Jednoipooki strelac

by Benedikt Livshits, Benedikt Livšic, Бенедикт Лившиц

"... u susret Zapadu, poduprti Istokom, nadiru u nezadrživoj kataklizmi, obasuti zaslepljujućom svetlošću praistorije, atavistički slojevi, diluvijalni ritmovi, a ispred njih maše kopljem i hrli u oblaku dugine prašine divlji konjanik, skitski ratnik, okrenut licem unazad i samo s pola oka iskosa gleda Zapad.
Jednoipooki strelac!"

Godine 1933. Livšic je štampao značajne teorijske memoare, koji nisu samo prvi pokušaj sistematskog izlaganja istorije futurizma i njegovih teorijskih postulata, već i dragocen dokument o nastanku moderne umetnosi u Rusiji i Evropi, s akcentima na obrazlaganju njene estetike i ideologije. Zbog toga su ovi memoari i nazvani teorijskim, a pojedine stranice, zbog celovitosti teorijskog zaključivanja, gotovo i da ne liče na žanr kojem pripadaju. (Milica Nikolić)

.

U svetu avangardologije Jednoipooki strelac Benedikta Livšica je, po mnogo čemu, jedinstvena knjiga. Ona je prva prava istorija ruske avangarde koju je Livšic napisao i objavio u vreme dok je ruska avangarda još uvek bila tabu tema. Istovremeno ovo je i dokumentarno-memoarski tekst, a može se čitati i kao neka vrsta neobičnog, uzbudljivog romana u kojem su glavni junaci stvaraoci koji su u svetu umetničke, odnosno likovne avangarde ostvarili radikalan prevrat, ne samo u kontekstu ruske umetnosti već i u svetskim razmerama. I nije slučajno što je u ruskoj kulturi danas Jednoipooki strelac prerastao u kultnu knjigu, ne samo iz razloga što je njen autor tragično stradao u Staljinovom gulagu...
Ovo izdanje Jednoipookog strelca, u prevodu Milice Nikolić, jeste artefakt posebne vrednosti. Reč je o zanimljivom prožimanju i stvaralačkom dijalogu likovnog rukopisa (*izdanje sadrži brojne ilustracije) sa istorijsko-umetničkom pričom. U tom smislu, kao da je neka vrsta ostvarenja testamentarnog nauma i samog Livšica o sintezu dva tipa teksta. (Gojko Tešić)

Genres: Art

314 pages, Paperback

First published January 1, 1933

About the author

Benedikt Konstantinovich Livshits was a poet and writer of the Silver Age of Russian Poetry, a French–Russian poetry translator.

Reviews

[Bepina Vragec · Rating 4 out of 5]

Zanimljivi memoari na temu ruskog futurizma i avangarde. Postoje 2 srpska izdanja, pri čemu se po kvalitetu značajno izdvaja izdanje Službenog glasnika iz 2016. koje je doslovno integrisalo tekst i ilustracije: originalne fotografije aktera, umetničke reprodukcije, isečke iz štampe ... Pa ko poželi da nabavi ili pročita, obratite pažnju.

[Arianna · Rating 3 out of 5]

Ma Vladimir, stufo di tutto questo abracadabra greco-latino, d'un tratto sbottò: — Cukurjuk!
Era magnifico e non significava niente.

[Marina Burity · Rating 3 out of 5]

Benedikt Livshits foi um dos participantes do futurismo russo, um dos vários movimentos de vanguarda artística que surgiram na Rússia (e na Europa) no final do século XIX e início do século XX. Nesse livro de memórias, ele reconta como o seu grupo surgiu, as principais richas com outros grupos e artistas, os afrontamentos à sociedade e aos costumes e toda uma linha do tempo dos principais eventos e lançamentos literários. Como documento histórico é um material riquíssimo. Mas pelo fato desses relatos terem sido escritos depois de vinte anos, durante os anos de terror do Stálin e com as vanguardas já tendo sido banidas da linguagem soviética oficial, o autor acaba usando um tom crítico, meio que tentando demonstrar que todos aqueles movimentos seriam uma brincadeira de jovens ingênuos. Infelizmente nem essa autocrítica imposta o salvou do destino de muitos artistas de ser assassinado pelo estado soviético alguns anos depois.

Eu considero esse período da história da arte muito rico e emocionante, tudo estava sendo questionado, revisto, destruído e recriado. Fico imaginando que devia ser empolgante ser jovem e acreditar que era possível criar um novo mundo. Foi interessante entrever uma parte de todo esse processo criativo por uma pessoa que estava no meio do furor. Mas é um pouco difícil se entender na história geral sem ter um conhecimento maior sobre a cena e os participantes, porque o autor joga um monte de nomes diferentes que, mesmo com o índice onosmático no final, nos deixa confuso (são 30 páginas com todas as pessoas que são mencionadas). Por isso acho que esse livro é mais nichado, que interessa quem já estuda sobre esse período.

[Mina Herz]

Russian Jewish author, killed by Stalin