سید جعفر پیشهوری در سال ۱۳۰۹ به جرم «قبول فرقه اشتراکی و تبلیغ آن» دستگیر شد و حدود ۱۰ سال را در زندانهای رضاشاه به سر برد. او با وقایع شهریور ۱۳۲۰ از زندان آزاد شد و بعدها رهبری فرقه دموکرات آذربایجان را برعهده داشت. در کتاب حاضر ابتدا متن بازجوییها و محاکمات و دفاعیات پیشهوری در دوران یاد شده به چاپ رسیده است و سپس یادداشتها و خاطرات او از دوران زندان آمده است.
پيشهوري از كمونيستهاي قديمي بود كه در دوران جنبش گيلان مقام « كميسر» يعني وزير داشت و بعدها دبير اول حزب كمونيست ايـران شد.»2
پيشهوري پس از بازگشت به تبريز، فرقهي دموكرات را در تبريز راه انداخت. وي بيانيهاي در سطح آذربايجان به نام مـردم آذربايجان منتشر كرد. وي به قصد خود مختاري يا جداسازي اين قطعه از ايـران، تشكيل انجمنهاي ايالتي و ولايتي و تدريس زبان تركي در مدارس و انتشار روزنامه به اين زبان را خواستار شد