Montague Rhodes James, who used the publication name M.R. James, was a noted English mediaeval scholar & provost of King's College, Cambridge (1905–18) & of Eton College (1918–36). He's best remembered for his ghost stories which are widely regarded as among the finest in English literature. One of James' most important achievements was to redefine the ghost story for the new century by dispensing with many of the formal Gothic trappings of his predecessors, replacing them with more realistic contemporary settings.
Librarian note: There is more than one author in the Goodreads database with this name.
Ο M.R. James, γεννημένος το 1862 στην Αγγλία, είναι ένας κλασσικός συγγραφέας τρόμου, ο οποίος έχει αναγνωριστεί κυρίως από τις ιστορίες του με φαντάσματα. Παρ’ όλη όμως τη σημασία της λογοτεχνικής του συμβολής στο είδος του τρόμου, πρόκειται για έναν λιγότερο γνωστό συγγραφέα, ειδικά στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό, το οποίο άργησε γύρω στον έναν αιώνα να έρθει σε επαφή με τα έργα του, αφού δεν έχουν εκδοθεί παρά δύο συλλογές διηγηματων του, την πρωτοβουλία των οποίων πήρε και στις δύο περιπτώσεις η Ars Nocturna.
Η συλλογή διηγημάτων του «Το στοιχειωμένο κουκλόσπιτο» είναι μια εξαιρετική πρώτη επαφή με τον τρόπο γραφής του συγγραφέα, ο οποίος δεν διστάζει να πειραματίζεται με διαφορετικές αφηγηματικές φόρμες, προκειμένου να αποδώσει με διαφορετικούς τρόπους τον λογοτεχνικό τρόμο της εποχής του. Διαβάζοντας τα διηγήματά του ο σύγχρονος αναγνώστης μπορεί να εντοπίσει μοτίβα που έχει ξανασυναντήσει σε σύγχρονες ταινίες ή βιβλία, αλλά κατανοεί ότι για την εποχή τους επρόκειτο για πολύ πρωτότυπες ιδέες, οι οποίες έδωσαν ώθηση συνολικά στο συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος.
Ο παρατηρητικός αναγνώστης διαβάζοντας τα τρία διηγήματα της ανθολογίας γρήγορα θα εντοπίσει τις διαφορές του ύφους των ιστοριών από τα σύγχρονα θρίλερ. Στις ιστορίες του M. R. James ο τρόμος δεν βασίζεται στον εντυπωσιασμό των jumpscares ή σε splatter σκηνές που στόχο έχουν να σε τρομάζουν και να σε αηδιάζουν ταυτόχρονα, αλλά αντίθετα ο τρόμος που προκαλούν αυτές οι ιστορίες κλιμακώνεται μέσα από την καταβύθιση του αναγνώστη στην ιστορία.
Μάλιστα μία απ’ τις ιδιαιτερότητες της συγκεκριμένης ανθολογίας είναι ότι τα διηγήματα που περιλαμβάνονται σε αυτήν είναι αρκετά διαφορετικά μεταξύ τους, ώστε πετυχαίνουν να διαπραγματευτούν το είδος με ποικιλία μορφών. Χαρακτηριστικότερη είναι η τρίτη ιστορία της ανθολογίας, με τίτλο «Περί μιας Εξαφάνισης και μιας Εμφάνισης», η οποία αποτελείται αποκλειστικά από τηλεγραφήματα που στέλνει ο πρωταγωνιστής στον αδερφό του τις ημέρες των Χριστουγέννων, όπου έχει πάει να ερευνήσει τη μυστηριώδη εξαφάνιση του θείου τους.
Μπορεί λοιπόν να μην πρόκειται για ιστορίες που θα κρατήσουν τον αναγνώστη τους ξύπνιο μέχρι το πρωί απ’ το φόβο, αλλά παρ’ όλα αυτά δεν χάνουν το ενδιαφέρον τους, ιδιαίτερα για τους λάτρεις του τρόμου οι οποίοι μπορούν να εντοπίσουν στην ανθολογία αυτή τις απαρχές της σύγχρονης λογοτεχνίας τρόμου, αλλά και κάπως ακατέργαστες ακόμα ιδέες και μορφές που με την πάροδο των ετών ενέπνευσαν και άλλους καλλιτέχνες του είδους.
Διαβάζοντας τα διηγήματά του ο σύγχρονος αναγνώστης μπορεί να εντοπίσει μοτίβα που έχει ξανασυναντήσει σε σύγχρονες ταινίες ή βιβλία, αλλά κατανοεί ότι για την εποχή τους επρόκειτο για πολύ πρωτότυπες ιδέες, οι οποίες έδωσαν ώθηση συνολικά στο συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος.
Μπορεί να μην πρόκειται για ιστορίες που θα κρατήσουν τον αναγνώστη τους ξύπνιο μέχρι το πρωί απ’ το φόβο, αλλά παρ’ όλα αυτά δεν χάνουν το ενδιαφέρον τους, ιδιαίτερα για τους λάτρεις του τρόμου οι οποίοι μπορούν να εντοπίσουν στην ανθολογία αυτή τις απαρχές της σύγχρονης λογοτεχνίας τρόμου, αλλά και κάπως ακατέργαστες ακόμα ιδέες και μορφές που με την πάροδο των ετών ενέπνευσαν και άλλους καλλιτέχνες του είδους.
Ο M.R. James είναι από τους πιο ενδιαφέροντες (για μένα) συγγραφείς τρόμου της εποχής του. Κάποιος πιο σκληρός από τους άλλους, κάποιος πιο πραγματιστής. Κάπως πιο ανθρώπινος ίσως, αφήνει υπόνοιες εκεί που το μυαλό σου μπορεί να συμπληρώσει λίιιγο παραπάνω απ' όσα κενά πρέπει.