Hebzucht. Een filosofische geschiedenis van de inhaligheid

by Jeroen Linssen

In het afgelopen decennium stond de hebzucht in het middelpunt van de belangstelling. Alom werd zij beschouwd als de oorzaak van de financiële ineenstorting en de economische crisis die daarop volgde. Toch moest ze tegelijk haar nut bewijzen en de kwakkelende economie uit het slop trekken.

Hebzucht was de oorzaak van de ziekte, maar ook het medicijn. Deze curieuze ambiguïteit heeft ontegenzeglijk historische wortels. In de afgelopen duizend jaar is de kritiek op het kwaad van de hebzucht nooit verstomd, maar geleidelijk kwam er wel meer oog voor de nuttige werking ervan. Hebzucht ontsluit de ontwikkeling van het filosofisch denken over inhaligheid in het voorbije millennium: van de worsteling bij Thomas van Aquino, Poggio Bracciolini en Thomas More, via de ontdekking van de weldaden bij Bernard Mandeville en Adam Smith, tot aan de hedendaagse normalisering en problematisering van de hebzucht. Met dit boek biedt Jeroen Linssen inzicht in de achtergronden van de huidige tweeslachtige benadering van hebzucht.

Genres: Philosophy

344 pages, Paperback

First published February 26, 2019

Reviews

[Peter Blok · Rating 3 out of 5]

Interessant boek, vooral het eerste gedeelte. Hij laat zien hoe opvattingen over hebzucht binnen het christendom omslaan met de opkomst van de industrialisatie. Aanvankelijk is hebzucht een zonde, later een deugd. In het tweede deel herhaalt hij vooral wat Hans Achterhuis al eerder schreef in de Utopie van de vrije markt, over de enorme invloed die Ayan Rand heeft op het huidige denken.
Wat vooral positief is, is de invloed van bepaalde denkers op ontwikkelingen. Het laat zien dat mensen invloed kunnen hebben. Nu nog de de ‘juiste’ mensen en de ‘juiste’ ideeën. Iets minder hebzucht zou misschien wel fijn zijn. Vroeger was de moraal de stuwende kracht van de joodse geschiedenis volgens Linssen. In het Oude testament wordt gesproken over het Sabbatjaar. Eens in de 49 jaar werd het land teruggegeven aan de oorspronkelijke eigenaren en werden schulden kwijtgescholden. Interessante gedachte.

[Rinie Altena · Rating 5 out of 5]

Zeer leesbaar en helder boek over de wortels en dynamiek van onze economie. Een schokkende en pijnlijke analyse van de huidige stand van zaken. Ik mis alleen zijn advies hoe we verder moeten?

[Jacques Thielen · Rating 4 out of 5]

Helderige uiteenzetting van dit bijzondere fenomeen. Het verhaal van de maatschappelijke positie en ontwikkeling van de hebzucht in de laatste eeuwen geeft een beeld van hoe onze samenleving zich heeft ontwikkeld en de bakens zijn verzet in het waarderen van het fenomeen hebzucht. Het boek heeft een open einde en vraagt, zeker in deze coronacrisis, om een vervolg. Dat kan natuurlijk pas na enige tijd, maar nu de politiek en de staat enigszins weer in de lead lijken te zijn, is het boeiend te zien wat dat gaat betekenen voor het mondiaal financieel regime en de positie van de hebzucht in bijzonder.