ตำนานแห่งนครวัด

by จิตร ภูมิศักดิ์

ตำนานแห่งนครวัด นำเสนอในลักษณะประวัติศาสตร์สนทนาเล่มนี้ จิตร ภูมิศักดิ์ ได้ให้ข้อมูลหลักฐานเบื้องต้นสำหรับคนรุ่นหลังได้ค้นคว้าแก้ไขเพิ่มเติม ชนิดที่ไม่ค่อยมีใครได้ถากถางไว้ก่อน การจัดพิมพ์ครั้งนี้ อาศัยฉบับพิมพ์ครั้งที่ 6 ที่คุณปวิตร ว่องวีระ ทำหน้าที่บรรณาธิการไว้ ผลงานของ จิตร ภูมิศักดิ์ เล่มนี้เขียนขึ้นอย่างสนุกๆ ในรูปแบบกึ่งนวนิยายกึ่งบันทึกการท่องเที่ยว ซึ่งเป็นช่วงที่จิตรเป็นมัคคุเทศก์ของบริษัทบางกอกทัวร์ ทำให้เขาสามารถเขียนเล่าเรื่องนครวัดได้เสมือนมีนครวัดอยู่ตรงหน้า

280 pages, Paperback

Published January 1, 2014

About the author

จิตร ภูมิศักดิ์ (25 กันยายน พ.ศ. 2473 — 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2509) เป็นนักคิดด้านการเมือง นักประวัติศาสตร์ และนักภาษาศาสตร์ นับเป็นนักปราชญ์และนักปฏิวัติทางความคิดและวิชาการคนสำคัญของประเทศไทย จิตรเป็นนักวิชาการคนแรกๆ ที่กล้าถกเถียงและคัดค้านปราชญ์คนสำคัญ ด้วยวิธีคิดที่มีเหตุผลและลุ่มลึก มีความโดดเด่นจากผลงานการค้นคว้าทางวิชาการที่แปลกใหม่และลึกซึ้ง ขณะเดียวกันจิตรยังมีความคิดต่อต้านระบบเผด็จการและการใช้อำนาจกดขี่ของชนชั้นสูงมาโดยตลอด

จิตรเสียชีวิตในปี พ.ศ. 2509 หลังเข้าร่วมต่อต้านการปกครองด้วยระบบทหาร โดยถูกพวกอาสาสมัครฝั่งตรงข้ามและเหล่าทหารล้อมยิง

Reviews

[ดินสอ สีไม้ · Rating 1 out of 5]

วิธีเล่าที่ดิสเครดิตคนอื่น
แต่ข้อมูลตัวเองก็ไม่ได้ถูกต้อง
ข้อมูลผิด เนื้อหาทึกทักเอาเอง
ถ้าจิตรยังอยู่ จิตรคงไม่พิมพ์มันขึ้นมาทั้งๆ อย่างนี้

[Usanisa · Rating 3 out of 5]

มีโอกาสเลือกหนังสือเล่มนี้มาอ่าน เนื่องจากกำลังเดินทางไปเยี่ยมชมนครวัดเป็นบุญตา หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือเชิง มัคคุเทศนิทัศน์ คือหนังสือพาเที่ยวที่มีตัวละครสมมติเดินเรื่องผ่านการเที่ยวชม นครวัด พร้อมกับพูดคุยถกเถียงถึงมุมมองต่อ ศาสนสถานอันยิ่งใหญ่ของกัมพูชาแห่งนี้

จากที่เกริ่นในคำนำของสำนักพิมพ์ หนังสือเรื่องนี้เป็นโครงการหนังสือที่จิตรยังเขียนไม่ได้สมบูรณ์ สันนิษฐานว่าเขียนตั้งแต่ช่วงที่ จิตรทำงานเป็นมัคคุเทศน์ช่วงสั้น ตั้งแต่ช่วงปีพ.ศ. 2500 จึงไม่แปลกใจที่ภาพที่บรรยายในหนังสือจะเป็นภาพของ นครวัดและสังคมกัมพูชาตั้งแต่เมื่อหกสิบห้าปีที่แล้ว ข้อมูลบางอย่างเป็นข้อมูลที่ปรากฏและเป็นข้อสันนิษฐานจากหลักฐานที่ค้นพบในช่วงนั้น ซึ่งอาจจะมีตรงบ้าง คลาดเคลื่อนบ้าง ย่อมเป็นเรื่องที่ละเว้นได้ในฐานที่เข้าใจ สำหรับคนที่ไม่ทราบประวัติศาสตตร์ที่มาและเรื่องเล่าพงศาวดารกัมพูชามากนัก จะพบว่าหนังสือเรื่องนี้อ่านสนุก (โดยเฉพาะเวลาที่ตัวละครของเราถกเถียงกันในแง่มุมต่างๆ) ทำให้นึกถึงบรรยากาศช่วงเรียนมหาวิทยาลัย ที่อาจารย์และนักเรียนหยิบยกหัวข้อต่างๆ ขึ้นมาอภิปราย วิพากษ์วิจารณ์ ด้วยกัน เป็นการแลกเปลี่ยนมุมมองแตกต่างหลากหลายให้เกิดอรรถรสในการเรียน

จิตร ได้สอดแทรกมุมมองความคิดฝ่ายซ้ายของเขา เวลากระเทาะเปลือกที่ฉาบทับประวัติศาสตร์ทางการได้อย่างเจ็บแสบ โดยเฉพาะการค่อนขอด ระบบกษัตริย์ของเขมรในยุคพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ที่มีการเกณฑ์ไพร่พล แรงงาน และปัจจัยต่างๆ มาสร้าง "มฤตกเทวาลัย" (Funeral Temple) เช่นนครวัดแห่งนี้ จนเป็นรากของเหตุการล่มสลายในกาลต่อมา หรือการวิพากษ์กระบวนการศึกษาประวัติศาสตร์แบบชาตินิยม ที่เอาแต่ตั้งแง่ใส่กัน จนเป็นเหตุแห่งการขัดแย้งในแถบเอเชียอาคเนย์ ทั้งๆ ที่วัฒนธรรมและค่านิยมด้านศิลปะล้วนเป็น Collective intellectual ร่วมกันในหมู่ชนชาติเอเชียอาคเนย์แถบนี้ ซึ่งความลื่นไหลของวัฒนธรรมนี้เป็นสิ่งที่เชื่อมร้อยและสำแดงให้เห็นเส้นทางไขปริศนาในทางประวัติศาสตร์มากมาย

อย่างไรก็ตามการอ่านงานของนักเขียน โดยเฉพาะงานที่แฝงนัยะแนวความคิดของนักเขียนลงไปอย่างงานประเภทนี้ ผู้อ่านจะต้องพิจารณาอย่างมีสติ แต่ถ้าจะให้ดีจงอ่านเพื่อซึมซับข้อคิดและแนวทางในการมองปะวัติศาสตร์อย่างรอบด้านมากกว่าจะไปแสวงหาความถูกต้องในเชิงประวัติศาสตร์ อย่างงานวิชาการอื่นๆ