Jump to ratings and reviews
Rate this book

Το χελιδόνι του Βορρά

Rate this book
Αθήνα, 1982.
Η Δάφνη, μια δυναμική αρχιτέκτονας, με αφορμή τη συνάντηση με τον μεγάλο έρωτα των φοιτητικών της χρόνων, θα αναμοχλεύσει αναμνήσεις της ζωής της, για να γυρίσει πολλά χρόνια πίσω και να συναντήσει ανθρώπους που τη σημάδεψαν, πριν κιόλας πάρει την πρώτη της ανάσα.

Κεντρική Μακεδονία, αρχές του προηγούμενου αιώνα.
Ένα μωρό, μοναδικό απομεινάρι μιας φλεγόμενης καλύβας του βάλτου, αγωνίζεται να παραμείνει στη ζωή.
Δυο αδέρφια, με τα χέρια φυτεμένα στο μνήμα του πατέρα τους, ορκίζονται να πάρουν εκδίκηση.
Λίγα χρόνια μετά, ένα κορίτσι με μαρμαρωμένα πόδια αποχωρίζεται τον πατέρα του, που τον στέλνουν στην εξορία.

Παιδιά της ελληνικής Ιστορίας, ξετυλίγουν το κουβάρι του μύθου μέσα στη δίνη της, όταν εκείνη τρυπώνει ύπουλα στις ζωές τους για να τις συγκλονίσει, σε μια παραμυθένια πολιτεία, τα Γιαννιτσά, έναν ζωντανό μπερντέ με τα παλάτια του και τις καλύβες του, κι ανθρώπους λογιών λογιών που θα περάσουν εμπρός του, δειλούς και ήρωες, εχθρούς και φίλους.

360 pages, Paperback

First published March 7, 2017

2 people are currently reading
33 people want to read

About the author

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
17 (40%)
4 stars
13 (30%)
3 stars
9 (21%)
2 stars
2 (4%)
1 star
1 (2%)
Displaying 1 - 13 of 13 reviews
Profile Image for Πάνος Τουρλής.
2,733 reviews172 followers
October 20, 2019
Στο αίμα και τον χαλασμό του Μακεδονικού Αγώνα γεννιέται μια στιβαρή αντρική φιλία μεταξύ του Διονύση και του Δημητρού, η οποία δοκιμάζεται, δυσκολεύεται, στήνεται στα πόδια της ξανά και ξανά. Ο Δημητρός φεύγει στη Θεσσαλονίκη να μάθει την τέχνη του καραγκιοζοπαίχτη και γυρνά με μια κόρη, τη Δάφνη. Το κορίτσι αυτό, κόρη της επανάστασης, θ’ ακολουθήσει το δικό της μονοπάτι και θα ενταχθεί στη νεολαία Λαμπράκη τη δεκαετία του 1960 μέχρι να γνωρίσει τον έρωτα. Πόσο αιχμάλωτοι είμαστε των γονιδίων που μας κληρονομούνται; Πώς μπορούμε να ξεφύγουμε από μια μοίρα που ξέρει τα πάντα για μας κι εμείς τίποτα για κείνη; Τι είναι πραγματικά ο Καραγκιόζης για την ελληνική φυλή; Πώς μπορούμε ν’ αποφύγουμε λάθη που διέπραξαν οι γονείς μας; Σε ποια φωλιά θα καταλήξει το χελιδόνι του βορρά, η Δάφνη;

Η Ισμήνη Μπάρακλη επιστρέφει με μια συγκινητική και συναρπαστική ιστορία που αναβιώνει τον Μακεδονικό Αγώνα από ανθρωπιστικής άποψης και είναι αφιερωμένη στον Καραγκιόζη, τον ξυπόλητο ήρωα των παιδικών μας χρόνων. Καταφέρνει να δημιουργήσει μια πολυεπίπεδη πλοκή και να φέρει στο φως ολοζώντανους χαρακτήρες που αλληλεπιδρούν και εργάζονται στη σκιά της Ιστορίας με τρόπο που με μάγεψε και με καθήλωσε. Με συνεχή πρωθύστερα και με έξυπνες λύσεις αφήγησης δημιουργεί μια ιστορία που ξεκινάει από τα Γιαννιτσά του 1907, φτάνει στη Θεσσαλονίκη του Δεύτερου Παγκόσμιου πολέμου, κάνει μια στάση στην Αθήνα του 1965 και καταλήγει στο σήμερα, με μια αναπάντεχη και λυτρωτική αποκάλυψη. Παρ’ όλο που γνωρίζουμε πρώτα τη Δάφνη και τον έρωτά της, τον Χρήστο, σύντομα οι ήρωες που αγκαλιάσαμε οπισθοχωρούν μπροστά στο μεγαλύτερο βάρος της αφήγησης που κρατούν στους ώμους τους ο Διονύσης και ο Δημητρός, μετέπειτα Νιόνιος και Μίμαρος, οι οποίοι δε ζουν απλώς μια δυνατή φιλία αλλά ο τρόπος που γνωρίστηκαν και μεγάλωσαν περιέχει κάποια μυστικά που καλύτερα θα ήταν να μείνουν κρυμμένα.

Θα ξεκινήσω λοιπόν κι εγώ με αυτές τις πολύ ενδιαφέρουσες προσωπικότητες, μιας και αποτελούν το όχημα της συγγραφέως να καταγράψει τις δικές της ανησυχίες γύρω από το νόημα της ζωής και τον ρόλο του θανάτου. Ψήγματα ανήσυχης σκέψης βρίσκουν τη φωνή τους μέσα κυρίως από τον Μίμαρο, δημιουργώντας ένα σημαντικό απάνθισμα φιλοσοφικών στοχασμών που δεν κουράζουν, αντίθετα, με τις σποραδικές τους εμφανίσεις και τη διαχρονική αλήθεια που αντιπροσωπεύουν δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για τον αναγνώστη να σκεφτεί, να αναρωτηθεί και να ξεκινήσει μια δική του εσωτερική αναζήτηση. Η συγγραφέας δεν παρασύρεται πουθενά, ξέρει πότε πρέπει να σταματήσει και με τι ποσότητα να μπολιάσει ένα έτσι κι αλλιώς ενδιαφέρον κείμενο, αν εξαιρέσει κανείς το τελευταίο κεφάλαιο της ιστορίας, όπου παραθέτει απλόχερα όσα δικά της στέρησε από τον αναγνώστη. Δε γίνεται να μην κοντοσταθείς σε αυτήν τη διαχρονική αλήθεια: «Στη ζωή, παιδί μου, είμαστε μουσαφιραίοι και τίποτε άλλο» (σελ. 36), ούτε να προσπεράσεις λαχανιασμένος από τις αναπάντεχες εξελίξεις αυτές τις προτάσεις: «…τίποτα άλλο δεν είναι ο άνθρωπος παρά τα συναισθήματα που γέννησε στους άλλους. Η σούμα τους. Γιατί δεν έχεις τίποτε άλλο να κρατήσεις στα χέρια την ώρα που αποχωρείς. Είσαι γυμνός. Κρατάς μόνο όσα ένιωσαν οι άλλοι εξαιτίας σου. Αυτά θα σε ζεστάνουν» (σελ. 303). Και θες, παρακαλάς, ν’ απαγκιστρωθείς από τις εξελίξεις για να μείνεις αγκαλιά με αυτές τις προτάσεις και να ξεκινήσεις τον δικό σου ανηφορικό Γολγοθά, να σκεφτείς, να αναλογιστείς…


Η ζωή του Μίμαρου, που μαθητεύει στον ξακουστό Χαρίλαο της Θεσσαλονίκης, είναι απόλυτα συνυφασμένη με τον Καραγκιόζη κι από ένα σημείο και μετά γίνονται ένα. Ο τρόπος σκέψης και ζωής της ταπεινής αυτής φιγούρας και ο τρόπος με τον οποίο στήνεται μια παράσταση, το πώς επηρεάζει τον κόσμο, η ατμόσφαιρα που δημιουργείται κάθε φορά σφυρηλατούν την αντίληψη και την κοσμοθεωρία του πατέρα της Δάφνης. Δεν έχουμε εγκυκλοπαιδικά στοιχεία που ίσως βάραιναν την αφήγηση, μιας και έχουμε ήδη φιλοσοφικές σκέψεις που κοσμούν την πλοκή κι έτσι βιώνουμε εκ των έσω την εμπειρία μιας παράστασης. Απόλυτα συνυφασμένη είναι η ζωή μας με τα καμώματα του Καραγκιόζη: «…μέσα από τη φωνή του μιλάει όλη η νοστιμάδα της ελληνικής φυλής» (σελ. 70). Και παρακάτω: «Ο Καραγκιόζης δε χωρά σε λέξεις. Είναι η ψυχούλα του καθενού που θα μπει στο μαγαζί για να ξεχάσει τον πόνο της, να διασκεδάσει. Ξέρεις τι βάρος είναι αυτό; Ασήκωτο. Και για να την ξαλαφρώσεις, πρέπει να πλερώσεις με ψυχή. Ίσο αντίτιμο» (σελ. 209). Έχουμε λοιπόν μια αναγνώριση της σημασίας του έργου των σκιοπαιχτών κι έναν συγκινητικό φόρο τιμής: «Βασανισμένοι άνθρωποι, πονεμένοι μέχρι το μεδούλι, να προσφέρουν απλόχερα το γέλιο. Με ποια δύναμη ψυχής» (σελ. 82);

Η περίοδος μάθησης του Δημητρού δίπλα στον έμπειρο καραγκιοζοπαίχτη Χαρίλαο στη Θεσσαλονίκη δίνει την ευκαιρία στη συγγραφέα να περάσει πίσω από το πανί και να νιώσει μέσα της κάθε απόσταγμα ψυχής που αφήνει η εμπειρία στα ροζιασμένα χέρια των υπέροχων αυτών ανθρώπων. Η ιστορία του θεάτρου σκιών περνάει μέσα από τις σκέψεις, τις απόψεις και όλο το είναι του Χαρίλαου κι από κει στον Δημητρό ή Μίμαρο. «Τούτη η τέχνη είναι για λίγους. Για εκλεκτούς. Θέλει σιωπή, για να τη νιώσεις να κυλάει μέσα σου. Μόνο έτσι» (σελ. 208). Τα ονόματα μαθητή και δασκάλου φυσικά παραπέμπουν στον Χαρίλαο Πετρόπουλο, πασίγνωστο καραγκιοζοπαίχτη της Θεσσαλονίκης και μαθητή του Μίμαρου και στον Δημήτρη Σαρδούνη που έγινε ευρύτερα γνωστός με αυτό το παρωνύμι, έναν από τους μεγαλύτερους καραγκιοζοπαίχτες και ουσιαστικά εφευρέτη αυτής της μορφής τέχνης, μιας και κατάφερε ν’ απαγκιστρώσει τον Καραγκιόζη από την τουρκική παράδοση και να του δώσει ελληνική νοοτροπία, να στήσει το σαράι και την καλύβα, να χρησιμοποιήσει ασετιλίνη κ. π. ά. Όλα όσα διαδραματίζονται στο μυθιστόρημα είναι προϊόν συναρπαστικής μυθοπλασίας και συγκροτούν ένα ολοζώντανο σκηνικό ανθρώπων και περιστατικών.

Ευρηματικός είναι ο τρόπος ένταξης των πρωταγωνιστών στο μυθιστόρημα και στη συνέχεια η γνωριμία τους, μιας και αντικαθρεφτίζει ακριβώς τις συνθήκες ζωής και αγώνα στη Μακεδονία της φωτιάς και του πολέμου. Κι όσο μεγαλώνουν, αντρώνονται και ακολουθούν το κάλεσμα της ζωής τους τόσο πιο περίτεχνα και όμορφα στήνεται γύρω τους ο καμβάς μιας ενδιαφέρουσας και εξελικτικής πορείας. Τα Γιαννιτσά και η Θεσσαλονίκη καλωσορίζουν τον αναγνώστη και του συστήνουν ανθρώπους που θα σημαδέψουν τους δύο άντρες και θα τους ωριμάσουν, την Εβραία Νίνα, την αντάρτισσα Πηνελόπη κ. ά. Με την ίδια πιστότητα καταγράφει η συγγραφέας και τα συναισθήματα ενός κομμουνιστή που τελικά διώκεται για τις ιδέες του και ξαποστέλλεται στη Γυάρο. Η πίκρα του ανθρώπου που ζητείται να προδώσει την ίδια του την πίστη είναι κι αυτή ανάγλυφη και βρέθηκα να παρακαλάω κρυφά να μην προδώσει την πίστη και τα ιδανικά του. Πώς ήταν η εξορία; «Από πέτρα, άλλο τίποτα, όρεξη να ‘χεις να σηκώνεις» (σελ. 96).

Ενδιάμεσα λοιπόν, όπως προείπα, παρακολουθούμε τη ζωή της κόρης του Δημητρού, της αρχιτέκτονος Δάφνης, που με αφορμή μια κηδεία το 1982 ξαναβλέπει τον έρωτα της ζωής της, τον Χρήστο, κι αρχίζει να θυμάται τα παιδικά της χρόνια κι όσα γεγονότα οδήγησαν σε μια αγάπη μεγάλη αλλά καταδικασμένη να σβήσει εν τη γενέσει της. Χωρισμένη με παιδί, αποφασίζει να πάει μαζί του πίσω στα Γιαννιτσά, όπου βρίσκει τα πάντα αλλαγμένα και με τη βοήθεια του Μίμαρου κάνει μια σημαντική αναδίφηση και συμπληρώνει όσα κομμάτια του παζλ της έλειπαν. Είναι κι εκείνη μια σημαντική προσωπικότητα, γεμάτη αντιθέσεις, που φτάνει πλέον να είναι ό,τι θέλησε κάποτε ν’ αποφύγει. Ο Χρήστος, που είδε ξανά δεκαπέντε χρόνια μετά, της ξυπνάει τον παλιό της εαυτό «… και τότε θύμωσε μαζί της. Με αυτό που είχε αρχίσει να γίνεται», γιατί «ως σπόρος αδούλωτης γενιάς ποτέ δε μυξόκλαιγε σε πληγές και απώλειες ενώ τώρα άρχισε να αφήνεται»! Πράγματι, το χελιδόνι αυτό ήταν: «…άνθρωπος της γενιάς της. Μιας γενιάς που εντασσόταν σε μια συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία. Ήταν μια γενιά επανάστασης που σύντομα όμως έγινε η γενιά της αφθονίας της ύλης στο πλαίσιο μιας καρικατούρας πολιτισμού που βασίστηκε εξολοκλήρου εκεί. Σίγουρα όμως μιας γενιάς που είχε πλήρη άγνοια σχετικά με τον θάνατο, όπως είχε σχεδόν πλήρη άγνοια για οτιδήποτε έχει αληθινή σημασία. Της ύπαρξης που λάμπει μέσα από σένα και δε χάνεται ποτέ» (σελ. 336).

Αντίθετοι χαρακτήρες ο Χρήστος κι η Δάφνη, από εύπορη οικογένεια με λυμένα τα βιοποριστικά προβλήματα εκείνος, επαναστάτρια κατά της κοινωνικής αδικίας και αγωνίστρια εκείνη, υπάκουος στον πατέρα του αυτός, ελεύθερη και ανεξάρτητη αυτή. Είναι μια σχέση καταδικασμένη που πρόλαβε όμως να ρουφήξει όλους τους χυμούς που δικαιούνταν και η επανασύνδεσή τους πάνω από ένα φέρετρο θα κινήσει τους μοχλούς για κάτι που μόνο ένα έξυπνο μυαλό σαν της Ισμήνης Μπάρακλη μπορούσε να βρει. Κι εδώ λοιπόν έχουμε ενδιαφέρουσες και σύνθετες προσωπικότητες, διεισδυτική σκιαγράφηση χαρακτήρων, σωστή εμβάθυνση και έμπειρη ψυχολογική ματιά. Μου έκανε εντύπωση η σχέση του Χρήστου με τον πατέρα του: «Η πατρική φιγούρα για τον Χρήστο ήταν η απόμακρη σκιά των παιδικών του χρόνων που έσερνε μαζί της ρίγη φόβου. Εκείνος ο φόβος με τα χρόνια μεταλλάχθηκε σε θυμό και μετά ισορρόπησε σε μια αδιαφορία, ίσως μια φυσική αποδοκιμασία στο πρόσωπό του, που πάντα θα του θύμιζε τον αδύναμο εαυτό του που δεν κατάφερε ποτέ να συγκρουστεί μαζί του μετωπικά» (σελ. 27). Ναι, οι γονείς του Χρήστου είναι σα να ζητούν απελπισμένα ν’ ανασάνουν αφηγηματικά στο πλάι του παιδιού τους, μιας και έχουν σαφώς δευτερεύοντα ρόλο στο μυθιστόρημα, έχουν όμως ένα παρελθόν κι ένα παρόν, η μάνα διωγμένη από την Πόλη, γεμάτη μυρωδιές και μαγειρικό ταλέντο, αγάπη και ενδιαφέρον για τη Δάφνη, ο πατέρας μ’ ένα τραγικό μυστικό θανάτου: «Ετούτος έμοιαζε με έναν ιδιοφυή κόμπο που καμία δύναμη δεν μπορούσε να λύσει» (σελ. 30).

Το μυθιστόρημα είναι γεμάτο λυρισμό και λεκτική ομορφιά. Άψυχα και έμψυχα ζωντανεύουν απαράμιλλα και στρωτά, οι χαρακτήρες εξελίσσονται, τα γεγονότα καταγράφονται παραστατικά και στολίζονται με λέξεις και φράσεις διαλεγμένες προσεκτικά, αν και με άφθονες εκτεταμένες παραγράφους που θα μπορούσαν να είχαν κοπεί σε μικρότερα κομμάτια για να ξεκουράζουν το μάτι του αναγνώστη. Είναι πολύ δυνατή για παράδειγμα η αγάπη με την οποία περιβάλλει η συγγραφέας τα κατ’ επίφασιν άψυχα κτίσματα, τους δίνει πρωτόφαντη ζωή και ανάσα, η συμπεριφορά της Δάφνης μέσα σε αυτά πριν κατεδαφιστούν δείχνουν άνθρωπο με αγάπη, διαίσθηση και ανοιχτό μυαλό, όχι μια ψυχρή επαγγελματία. «Τα σπίτια έχουν ζωή, ανασαίνουν, τα ακούω κάθε φορά πριν μπει η μπουλντόζα. Κλαίνε, γελάνε, μιλούν ακατάπαυστα, να προλάβουν να πουν την ιστορία τους πριν τσακιστούν… Όσα είδαν, όσα άκουσαν, όσους γέννησαν κι άλλους τόσους που ξεπροβόδισαν» (σελ. 16-17). Αυτή η ποιητικότητα διαπνέει και όλο το μυθιστόρημα, με φροντισμένα καλολογικά στοιχεία, παρομοιώσεις και μεταφορές, να δίνουν μια υπέροχη διάσταση, αντίβαρο στον σκληρό ρεαλισμό της καθαυτής ιστορίας. «Τα χέρια του έτρεμαν, τα δάχτυλά του ίδιες μαρίδες έξω από το νερό» (σελ. 46). Ή: «Κι όταν σταμάτησε να ανασύρει τις μαλαματένιες χάντρες από το πολύτιμο κομπολόι της μνήμης της, κι έπαψαν τα χάχανα, εκείνη σοβάρεψε απότομα και σαν αν έχασε η συζήτηση μεμιάς το χαρούμενο χρώμα της» (σελ. 82). Και αλλού: «… γνώριζε να ρουφά τους κραδασμούς της ζωής και να τους μαλακώνει» (σελ. 94).

«Το χελιδόνι του βορρά» είναι ένα αρμονικό σύνολο συναρπαστικών περιπετειών, εσωτερικής αναζήτησης, καταγραφής ενός κόσμου σκιών που μεγάλωσε κι ευτυχώς μεγαλώνει ακόμη γενιές και γενιές θεατών και ολοκληρωμένων χαρακτήρων. Είναι ο Καραγκιόζης και ο Μίμαρος, η Δάφνη και ο Χρήστος, είναι η Ελλάδα μετά τον πόλεμο και η Ελλάδα της Αλλαγής, είναι όσα νιώθουμε μέσα μας και όσα δείχνουμε έξω, είναι η διαρκής αναζήτηση ενός καλύτερου εαυτού κι ενός πιο φωτεινού αύριο. Λυρικό, δυνατό, ρεαλιστικό κι αισιόδοξο, με ταξίδεψε και με συγκίνησε.
Profile Image for Natalie.
303 reviews28 followers
March 13, 2021
Δε συνηθίζω να υπογραμμίζω προτάσεις σε λογοτεχνικά βιβλία. Σε αυτό υπογράμμισα αρκετές γτ με άγγιξαν πολύ και ήθελα να τις θυμάμαι.
Μία από αυτές παραθέτω παρακάτω και θα μου θυμίζει πάντα αυτό το βιβλίο: "τίποτα άλλο δεν είναι ο άνθρωπος παρά τα συναισθήματα που γέννησε στους άλλους."
Βασιζόμενη σε αυτή τη φράση θέλω να πω ότι αυτό το βιβλίο μου προξένησε δυνατά συναισθήματα και μου θύμισε ότι οι άνθρωποι πέφτουμε στην ακόλουθη παγίδα: πολλές φορές, μέσα στο ρεύμα της καθημερινότητας που μας παρασύρει, ξεχνάμε δυστυχώς ότι τα πιο απλά είναι συνάμα και αυτά που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία.

Υ.Γ. σημαντική επίσης παράμετρος για μένα ότι δεν εστιάζει στα ίδια και τα ίδια ιστορικά γεγονότα που εστιάζει μια μεγάλη μερίδα των βιβλίων που έχω διαβάσει κατά καιρούς
Profile Image for Γιώτα Παπαδημακοπούλου.
Author 6 books386 followers
June 26, 2019
Η Ισμήνη Μπάρακλη είναι μία από τις νέες Ελληνίδες συγγραφείς που εκτιμώ ιδιαίτερα, όχι μόνο επειδή διαθέτουν μια ιδιαίτερη και ξεχωριστή πένα, αλλά γιατί η ίδια, ως χαρακτήρας και προσωπικότητα, είναι αυτό που θα χαρακτηρίζαμε ως ήρεμη δύναμη. Δεν ξέρω αν οφείλεται στο ότι εγώ είμαι εκ δια μέτρου αντίθετος χαρακτήρας, αλλά νιώθω μια ιδιαίτερη συμπάθεια για όσους βρίσκονται στο αντίθετο μήκος κύματος -ίσως γιατί με συμπληρώνουν, ποιος ξέρει. Όπως και να 'χει, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει πως η Ισμήνη Μπάρακλη είναι μια πολύ καλή κι ενδιαφέρουσα συγγραφέας, μα και μια εξίσου ενδιαφέρουσα προσωπικότητα. Φέτος, επέστρεψε με το πέμπτο της μυθιστόρημα ενηλίκων -το τρίτο κατά σειρά με την υπογραφή των εκδόσεων Ψυχογιός-, που δεν μπορώ να πω με απόλυτη βεβαιότητα πως είναι το καλύτερό της, σίγουρα, όμως, φαντάζει ως το πιο συγκροτημένο και ώριμο.

Η Δάφνη, μια δυναμική γυναίκα της Αθήνας της δεκαετίας του '80 που εργάζεται ως αρχιτέκτονας, γεννημένη και μεγαλωμένη, ωστόσο, στα πανέμορφα Γιαννιτσά, θα συναντήσει σε μια κηδεία τον έρωτα των φοιτητικών της χρόνων. Ένα συναπάντημα που θα την ταξιδέψει πίσω στον χρόνο, ζωντανεύοντας αναμνήσεις που ποτέ δεν χάθηκαν, παρά μονάχα ξεθώριασαν λίγο με το πέρασμα του χρόνου, και περπατώντας σε μονοπάτια που θα την οδηγήσουν στις στιγμές εκείνες που σημάδεψαν το ριζικό πολύ πριν εκείνη να έρθει στη ζωή. Και κάπου εδώ είναι που, όπως μας έχει συνηθίσει η συγγραφέας, αρχίζει να παντρεύει την Ιστορία με τη μυθοπλασία, τον ρεαλισμό και την αλήθεια με τη φαντασία και την ονειροπόλα μαγεία, μπερδεύοντάς τα όλα αυτά σε ένα κουβάρι που σε παρασύρει και σε μπλέκει ανάμεσα στα νήματά του και που σε κάνει να αναρωτιέσαι που ξεκινάει και που τελειώνει ο μύθος και που η αλήθεια.

Εκεί είναι που ξεκινάει και το ταξίδι μας στην Κεντρική Μακεδονία, στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, που ηθογραφικά και πολιτιστικά φαντάζει τόσο μακρινός, τόσο ξένος σε εμάς. Εκεί ένα μωρό παλεύει να κρατηθεί στη ζωή όταν η καλύβα στην οποία βρίσκεται μέσα παίρνει φωτιά. Εκεί είναι που δύο αδέρφια ορκίζονται μπροστά στο μνήμα του πατέρα τους πως θα πάρουν την εκδίκηση τους. Και κάπου εκεί είναι που ένα κορίτσι με μαρμαρωμένα πόδια αναγκάζεται να αποχαιρετήσει τον πατέρα της που με βία παίρνουν μακριά της όταν τον εξορίσουν, έχοντας μόνο τον εαυτό της να βασιστεί, πλέον, προκειμένου να επιβιώσει. Με την Ιστορία και την ηθογραφία της Ελλάδας ανάμεσα στον 18ο και 19ο αιώνα να βρίσκονται στο φόντο, η κυρία Μπάρακλη αφηγείται άλλοτε με σκληρότητα, άλλοτε με βαθιά ευαισθησία και τρυφερότητα μια ιστορία πολιτιστικής κληρονομιάς, μα και μια ιστορία ανθρώπινη που αποτυπώνει την αλήθεια των παιδιών της ελληνικής γης που τόσο αγωνίστηκαν για να πετύχουν τους στόχους και τα όνειρά τους, ή που έστω τα κυνήγησαν όσο μπορούσαν.

Το βιβλίο έχει αρκετές αναφορές σε σημαντικά ιστορικά γεγονότα, όπως είναι ο Μακεδονικός Αγώνας, η Κατοχή, ακόμα και η Χούντα, αξιοποιώντας τα ως κοινωνικοπολιτικούς άξονες της αφήγησής της, δίνοντας έτσι χρώμα και χαρακτήρα σε αυτήν, αλλά χωρίς να έχει σε καμία περίπτωση διάθεση να κάνει μαθήματα Ιστορίας. Άλλωστε, δεν εμμένει σε κάποιο από αυτά αρκετά ή με τρόπο που θα μπορούσε να αποδοθεί οποιαδήποτε τέτοια διάθεση. Παράλληλα, αποτίει φόρο τιμής στη λαϊκή και πολιτιστική μας παράδοση, που όχι μόνο έμελλε να μεγαλώσει γενιές και γενιές, αλλά εξακολουθεί να ζει μέχρι σήμερα, κάνοντας αυτό για το οποίο δημιουργήθηκε. Να μιλάει στην καρδιά του κοινού της θίγοντας πράγματα που ίσως να μην τολμούσαμε να θίξουμε σε κάποιες περιπτώσεις και υπό άλλες προϋποθέσεις, αλλά που μασκαρεύοντάς τα τά ξορκίζουμε, όπως και τους ίδιους μας τους φόβους, που παύουν να λειτουργούν ως τροχοπέδη, αλλά παίρνουν τη θέση του καύσιμου εκείνου που μας κάνει να λαχταράμε ακόμα περισσότερο να ζήσουμε.

"Το χελιδόνι του Βορρά" είναι ένα βιβλίο που δεν μπορώ να σας πω αν φέρνει την άνοιξη ή ένα ψυχρό κύμα μαζί του, αφού η αλήθεια βρίσκεται μάλλον κάπου στη μέση, σίγουρα, όμως, είναι ένα βιβλίο που μιλάει για τις δυσκολίες που έζησαν τα παιδιά τούτης της δύστυχης χώρας και πως αυτές τους σημάδεψαν και πως κληροδότησαν τα σημάδια αυτά στις γενιές που τους ακολούθησαν. Είναι ένα βιβλίο για τη ζωή και τον θάνατο και τη δύναμη που χρειάζεται να διαθέτει για ν' αντιμετωπίσεις και τα δύο στα ίσια, έτσι όπως πρέπει, έτσι όπως σου έρχονται, ανακαλύπτοντας ποιος είσαι, τι θες, μέχρι που μπορείς να φτάσεις για σένα και για τους άλλους. Ένα βιβλίο που αποδεικνύει πως οι άνθρωποι, ακόμα κι αν δεν το αντιλαμβανόμαστε πάντοτε, είμαστε περισσότερο ��εμένοι με τις ρίζες μας και το παρελθόν μας απ' όσο μπορούμε να φανταστούμε, υπηρετώντας μια κληρονομιά που δεν είναι πάντοτε ευχάριστη, αλλά που το αποτέλεσμά της εξαρτάται πάντα από εμάς, στο τέλος. Και μπορεί το τέλος να είναι γλυκόπικρο, κρύβει μέσα του, όμως, την αισιοδοξία όλων αυτών που ποτίζει η ίδια η αγάπη.
Profile Image for Elisso.
357 reviews65 followers
Read
March 30, 2019
Ξεκινώντας να γράφω τον σχολιασμό μου για το βιβλίο της Ισμήνης Μπάρακλη έψαχνα ταυτόχρονα να βρω και πως θα το τιτλοφορήσω. Μου ήρθε στο μυαλό μια ερώτηση ενός κυρίου που με είδε να το διαβάζω στο τραμ. Την ώρα που σηκώθηκα για να κατέβω με ρώτησε αν «Το χελιδόνι του Βορρά» έφερε την Άνοιξη. Η αλήθεια είναι ότι του απάντησα λίγο λακωνικά καθώς ήμουν ακόμα στην αρχή του βιβλίου και του είπα ότι όταν τον ξαναδώ – τον έχω πετύχει δυο τρεις φορές ακόμη – και το έχω τελειώσει θα του πω με περισσότερη σιγουριά. Τώρα που έκλεισα και την τελευταία του σελίδα μπορώ να σας ομολογήσω ότι τελικά το βιβλίο της Ισμήνης πραγματικά έφερε την Άνοιξη αφήνοντας πίσω του όμως μια γλυκόπικρη γεύση.

Τι να θέλει άραγε η ζωή από εμάς; Αναζητά ανταλλάγματα για να μας χαρίσει την ευτυχία, την ψυχική ηρεμία, την αγάπη; Συμβιβαζόμαστε άραγε ποτέ με την ιδέα του θανάτου; Αυτά είναι κάποια από τα ερωτήματα που θέτει η Ισμήνη Μπάρακλη στις σελίδες του βιβλίου της ξεδιπλώνοντας τις ιστορίες των ηρώων της. Αλληγορικός ο τίτλος του βιβλίου αλλά και του άρθρου θα τολμήσω να πω.

Η Δάφνη είναι μια δυναμική γυναίκα, αρχιτέκτονας στο επάγγελμα και μεγαλωμένη στα όμορφα Γιαννιτσά, θα γυρίσει πίσω στο παρελθόν της μνήμης της όταν θα συναντήσει σε μια κηδεία τον άνθρωπο που ερωτεύτηκε στα φοιτητικά της χρόνια. Αναμνήσεις μια ζωής θα ζωντανέψουν στα μονοπάτια του μυαλού της για να τη γυρίσουν πολλά χρόνια πίσω και να τη φέρουν απέναντι σε ανθρώπους που τη σημάδεψαν προτού καν εκείνη γεννηθεί.

Με φόντο την ιστορία της Ελλάδας και της πολιτιστικής της κληρονομιάς θα έρθουν στο φως ιστορίες παιδιών της ελληνικής γης που θα ξετυλίξουν το κουβάρι μιας ζωής στην πόλη των Γιαννιτσών. Αυτή η παραμυθένια πολιτεία θα γίνει ένας ζωντανός μπερντές που θα πρωταγωνιστήσουν κάθε λογής ανθρώπων. Δειλοί, ήρωες, εχθροί, φίλοι, εραστές, αδέλφια, γονείς, παιδιά. Στην Κεντρική Μακεδονία του προηγούμενου αιώνα ένα μωρό παλεύει για τη ζωή του μέσα σε μια φλεγόμενη καλύβα, δύο αδέλφια αναζητούν την εκδίκηση μπροστά από το μνήμα του πατέρα τους, ένα κορίτσι με μαρμαρωμένα πόδια θα αποχωριστεί τον εξόριστο πατέρα της. Η δίνη της ιστορίας θα τρυπώσει τόσο ύπουλα στις ζωές τους που θα τις συνταράξει.

Σχέσεις ανθρώπων, σχέσεις ζωής ξετυλίγονται στις σελίδες του βιβλίου της Ισμήνης Μπάρακλη που πορεύονται μέσα από γεγονότα της ιστορίας μας υπενθυμίζοντας μας το μονοπάτι που έχουμε χαράξει όλοι μας περνώντας από τούτον τον κόσμο. Αδελφικές φιλίες, παθιασμένοι έρωτες, σφιχτοί οικογενειακοί δεσμοί αναδύονται μέσα από τη λυρική γραφή της ταξιδεύοντας μας στον χρόνο ενός παρελθόντος που ζωντανεύει πίσω από το πανί ενός μπερντέ σαν μια παράσταση ενός καραγκιοζοπαίχτη που ατενίζει αφηρημένα την έννοια του χώρου και του χρόνου, του παρελθόντος και του παρόντος αλλά και του μέλλοντος που μας περιβάλλει.

Ένα ταξίδι ζωής μέσα από τα δεινά της ελληνικής ιστορίας με αναφορές στον Μακεδονικό Αγώνα, στην Κατοχή, στη Χούντα. Παιδιά που μεγάλωσαν παλεύοντας για ένα καλύτερο αύριο, γενιές που μόχθησαν για την ελευθερία της ψυχής και του πνεύματος. Η συγγραφέας υμνεί και την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας μας κάνοντας λόγο για την τέχνη του καραγκιοζοπαίχτη που είναι συνυφασμένη με τη λαϊκή μας παράδοση. Ιδιαίτερη μνεία θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι η αναφορά της στο όνομα ενός μεγάλου καραγκιοζοπαίχτη, του Δημητρίου Σαραντούνη από την Πάτρα, του Μίμαρου όπως τον αποκαλούσαν, αλλά και όπως αποκαλεί έναν από τους βασικούς της ήρωες, που επέφερε καινοτομίες σε πρόσωπα και θέματα εξελληνίζοντας οριστικά τον Καραγκιόζη. Οι ήρωες του βιβλίου θυμίζουν μορφές που αγαπήσαμε ως παιδιά χαζεύοντας εκστασιασμένοι τις χάρτινες φιγούρες να λαμβάνουν σάρκα και οστά μέσα από τα χέρια του καραγκιοζοπαίχτη. Οι περιγραφές των τόπων που εκτυλίσσεται η πλοκή της ιστορίας που έχει πλέξει η Ισμήνη μας ταξιδεύουν σε μια Ελλάδα που μάτωσε αλλά δεν λιγοψύχησε δένοντας μεταξύ τους τις εποχές που σφράγισαν την Ιστορία της.

Η Ισμήνη Μπάρακλη μοιάζει σαν να θέλει να ξορκίσει τον φόβο του θανάτου γράφοντας «Το χελιδόνι του Βορρά». Ένα βιβλίο που μιλάει για τις απώλειες της ζωής μας. Εκείνες που χάραξαν την ψυχή μας και την πότισαν με θλίψη αλλά και με γλυκόπικρες αναμνήσεις. Το βιβλίο της όμως μιλάει και για τον λόγο της ανθρώπινης ύπαρξης χαρακτηρίζοντας την ζωή ως ψευδαίσθηση σε ένα θέατρο σκιών που περνά βιαστικά μπροστά από τα μάτια μας. Θα πρέπει να μάθουμε να διαιρούμε τους φόβους μας ώστε να διασκεδάζουμε τη ζωή, να την αφουγκραζόμαστε και να χαιρόμαστε τις αλλαγές της και όχι να παραιτούμαστε αλλά να τρέφουμε μέσα μας την ελπίδα. Η ζωή έχει πολλές δυσκολίες, λύπες και απώλειες. Έχει όμως και χαρές, χαμόγελα και αγάπη. Από την αγάπη θα πρέπει να στηριζόμαστε γερά για να προχωράμε μπροστά με αισιοδοξία.
Profile Image for Γιάννης Ζαραμπούκας.
Author 3 books230 followers
March 24, 2019
Τρυφερό, ελπιδοφόρο, ανθρώπινα συγκινητικό!
Η επίγευση του άκρως αισιόδοξη.
Το ωριμότερο βιβλίο μέχρι στιγμής της συγγραφέως.
Σύντομα περισσότερα...
Profile Image for Δημήτρης Κώτσος.
654 reviews29 followers
December 11, 2021
Πρωταγωνίστρια του αναγνώσματός μας είναι η Δάφνη μία γυναίκα με καταγωγή από τα Γιαννιτσά. Σαν χαρακτήρας είναι δυναμική καθώς η ζωή την έμαθε να παλεύει σε δύσκολες καταστάσεις. Σε μία τέτοια φάση την πετυχαίνουμε και εμείς. Στην κηδεία ενός πολύ αγαπημένου της προσώπου συναντάει ξανά τον παλιό της έρωτα. Αυτή είναι και η αφορμή για να ξετυλιχθεί το κουβάρι της ζωής της.

Η περιπλάνηση στην ιστορία ξεκινάει από την Κεντρική Μακεδονία εκεί που ένα βρέφος προσπαθεί να κρατηθεί στη ζωή μέσα στα χαλάσματα. Όπως και δύο αδέλφια που ζητούν την εκδίκηση μετά τον αδόκητο χαμό του πατέρα τους.

Ένα εξαιρετικό ιστορικό- κοινωνικό μυθιστόρημα που διατρέχει σημαντικά γεγονότα όπως τον Μακεδονικό Αγώνα, την Χούντα και την Κατοχή. Η συγγραφέας δεν μένει μόνο στην απλή καταγραφή της μαύρης σελίδας της πατρίδας μας αλλά μπαίνει βαθιά στον ψυχισμό των προσώπων και προσπαθεί να δείξει τον αντίχτυπο που είχαν οι πράξεις και οι ενέργειες τους. Κάθε χαρακτήρα στο βιβλίο τον σμίλεψε με αγάπη και συμπόνια. Η γραφή της με μαγεύει για την αμεσότητα που μου βγάζει και για τις εικόνες που μου δημιουργεί.

“Το χελιδόνι του Βορρά” είναι ένα βιβλίο που εξυμνεί την ομορφιά της ζωής και τον εσωτερικό πλούτο που κρύβει ο καθένας μας για τον συνάνθρωπο. Αφεθείτε στην μαγεία της ιστορίας και θα εκτιμήσετε περισσότερο την καθημερινότητά αλλά και την έννοια της απώλειας που είναι συνυφασμένη η ζωή μας.

Αναζητήστε το και καλή ανάγνωση.
Profile Image for Δημήτρης Μπονόβας.
Author 2 books8 followers
October 2, 2020
Μπορεί να αναγκαστείς να ζήσεις αλλού, να φύγεις. Μπορεί και να το επιλέξεις. Είτε επειδή θες ν’ ανοίξεις τα φτερά και ξέρεις ότι αλλιώς δεν θα σου δοθεί η ευκαιρία ή επειδή απλά ασφυκτιείς. Σου φαίνεται στενό το περιβάλλον, θες να βγεις παραέξω, να γνωρίσεις τον κόσμο, τους ανθρώπους, να ζήσεις διαφορετικά. Όπου και να πας όμως, ότι και να κάνεις, το μέρος που γεννήθηκες, που πήρες την πρώτη σου ανάσα, που έκανες τα πρώτα σου βήματα, θα σε ακολουθεί παντού και πάντα. Η στάμπα αυτή δεν πρόκειται να φύγει ποτέ από πάνω σου. Και να είσαι σίγουρος πως θα φτάσεις κάποια στιγμή στο σημείο που δε θα θες ούτε εσύ ο ίδιος / εσύ η ίδια να τη βγάλεις. Και ακριβώς το ίδιο θα γίνει και με τους ανθρώπους σου.

Αυτό ακριβώς το συναίσθημα της γλυκιάς αναπόλησης, της βαθιάς νοσταλγίας που σε γεμίζει όταν πατάς τα δικά σου χώματα, τις δικές σου αναμνήσεις, τα αποτυπώματα που εσύ έχεις αφήσει, μου έδωσε σε μεγάλες δόσεις το εξαιρετικό μυθιστόρημα της Ισμήνης Μπάρακλη με τίτλο “Το χελιδόνι του βορρά”. Το χελιδόνι λοιπόν, είναι η ηρωίδα μας η Δάφνη, η οποία θα ζήσει όλα αυτά που προανέφερα μέσα στις σελίδες του βιβλίου και θα αποτίσει με αυτόν τον τρόπο φόρο τιμής στα δύο πιο σημαντικά πρόσωπα της ζωής της – τον πατέρα της τον Δημητρό και τον φίλο του τον Νιόνιο (οι οποίοι έχουν μία σχέση η οποία θα σας αποκαλυφθεί καθώς θα διαβάζετε).

Η συγγραφέας κάνει αυτό το αρκετά χρησιμοποιημένο αλλά πολύ ενδιαφέρον μπρος-πίσω, δείχνοντάς μας παρόν και παρελθόν και ξετυλίγοντας τις ιστορίας αρκετών προσώπων που δένονται μεταξύ τους με πολύ έξυπνους τρόπους αφήνοντας στο τέλος την αίσθηση ότι πρόκειται για μία και μοναδική ιστορία. Και όντως, έτσι είναι για την ηρωίδα μας. Καθώς ότι έχει γίνει στο παρελθόν, καθορίζει ποιοι είμαστε στο σήμερα, σωστά; Άρα μπορεί να χρησιμοποιήσεις ένα σχήμα που έχουν χρησιμοποιήσει πολλοί αλλά αν ξέρεις πώς να το κάνεις, τότε το αποτέλεσμα δεν αφήνει κανέναν αδιάφορο.

Ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα στο οποίο θα βάλω οχτώ στα δέκα.

Βιογραφικό: Η ΙΣΜΗΝΗ Χ. ΜΠΑΡΑΚΛΗ κατάγεται από το Ναύπλιο. Φοίτησε στο St. George Commercial College και εργάστηκε επί σειρά ετών σε μεγάλη οικονομική εφημερίδα ως Υπεύθυνη Εκδηλώσεων και Συνεδρίων. Είναι παντρεμένη και μητέρα ενός παιδιού. Γράφει για παιδιά και μεγάλους. Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν τα μυθιστορήματα ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ, ΣΜΥΡΝΗ. ΚΥΝΗΓΙ ΜΑΓΙΣΣΩΝ και ΤΟ ΧΕΛΙΔΟΝΙ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ.


Περίληψη:

Αθήνα, 1982.
Η Δάφνη, μια δυναμική αρχιτέκτονας, με αφορμή τη συνάντηση με τον μεγάλο έρωτα των φοιτητικών της χρόνων, θα αναμοχλεύσει αναμνήσεις της ζωής της, για να γυρίσει πολλά χρόνια πίσω και να συναντήσει ανθρώπους που τη σημάδεψαν, πριν κιόλας πάρει την πρώτη της ανάσα.

Κεντρική Μακεδονία, αρχές του προηγούμενου αιώνα.
Ένα μωρό, μοναδικό απομεινάρι μιας φλεγόμενης καλύβας του βάλτου, αγωνίζεται να παραμείνει στη ζωή.
Δυο αδέρφια, με τα χέρια φυτεμένα στο μνήμα του πατέρα τους, ορκίζονται να πάρουν εκδίκηση.
Λίγα χρόνια μετά, ένα κορίτσι με μαρμαρωμένα πόδια αποχωρίζεται τον πατέρα του, που τον στέλνουν στην εξορία.

Παιδιά της ελληνικής Ιστορίας, ξετυλίγουν το κουβάρι του μύθου μέσα στη δίνη της, όταν εκείνη τρυπώνει ύπουλα στις ζωές τους για να τις συγκλονίσει, σε μια παραμυθένια πολιτεία, τα Γιαννιτσά, έναν ζωντανό μπερντέ με τα παλάτια του και τις καλύβες του, κι ανθρώπους λογιών λογιών που θα περάσουν εμπρός του, δειλούς και ήρωες, εχθρούς και φίλους.


Στοιχεία Βιβλίου:

Τίτλος: Το χελιδόνι του βορρά
Συγγραφέας: Ισμήνη Μπάρακλη
Εκδόσεις: Ψυχογιός
Ημερομηνία έκδοσης: 2019
Αριθμός σελίδων: 360
193 reviews2 followers
August 20, 2020
ΜΕΣΟ ... ΤΕΧΝΗΣ!!! Λίτσα Κοντογιάννη
Την Ισμήνη Μπάρακλη την πρωτογνώρισα με το «Μυστικό της πεταλούδας», κι από τότε με μάγεψε τόσο η γραφή της, όσο και η προσωπικότητά της.
Και σε αυτό της πόνημα, ομολογουμένως πιο ώριμο, μας κρατά δέσμιους του τρόπου αφήγησής της, μέχρι τη τελευταία σελίδα του.
Μέσα από τα μάτια της κεντρικής ηρωίδας του βιβλίου, μιας δυναμικής γυναίκας με καταγωγή από τα Γιαννιτσά, βλέπουμε να εκτυλίσσεται η ιστορία της Ελλάδας, ο Μακεδονικός Αγώνας, η Κατοχή, η Χούντα. Σε καμιά περίπτωση δεν θέλει να μας κάνει μαθήματα ιστορίας, μιλάει απλά και με ειλικρίνεια και με απόλυτο σεβασμό για την κάθε εποχή και για τα ιστορικά γεγονότα που τη συνοδεύουν, κάνοντας το απλούστερο που μπορεί, όχι μόνο να αποτίνει φόρο τιμής σε αυτά, αλλά και στον Καραγκιόζη που αποτέλεσε αναπόσπαστο μέρος της.
Η αφήγησή της ξεκινά από τα Γιαννιτσά στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, συνεχίζει στη συμπρωτεύουσα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, φτάνει στην Αθήνα του 1967 και καταλήγει στο σήμερα.
Απόλυτα ανθρώπινες ιστορίες από αληθινούς ανθρώπους που αγαπούν, ερωτεύονται παράφορα, αγωνίζονται, πραγματικά δυνατές αδελφικές φιλίες, δυνατές οικογενειακές σχέσεις.
Παιδιά που αγωνίζονται για ένα καλύτερο αύριο, γονείς που αγωνίζονται για το καλύτερο για τα παιδιά τους.
Ένα βιβλίο που υμνεί τη ζωή και προσπαθεί ταυτόχρονα να εξορκίσει τον φόβο του θανάτου. Ένας τεράστιος μπερντές η ζωή, όπου παίζουν όλα, και η κακή αλλά και η καλή πλευρά της, και παρ’ όλες τις πίκρες και τη θλίψη που μας δίνει τις περισσότερες φορές, και τις αμέτρητες δυσκολίες, η συγγραφέας μας προκαλεί να μη παραιτούμαστε, να μετριάζουμε τους φόβους μας, να μάθουμε να τη χαιρόμαστε γιατί έχει και αμέτρητες χαρές και αστείρευτη γλύκα. Οφείλουμε πρώτα από όλα να μάθουμε να ζούμε!
Profile Image for Despina Manetta.
25 reviews
July 9, 2022
Ανακάλυψα αυτό το βιβλίο από μια δημοσίευση του κ. Αντρέα Κονάνου..Και όντως είχε απόλυτο δίκαιο.. Ανήκει στην κατηγορία των βιβλίων, όπου μόλις τα ολοκληρώσεις, θέλεις χρόνο για να αναλογιστείς όσα διάβασες και σε βάζουν σε βαθύτερες σκέψεις. Η αφήγηση της ιστορίας είναι γρήγορη και σε ωθεί να μη θέλεις να αφήσεις το βιβλίο από τα χέρια σου. Λάτρεψα τα υπέροχα μήνυμα που έκρυβε αυτό το αριστούργημα για τη ζωή.
Το τέλος ανατρεπτικό και διδακτικό.
Το συνιστώ ανεπιφύλακτα.
1 review
May 19, 2019
Μία σπουδαία ιστορία που σε αγγίζει. Πολύ δυνατό βιβλίο με αμεσότητα και λεπτομέρεια στην αφήγηση. Μπράβο.
September 26, 2021
Ευκολοδιαβαστο βιβλίο. Λίγο βαρετό στην αρχή. Χρειάστηκε να φτάσω περίπου στη μέση για να με τραβήξει σαν υπόθεση. Όμως το τέλος σίγουρα σε ανταμείβει για αυτή την αναμονή!
1 review
May 16, 2019
Ένα εξαιρετικό λογοτεχνικό βιβλίο παλιάς κοπής που συνδυάζει ιστορικά στοιχεία και βαθιά νοήματα. Δυνατή γλώσσα, υφαίνει τις λέξεις με μαεστρία και πλάθει ζωντανές εικόνες. Οι ήρωές του, περνούν από συμπληγάδες πέτρες, δεν τσακίζονται όμως, αντιθέτως λειαίνονται. Απόσταγμα ζωής!
1 review
May 19, 2019
Ανατρεπτικό φινάλε που σε αφήνει με το στόμα ανοιχτό. Εξαιρετικά ατμοσφαιρική όλη η ιστορία!
Displaying 1 - 13 of 13 reviews