Οι Μακεδονίες των άλλων: Το μαχαίρι της Ιστορίας και οι νομοτέλειες της Γεωγραφίας

by Σπύρος Καράβας

Πόσο "ανύπαρκτες" υπήρξαν οι Μακεδονίες των άλλων έως την καμπή του 1991 και τον εθνικιστικό παροξυσμό που ακολούθησε; Και εκεί όπου έκαναν την εμφάνισή τους, ποιό περιεχόμενο -γεωγραφικό, ιστορικό, διοικητικό ή "φυλετικό"- τους αποδιδόταν; Σε ανάλογα ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει η μελέτη του Σπύρου Καράβα, ιχνηλατώντας την προϊστορία της διαδεδομένης πεποίθησης περί της μίας και αποκλειστικά ελληνικής Μακεδονίας σε ό,τι θεωρείται πως έχει τροφοδοτήσει τη γενική παιδεία του εγγράμματου κοινού: στα σχολικά εγχειρίδια Ιστορίας και Γεωγραφίας, στις εγκυκλοπαίδειες και στη συναφή ελληνόγλωσση βιβλιογραφία των χρόνων 1912-1992.

Από το μικρό ανθολόγιο αναδεικνύεται ότι τα τεκμήρια αυτά, τα κείμενα και οι χάρτες, παρ' όλες τις αποσιωπήσεις και τις αντιφάσεις, είτε την ανιστορικότητα που σε πολλές περιπτώσεις καλλιεργούν, δίνουν χώρο στις "Μακεδονίες των άλλων". Αλλού θα πρέπει να αναζητηθούν η προέλευση και οι σκοπιμότητες για τις στρεβλώσεις, τις εμμονές και τα βαρίδια που εξακολουθούν να επιβιώνουν στις συλλογικές αντιλήψεις και νοοτροπίες.

199 pages, Paperback

First published November 22, 2018

About the author

Ο Σπύρος Καράβας γεννήθηκε στη Χίο το 1954. Σπούδασε ιστορία στο Πανεπιστήμιο Lyon 2 της Γαλλίας. Από το 1990 διδάσκει στο τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα και οι δημοσιεύσεις του επικεντρώνονται κυρίως στον ελληνικό αλυτρωτισμό, το μακεδονικό ζήτημα και την ιστοριογραφία του.

Reviews

[Ξενοφών · Rating 5 out of 5]

Ο καθηγητής Σπύρος Καράβας, με το βιβλίο του Οι Μακεδονίες των άλλων επιδιώκει μια πιο συστηματική αντιπαράθεση με το ανιστόρητο επιχείρημα και βασικό ιδεολόγημα της εθνικιστικής μυθολογίας στη σημερινή Ελλάδα που συνοψίζεται στο σύνθημα «η Μακεδονία είναι μια και είναι ελληνική». Ψάχνοντας στα σχολικά βιβλία της Ιστορίας και της Γεωγραφίας και σε βιβλιογραφία 80 χρόνων από το 1912 μέχρι και το 1992, ο συγγραφέας αναζητά τις αιτίες για τη βεβαιότητα μεγάλου μέρους της ελληνικής κοινωνίας πως η Μακεδονία είναι μόνο μία και αποκλειστικά ελληνική και δείχνει πως δημιουργήθηκε αυτό το εθνικό ιστόρημα που διατηρείται μέχρι και σήμερα για λόγους πολιτικών σκοπιμοτήτων.

Τα ιστορικά γεγονότα, όπως καταγράφηκαν ανά τις δεκαετίες και δημιούργησαν το «η Μακεδονία είναι μια και είναι ελληνική», μπορεί να ενοχλούν όσους θέλουν να διατηρούν τις εθνικιστικές εμμονές τους, όμως, επιστημονικά έργα όπως το παρόν επαναφέρουν τη συζήτηση στην πραγματικότητα με τεκμήρια και μακριά από την απολυτότητα της ιδεολογικά φανατισμένης μερίδας στο ευρύτερο πλαίσιο της ελληνικής κοινωνίας κατά το πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα.