Los doce nacimientos de Miguel Mármol

by Dani Fano

Dani Fano donostiarrak 1905ean El Salvadorren jaiotako ekintzaile nekaezina izan zen Migel Marmolen bizitzak eta heriotzak eman dizkigu luze bezain eder. Liburu hau zortzi urteko lan saiatu baten emaitza zaindua eta bikaindua dugu. Ilopangoko familia txiro bateko seme txikiena izanik, Migeltxok artopil zopa janez zaildu behar izan zuen sabela titiko haurra zela. Zapatari-ofizioa ikasi zuen gaztetan, baita sindikatuak eta langile-federakuntzak antolatzen ere. Horrela, 1930ean, El Salvadorreko Alderdi Komunista eratu zuen beste kide batzuekin. Urte hartan bertan SESBera bidaiatu zuen sobiertar iraultza bertatik bertara ezagutzeko. Handik itzuli ostean Martinez jenerala buru zuen gobernu totalitarioaren aurka jardun zuen 1932ko indigena eta langileen matxinadaren antolakuntzan Farabundo Marti, Feliciano Ama, Chico Sanchez eta beste hainbat burkideren ondoan. Migel atxilotu eta fusilatu egin zuten gainerako burkideak eta beste milaka indigena bezala. Eta aihotzaz eman zioten azkena. Ustez. Migelek ez baitzuen mundu hau uzteko asmorik, aurre egin zion heriotzaren diktadurari ere. Harrezkero, mehatxatua, atxilotua nahiz torturatua, ez zion justizia sozialaren alde borrokatzeari utzi. El Salvadorren zein Guatemalan, langile taldeak suspertu eta antolatu zituen. Hamaika bider agertu zitzaion heriotza, eta hamaika bider egin zion ezetz. Migeltxoren bizitza XX. mendeko El Salvadorreko historia zauritua josteko haria da. Eduardo Galeanoren eta Roque Daltonen idatzietan oinarritu da Dani Fano kontakizuna antolatzeko, baita El Salvadorren egindako landa lanean ere. Euskarazko edizioa Koldo Izagirrek moldatu du harreman sarrian egilearekin. 2017an, Migel Marmolen hamaika eta bat jaiotzak obrak Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak komikiak sortzeko emandako diru-laguntzetako bat jaso zuen.

Genres: Comics

208 pages, Hardcover

First published October 18, 2018

Reviews

[Iago · Rating 4 out of 5]

Me ha gustado mucho el dibujo de Dani Fano, me recuerda a Santiago Valenzuela. Por otro lado es muy grato leer comics acerca de países tan poco narrados como El Salvador.
También se nota el esfuerzo del autor por conservar la manera de comunicarse de las gentes de centro-américa, y como soy poco entendido me resultó curioso que se hable con un acento porteño en ciertos pasajes, no sé si tendrá que ver con Galeano todo esto.
Por lo demás, el libro se hace corto, para todo lo que hay que narrar que es una vida entera.
Sin duda me llamó mucho la atención y por eso lo adquirí. Si podéis leerlo en bibliotecas casi mejor.

[Miguel Poveda · Rating 5 out of 5]

Desconocía completamente de la vida y milagros (esto último es casi literal) del revolucionario salvadoreño Miguel Mármol. Su historia es la del movimiento de liberación de El Salvador en contra de las múltiples dictaduras, la opresión, la carencia de libertad, el caciquismo de los terratenientes... En los múltiples "nacimientos" de Mármol, salidos de la firme mano de Dani Fano, el lector recibe una lección de historia del siglo XX en Centroamérica que nos convendría tener presente.

[Juan Fuentes · Rating 4 out of 5]

3,5

Bien por el dibujo, fresco u muy eficaz, y también por las historias que cuenta, que aunque no son deslumbrantes nos hablan de justicia social.