο του μυθιστόρημα. Ιδιότυπος κι ασυνήθιστος τίτλος, ιδιόμορφο κι ασυνήθιστο το θέμα του. Ο συγγραφέας καταφέρνει με εκπληκτική μαεστρία, να συνδεσει ένα πραγματικό ιστορικό γεγονός, με την ζωή του σήμερα. Κυριολεκτικά έκοψε κι έραψε και κέντησε και μας προσέφερε ένα σχεδόν αψεγάδιαστο αποτέλεσμα.

Τα δυνατά του σημεία...

1. Πανέμορφο εξώφυλλο κι ένας τίτλος που δεν περνά απαρατήρητος. Άλλωστε, μόνο από αυτά τα δύο, χωρίς καμία άλλη γνώση, αποφάσισα ότι θέλω να διαβάσω το βιβλίο. Σχετικά με τον τίτλο δε, πρέπει να προσθέσω ότι, μόνο με την ολοκλήρωση της ανάγνωσης τον καταλαβαίνεις, αν κι υποθέτω ότι όποιος το διαβάζει την ψυλλιάζεται την "δουλειά". Ετσι, με την τελεία και με την παύλα, ο συγγραφέας δικαιώνεται για την επιλογή του τίτλου του.
2. Ο Βρόσγος ξεδιπλώνει την ιστορία του με πολιτικές/οικονομικές/κοινωνικές προεκτάσεις καθιστώντας τον αναγνώστη συμμέτοχο στο... έγκλημα.
3. Μικρά κεφάλαια και κοντές προτάσεις που βοηθούν στην γρήγορη ανάγνωση, χαρίζοντας του άνετα τον χρυσό τίτλο του... Page Turner.
4. Βρήκα εξαιρετικά έξυπνα, αυτά τα μικρά χωρία, με στίχους από τραγούδια του ελληνικού και ξένου ρεπερτορίου. Το καθένα από αυτά αποτελούσε μια μίνι εισαγωγή αλλά και μια περίληψη του κεφαλαίου που ακολουθούσε.
5. Όμορφη και καθαρή χρήση της γλώσσας, χωρίς βαρύγδουπες προτάσεις, που στοχεύουν στον εντυπωσιασμό.
6. Αξιοπρεπής κατάληξη της ιστορίας, χωρίς κάποια εξωφρενική ανατροπή, που όμως σε αφήνει ικανοποιημένος. Εμένα τουλάχιστο δε με απογοήτευσε.
7. Προσεγμένη έκδοση, με σφιχτή ράχη και χοντρό χαρτί, που το νοιώθεις ζωντανό ανάμεσα στα δάχτυλα σου.

Και τα αρνητικά του...

1. Πάρα πολλά ονόματα, τα οποία εναλλάσσονται με καταιγιστικό ρυθμό, σε σημείο που κάποιες φορές να ξεχνάς ποιος είναι ποιος.
2. Επίσης, η εναλλαγή των κεφαλαίων κάποιες φορές δεν έχει χρονική συνέχεια, με αποτέλεσμα να σε ζαλίζει.
Γενικότερα, όλο αυτό το ανεξέλεγκτο πήγαινε-έλα, σε πρόσωπα, γεγονότα, χρονικές στιγμές, κουράζει ελαφρώς.

Σε γενικές γραμμές, το βιβλίο του Βρόσγου αποτελεί ένα λογοτεχνικό roller coaster, που μερικές φορές σε ξετρελαίνει και κάποιες λίγες σε "ανακατεύει". Το σίγουρο πάντως είναι, πως αν καβαλήσεις το βαγονάκι του, θα ενθουσιαστείς και θα περάσεις τέλεια.

Από μένα 8,5/10!

Καλες αναγνώσεις!

Σημείωση: Η κριτική δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο βιβλιοφιλικό blog "Βιβλιοσημεία".

[Ioanna · Rating 5 out of 5]

Έξυπνο, γρήγορο, πολυεπιπεδο και ανατρεπτικό.

[Eva Maraki · Rating 5 out of 5]

<<ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΗΛΙΘΙΟΙ>>


Είναι πολύ όμορφο να βλέπεις ένα ταλέντο να ανθίζει . Χαρά και ικανοποίηση νιωθεις ειδικότερα όταν αυτός είναι ένας φίλος που εκτιμάς ιδιαίτερα και εκδίδοντας το πρώτο του μυθιστόρημα αυτό κερδίζει επάξια τη θέση που του αξίζει στο συγγραφικό πάνθεο . Ναι ,λοιπόν, αυτή η ιδιαίτερη φιγούρα με την έντονη κουλτούρα ,ευφυΐα και ταμπεραμέντο έγραψε ένα βιβλίο που ικανοποιεί τα αναγνωστικά κριτήρια όσων αγαπούν την αατυνομικη λογοτεχνία αλλά και αυτών που θέλουν να ταξιδέψουν νοερά με κάτι διαφορετικό .
<<Χρήσιμοι ηλίθιοι>> ο τίτλος του . Έξυπνος ,ιντριγκαδορικος και συνάμα τόσο μα τόσο εναρμονισμένος με την πλοκή . Δε θα γινόταν να μη σταθώ ,όμως , και στο εξώφυλλο . Λιτό, μονοθεματικό και καλαίσθητο αυτό ,κεντρίζοντας σου αμέσως το βλέμμα σου αφήνει μια πολύ μικρή γεύση για όσα πρόκειται να διαβάσεις και σίγουρα και αυτά θα σε εξιτάρουν .
Αθήνα ,2012 . Η Εθνική Πινακοθήκη γίνεται στόχος ληστείας . Ένας πινάκας του Πικασο που φιλοτέχνησε ο ζωγραφος για να τον δωρίσει τιμητικά στην Ελλάδα για τον αγώνα της κατά του ναζιστικου ολέθρου , ένας του Μοντριάν και ένα σχέδιο του Κατσα έχουν κάνει φτερά . Ποιος είναι υπεύθυνος για την <<κλοπή του αιώνα>>; Πως σχετίζονται οι πέντε φίλοι από τα παλιά που συναντήθηκαν ξανά μετά από χρόνια ;
Λοιπόν , έχουμε να κάνουμε παρά πάσης αμφιβολίας για ένα καλογραμμένο αστυνομικό μυθιστόρημα , το οποίο είναι page turner και παράλληλα έχει κοινωνικές προεκτάσεις . Με αφορμή ένα αληθινό γεγονός , την κλοπή αυτή δηλαδή που όντως συνέβη , ο Αντυ πλάθει μια ιστορία πρωτότυπη με πρόσωπα καθημερινά τα οποία είναι παράλληλα αποκυήματα της συγγραφικής του φαντασίας και απεικονίζει τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα . Διεφθαρμένοι πολιτικοί και αξιωματούχοι , ένα ρευστό και ξεχαρβαλωμένο σύστημα αξιών και αρχών παρελάσουν στο βιβλίο κανοντας σε να αντικρίζεις με εξεταστική σκοπιά το σημερινό πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι . Ένα μυθιστόρημα με σκοτεινή και υποβλητική ατμόσφαιρα που σε καθηλώνει με τους γρήγορους ρυθμούς του και με τους δυνατούς του χαρακτήρες . Είναι πολύ-πρόσωπο και πολυεπίπεδο αυτό το συγγραφικό δημιούργημα που σου δίνει σε αρκετά σημεία απλόχερα τροφή για σκέψη και προβληματισμό για όλα όσα απεικονίζει γλαφυρά στις σελίδες του.
Θα συναντήσετε ήρωες πρόσωπα του σήμερα που θα σας θυμώσουν, άλλοι θα σας εκνευρίσουν και κάποιοι θα σας συγκινήσουν . Ένα έξυπνο ηθογραφικό μωσαϊκό χαρακτήρων που σου πλασάρει κομμάτια της καθημερινότητας μας παραστατικά και άμεσα . Όσα γράφει ο συγγραφέας για την πολιτική και για την κοινωνία σήμερα μέσα από την έξυπνη πλοκή είναι άκρως ρεαλιστικά και τα βιώνουμε καθημερινά όλοι . Χτίζει το οικοδόμημα της πλοκής του βήμα βήμα και με τρόπο που δεν αφηνει πολλά να φανταστείς αλλά σου τα αποκαλύπτει ο ίδιος ο Αντυ στο τέλος . Εκεί σου επιφυλάσσει ένα φιναλε συγκινητικό και συνάμα λυτρωτικό που σου αφηνει μια γλυκιά γεύση .
Επίσης, μου άρεσε παρά πολύ το γεγονός πως στην αρχή κάθε κεφαλαίου ο συγγραφέας επιλέγει αποσπάσματα από τραγούδια που σχετίζονται άμεσα με το περιεχόμενο του . Έξυπνη κίνηση και με όμορφες και ιδιαίτερες μουσικές προτάσεις που θα σας ταξιδέψουν . Ο λόγος του είναι άμεσος και στρωτός χωρίς συγγραφικά κλισέ και ανούσια πλατιασματα . Ρέει δυναμικά κανόντας το ένα ασθματικά ανάγνωσμα που σε καθηλώνει .
Δεν είναι απλά ένα αστυνομικό μυθιστόρημα αυτή η πρώτη δουλειά του Αντυ . Είναι ένα σύγχρονο βιβλίο που έχει ως θέμα μια κλοπή αλλά αυτή ξετυλίγει ένα κουβάρι χαρακτήρων και γεγονότων που αντικατοπτρίζουν το σήμερα . Μια καταβύθιση , λοιπόν, στην κοινωνία , στα άδυτα της πολιτικής και του έρωτα θα ζήσετε . Καλή σας ανάγνωση και εμπιστευτείτε τον αυτόν τον συγγραφέα . Έχει μέλλον και άποψη . Αντυ μου , εγώ ξέρεις ..περιμένω το επόμενο ταξίδι

[Roula · Rating 5 out of 5]

ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΗΛΙΘΙΟΙ
Η ΑΠΟΨΗ ΜΟΥ

Το πρώτο μυθιστόρημα του Άντυ Βρόσγου με τον ιδιαίτερα ευφάνταστο τίτλο "Χρήσιμοι Ηλίθιοι" είναι ένα αστυνομικό, πολυπρόσωπο και πολυεπίπεδο νουάρ μυθιστόρημα.
Η υπόθεση κινείται γύρω από ένα πραγματικό γεγονός, μια κλοπή τριών σημαντικών έργων από την Εθνική Πινακοθήκη το 2012 που έμεινε γνωστή ως η κλοπή του αιώνα.
Στις 9 Ιανουαρίου του 2012, ξημερώματα, άγνωστοι αφαίρεσαν από την Εθνική Πινακοθήκη έναν έργο με τίτλο «Γυναικείο Κεφάλι» που ζωγράφισε ο Πάμπλο Πικάσο το 1939 και αποτυπώνει σε καμβά τη φωτογράφο και ακτιβίστρια σύντροφό του Dora Maar.
Το έργο αυτό, εκτός από μεγάλη ιστορική και εικαστική αξία, αποτελεί μέγιστη πολιτιστική κληρονομιά για την Ελλάδα, αφού ο ίδιος ο καλλιτέχνης το δώρισε το 1949 στον ελληνικό λαό για την προσφορά τους στην αντίσταση με χειρόγραφη αφιέρωσή του στο πίσω μέρος του μουσαμά. «Pour le Peuple Grec, Hommage de Picasso» (Για τον ελληνικό λαό, Φόρος τιμής από τον Πικάσο).
Μαζί εκλάπησαν το έργο ο «Μύλος» του Ολλανδού Πιετ Μοντριάν και ένα έργο σε χαρτί του Ιταλού Γκουλιέλμο Κάτσα. Έργα που παραμένουν άφαντα ως σήμερα.
Γύρω από το σημαντικό αυτό γεγονός, ο συγγραφέας υφαίνει την πλοκή.
Μια παρέα τεσσάρων φίλων συναντιέται μετά από αρκετά χρόνια, εξαιτίας ενός τραγικού γεγονότος. Η συνάντησή τους θα φέρει τα πάνω κάτω στη ζωή τους και θα τους οδηγήσει σε άγνωστα για αυτούς μονοπάτια.
Σε μια Ελλάδα της κρίσης, της οικονομικής κατάρρευσης και κοινωνικής αναταραχής, οι ήρωές μας, άνθρωποι απλοί, καθημερινοί, θα εμπλακούν σε μια περιπέτεια εξαιρετικά επικίνδυνη και περίπλοκη για αυτούς.
Ο συγγραφέας με γλώσσα μεστή και γλαφυρές περιγραφές, χτίζει την υπόθεση βήμα βήμα και δίνει στον αναγνώστη τις πληροφορίες σταδιακά εντείνοντας το ενδιαφέρον και την αγωνία.
Η κινηματογραφική πλοκή και οι πολυδιάστατοι χαρακτήρες δίνουν στο κείμενο ζωντάνια και νεύρο.
Εξαιρετικές επιλογές τα τραγούδια και οι στίχοι που έχει επιλέξει ο συγγραφέας στην αρχή κάθε κεφαλαίου, απόλυτα συνταιριασμένοι με το νόημα κάθε φορά..
Ο Αντυ Βρόσγος έχει αποδώσει εξαιρετικά το κλίμα της χρονικής εκείνης περιόδου.
Το αστυνομικό στοιχείο της υπόθεσης συναγωνίζεται το έντονο κοινωνικό στοιχείο που αναβλύζει μέσα από την ιστορία. Οι συνήθειες και οι φιλοδοξίες των ηρώων, τα όνειρα και οι απογοητεύσεις τους, οι ελπίδες, οι φόβοι, το δυνατό αίσθημα της φιλίας που τους ενώνει, τα ιδανικά τους είναι συναισθήματα που συναντάς σε καθημερινούς ανθρώπους.
Η οικονομική κρίση που ταλανίζει τους Έλληνες, οι νεοφασιστικές οργανώσεις που ξεπετάγονται, η χαλαρότητα της ηθικής και η απώλεια της εθνικής συνείδησης είναι ζητήματα που επίσης θίγονται μέσα σ' αυτό το πόνημα.
Και ένα μεγάλο ερώτημα:
Ποιος εντέλει έχει τη μεγαλύτερη ευθύνη όταν χάνεται κάτι τόσο σημαντικό από την πολιτιστική μας κληρονομιά;
Η αγωνία, η ένταση, η γρήγορη ανάγνωση και οι ανατροπές κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη μέχρι τέλους. Ένα τέλος συγκινητικό και λυτρωτικό.
Ένα υπέροχο μυθιστόρημα που θα σας προβληματίσει και θα σας καταπλήξει.

[Πάνος Τουρλής · Rating 3 out of 5]

Τρία έργα σημαντικής καλλιτεχνικής και όχι μόνο αξίας κλάπηκαν από την Εθνική Πινακοθήκη λίγες μέρες πριν κλείσει για τη μεγάλη ανακαίνιση και επέκταση του κτηρίου της: ένας Πικάσο, ένας Μοντριάν κι ένας Κάτσα. Ποιος το έκανε και με τι σκοπό; Πού βρίσκονται τα έργα; Τι σχέση έχει με τη «ληστεία του αιώνα» μια παρέα νεαρών ανθρώπων που ξαναβρέθηκαν με αφορμή την κηδεία ενός από αυτούς; Επίσης, είναι δυνατόν το έγκλημα να συνδέεται με τις επερχόμενες εκλογές;

Ο Άρης, χωρισμένος με παιδί για την κηδεμονία του οποίου παλεύει, μεγαλοστέλεχος πολυεθνικής, ο Γρηγόρης, δημοσιογράφος που έχει να κάνει σημαντικές αποκαλύψεις για τη φασιστική οργάνωση Λοξή Φάλαγγα, η Ηρώ, σύζυγος του Χρήστου, η συγγραφέας Μελίνα και ο μεταφραστής Ορέστης φτάνουν στην Περαχώρα Λουτρακίου για να αποχαιρετήσουν τον φίλο τους κι αυτό θα είναι η αρχή μιας νέας πορείας στη φιλία τους. Αναβιώνουν παλιά συναισθήματα, γεννιούνται τύψεις για την απομάκρυνση που ο χρόνος αναπόφευκτα φέρνει, βάζουν κάποια πράγ��ατα σε σωστές διαστάσεις και προσπαθούν να καταλάβουν τι συνέβη στον άνθρωπο που μόλις χάσανε. Τα πράγματα παίρνουν δραματική τροπή όταν η Ηρώ αποκαλύπτει κάτι που κανείς δεν περίμενε.

Παράλληλα με τις ιστορίες των ανθρώπων αυτών, ξεδιπλώνονται οι φιλοδοξίες ενός ισχυρού γκαλερίστα, οι φόβοι του Προέδρου του ΔΣ της Πινακοθήκης και το πείσμα του αστυνόμου Αποστόλου που προσπαθεί να βρει άκρη σε αυτό το μπερδεμένο νήμα. Στην αρχή το μυθιστόρημα έχει μια ωραία αφηγηματική πρωτοτυπία, μιας και καταγράφονται τα γεγονότα σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, δηλαδή πριν τη ληστεία, κατά τη διάρκεια αυτής και μετά, χωρίς ενδείξεις, κάτι που ίσως μπερδέψει κάποιους, η γραφή όμως με βοήθησε να κατανοήσω αμέσως πού βρίσκομαι και ποιους παρακολουθώ, κι αυτό γίνεται σταδιακά, μιας και τα ονοματεπώνυμα, οι προσωπικές ιστορίες του καθενός και ο ρόλος που υπηρετούν στο μυθιστόρημα βγαίνουν σιγά σιγά στο φως και όχι ταυτόχρονα, αποφεύγοντας έτσι να δημιουργήσουν πληθώρα πληροφοριών. Κι όταν τα πρώτα κομμάτια έχουν μπει στη θέση τους, οι εξελίξεις αρχίζουν να είναι απανωτές και φυσικά ανατρεπτικότατες. Επίσης, σε κάθε κεφάλαιο έχουμε τους στίχους γνωστών τραγουδιών που ταιριάζουν κάπως με το περιεχόμενο ενώ σαν φόντο του μυθιστορήματος έχουμε μια γλυκόπικρη ματιά του συγγραφέα, που μια μας ταξιδεύει στη δεκαετία του 1980 με την ελπίδα των νέων πως θ’ αλλάξουν τον κόσμο και μια καταγράφει μια πιο κοντινή στον αναγνώστη πραγματικότητα, «τη μέρα της μαρμότας» με τα ίδια θέματα, ζητήματα και προβλήματα να αναφέρονται στις ειδήσεις, από κτίσεως λες κόσμου.

Οι «Χρήσιμοι ηλίθιοι» είναι ένα ενδιαφέρον μυθιστόρημα, με πολλούς υπόπτους, καλούς κεντρικούς χαρακτήρες, ανατροπές, μυστικά κι ένα τέλος που μου έμεινε αξέχαστο ως προς την αλήθεια αλλά και τις συνέπειες που αυτή επέφερε στους χαρακτήρες.

[Vasilis Kalandaridis · Rating 5 out of 5]

Καταπληκτική αφηγηματική προσέγγιση.Και φοβερή μουσική επένδυση,ή πρόταση,πείτε το όπως θέλετε.

[Γρηγόρης Μανθοπουλος · Rating 5 out of 5]

Έκπληξη που δεν περίμενα. Πολυεπίπεδο και έξυπνο με συναίσθημα και μουσική. Αξέχαστο τέλος.

[Vanessa · Rating 5 out of 5]

Έγραψαν για το βιβλίο πρωτότυπο κι έξυπνο. Το οπισθόφυλλο και οι γνώμες/κριτικές γράφουν για ωραία πλοκή, ξεκάθαρη πολιτική τοποθέτηση, φιλικούς δεσμούς, πραγματικότητα και μυθοπλασία δεμένη άρτια, οτι διδάσκει μουσική κτλ. Εγώ κριτικός/συγγραφέας δεν είμαι. Ευτυχώς!!
Αλλά συμφωνώ σαν μικρή, ταπεινή αναγνώστρια.. Άλλωστε όταν συγκρίνεις σε ένα ρολόι (τοίχου αν θυμάμαι σωστά), την ώρα με μοίρες και τελικά την γράφεις σωστά, προφανώς είναι έξυπνο, κι αυτο είναι ένα παράδειγμα μόνο!
Απο τις πρώτες κιόλας σελίδες του βιβλίου, νιώθεις.. Την μοναξιά του χωρισμού, την θλίψη που προκαλεί η απώλεια, την οργή που γεννάει ανάγκη για εκδίκηση, το άγχος που δημιουργούν τα μυστικά, την γαλήνη που φέρνει ο έρωτας..
Όταν κρατάς ένα βιβλίο, μυρίζεις, διαβάζεις, φαντάζεσαι.. Αν σε αναγκάσει να νιώθεις τότε έχει πετύχει τον σκοπό του!
Εύχομαι να "νιώσουν" τι εννοώ όσοι το διαβάσουν!

[Christos Baltas · Rating 5 out of 5]

Συνεχείς εναλλαγές τόπου και χρόνου, ωραία σκιαγράφηση χαρακτήρων και πειστικός μύθος.
Ωραίο εύρημα οι στίχοι στην αρχή των κεφαλαίων.

[Mary Goul · Rating 4 out of 5]

Τελικά είναι ωραίο να ανακαλύπτεις νέους Έλληνες, σύγχρονους,συγγραφείς.Οι " χρήσιμοι ηλίθιοι" είναι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που βασίζεται σε ένα αληθινό γεγονός,την ληστεία τριών έργων τέχνης από την εθνική πινακοθήκη το 2012.Οι ήρωες του είναι μια παρέα φίλων που μεγαλώνοντας απομακρύνονται και συναντώνται ξανά στην κηδεία του ενός.Δεν θα πω πολλά γιατί πρόκειται για αστυνομικό,θα πω όμως ότι εκτός από την αστυνομική χροιά είναι και κοινωνικο-πολιτικό.Και φυσικά να πω ότι με ενθουσίασαν τα τραγούδια που βάζει σε κάθε κεφάλαιο!

[Χρήστος Αζαριάδης · Rating 5 out of 5]

Νοσταλγικά υπέροχο το "Χρήσιμοι Ηλίθιοι".

Ο Βρόσγος χρησιμοποιεί και πάλι το αγαπημένο του λογοτεχνικό όχημα. Σας προλαβαίνω, δεν εννοώ το έγκλημα ή το μυστήριο ή το αίμα. Μιλάω για την σημασία της φιλίας. Έτσι, μας δίνει ένα παρεΐστικο μυθιστόρημα με κοινωνικό μήνυμα αλλά και ανατροπές. Γρήγορο, αβίαστο, μυστηριώδες.

[Λεφι Σεσαχε · Rating 1 out of 5]

Θα έλεγα σχετικά φιλότιμη προσπάθεια για έναν νέο συγγραφέα, αν και δεν πρόκειται για νέο άνθρωπο. Δυστυχώς πολύ αφελές και με άτεχνες εναλλαγές ανάμεσα σε διαφορετικούς χαρακτήρες, που κουράζουν υπερβολικά πολύ.
Δεν ξέρω τι έχει να προσφέρει αυτό το βιβλίο, πραγματικά.

[Efstathia Zerkou · Rating 2 out of 5]

Δεν με τράβηξε το βιβλίο, κουραστικό και μη ολοκληρωμένο.

[Maria Vasileiou · Rating 2 out of 5]

Υπερανάλυση, όχι σωστή καταγραφή χαρακτήρων,πλοκή ασαφής με αδέξιο χειρισμό.

[Katerina · Rating 2 out of 5]

Δεν με ενθουσίασε, περίμενα κάτι πιο στιβαρό.