Reddend zwemmen

by Rob van Essen

Het valt nog niet mee om je hoofd boven water te houden – je kunt hoogstens proberen jezelf aan je eigen haar omhoog te trekken. Dit is een van de belangrijkste conclusies die de hoofdpersoon uit deze roman trekt, als hij na een toevallig begonnen reis een baantje in een jeugdherberg krijgt aangeboden. Te midden van natgeregende bruiden, dorstige Twentse meisjes en interplanetaire ingezonden brieven probeert hij zich drijvend te houden. Dat valt nog niet mee: hoe langer hij erover nadenkt, hoe schimmiger het verschil tussen inzicht en waanzin, tussen de waarheid en de wartaal is. Even lijkt de hoofdpersoon – van wie de lezer inmiddels hartstochtelijk is gaan houden – vaste grond te voelen als hij terechtkomt in de Moeder Aller Polonaises, maar de grote vragen blijven hem kwellen. Vragen als: waarom ben ik niet gewoon thuisgebleven, en: wie is toch het vreemde maar bloedmooie meisje dat ’s nachts door de tuinen van de jeugdherberg dwaalt? Reddend zwemmen is met afstand het meest tragikomische verhaal van het jaar.

220 pages, Paperback

First published January 1, 1996

About the author

Rob van Essen (1963). Schrijver, vertaler, recensent Angelsaksische literatuur voor NRC Handelsblad.

Reviews

[Pepijn Stokdijk · Rating 4 out of 5]

Ik raak steeds meer gecharmeerd van het absurdisme en de humor van Van Essen. Reddend zwemmen bevat beide ten volste! Wederom een typisch verhaal voor Van Essen: en man gaat op pad en beleeft allerlei bijzondere avonturen. Waar gaat het nu over? Geen idee. Maakt dat uit? Nee, bij sommige werken maakt dat niks uit en is het gewoon heerlijk lezen.

[Axel · Rating 3 out of 5]

Dit is het tweede boek dat ik lees van Rob Van Essen. Net zoals bij het eerste boek dacht ik regelmatig: 'Waar gaat dit in godsnaam over?' Na een tijdje besefte ik dat dit juist de kracht is van deze auteur. Hij weet een leuk verhaal te schrijven dat eigenlijk nergens over gaat.

In 'Reddend zwemmen' stapt het hoofdpersonage uit de trein en loopt totdat hij bij een jeugdherberg terechtkomt. Hier maakt hij van alles (of niets) mee. Het boek is gevuld met leuke quotes en nietszeggende gebeurtenissen die je doen stilstaan bij het feit dat niet alles altijd even boeiend hoeft te zijn. Dat het leven soms niet zo boeiend is, maar daardoor niet minder aangenaam.

Net zoals 'Minneapolis' kwam het boek traag op gang, maar begint na een tijdje enorm te boeien."

[Martijn van Bruggen · Rating 3 out of 5]

Misschien wel het grappigste boek dat ik tot nu toe gelezen heb, maar verheffend is het niet. Vaak komt er aan het einde van zo'n soort verhaal opeens een onthulling die alle verwikkelingen in een ander perspectief zet (Catcher in the Rye, De geschiedenis van mijn seksualiteit), maar niet in dit debuut van Van Essen; wat ook wel z'n charme heeft.

[Patrick De Lusenet · Rating 4 out of 5]

Heerlijke verfrissende schrijfstijl!

[Taco Vink · Rating 5 out of 5]

Ja joh - toch wel weer eentje geprobeerd. besluiten heroverwegen. En deze Rob van Essen vind ik geweldig. Gaat helemaal nergens over en nergens naartoe. Maar nu wel leuk. Verveelde karakters over gemiste kansen en het missen van kansen. Lekker. Blijkt het Rob van Essen zijn eerste te zijn. Leuk ook om in deze editie (zoveel jarig jubileum) een nawoord van Rob van Essen met een inkijkje in proces te krijgen. Beste hoofdstuk.

[Jaimy · Rating 5 out of 5]

Wat ben ik dankbaar dat Rob van Essen boeken is gaan schrijven en ons meeneemt in zijn absurdistische werelden, werelden waarin ik wil blijven ronddwalen.

[Ferryvdhorst · Rating 4 out of 5]

"Je kan alleen maar houden van mensen die je wijzen op verbanden die jij zelf nog niet had ontdekt, en die je waarschijnlijk zonder hun hulp ook nooit ontdekt zou hebben." (Reddend Zwemmen, p. 31).

[John C. Boer · Rating 3 out of 5]

Omdat dit zijn debuut was (of eigenlijk: is) geef ik drie sterren. Het boek zou geen blijvende indruk op me hebben gemaakt als ik niet wist wat Van Essen in zijn later werk zoal vermag. Dan valt het gebrek aan richting op, het plotloze schrijven, de te lange episode in de jeugdherberg voordat hij op de bruiloft eindigt. Maar tegelijk zijn er al stukjes brille zichtbaar. Wie meer daarvan wil, leze een recenter boek van de auteur dezes.

[Lara Niekoop · Rating 2 out of 5]

Uuhm ja, ik heb hem uitgelezen, maar vond ‘t niet super. In het na-woord lees ik ook dat het eigenlijk een kort verhaal was en dat merkte je wel. Het ging niet echt ergens heen, maar de neurotische, licht manische hoofdpersoon vind ik wel erg goed geschreven. Ik vond ‘de goede zoon’ van Rob beter, maar dat is dan ook later in zijn carrière geschreven. Misschien had hij toen al wat meer ervaring.

[Tjibbe Wubbels · Rating 4 out of 5]

Reddend zwemmen is het debuut van Rob van Essen, nu eindelijk opnieuw uitgegeven. Het heeft niet de complexiteit van zijn latere romans, maar wel het typische Rob-van-Essen-gevoel. Het is geschreven als een bijna ongeremde gedachtestroom van de hoofdpersoon, met veel sprongen en zijpaden, humor en kwetsbaarheid. Ik dacht eraan wat quotes op te schrijven maar het zouden er gewoon te veel worden. Wat een bron, dit boek.

OK, eentje dan...op een  bruiloft

Ik keek om en zag de spreekstalmeester bij de bar staan met een glas bier in zijn hand. Hij veegde over zijn gezicht. Ik hoopte  dat hij elke nacht na gedane arbeid zachtjes vloekend naar huis reed om daar Dostojevsky te gaan lezen, maar waarschijnlijk was dat niet.

Wat een beeld!

Vooruit, nog een van dezelfde bruiloft, even later tijdens het geijkte alfabet

Q is van Quo Vadis, dat is de grote vraag, terwijl de kistenmaker fluitend naar het bos loopt met een scherpe zaag.

Levenswaarheden, schijnbaar moeiteloos uit de mouw geschud.

[Elco Van staveren · Rating 4 out of 5]

Wat leuk dat het debuut van mijn favoriete auteur opnieuw is uitgegeven. Mooi om te zien dat het al een 'echte Rob van Essen' is: een overzichtelijk decor met een aantal figuranten die op onverwachte plekken opduiken. En een blik in het hoofd van een hoofdrolspeler die doet denken aan de hoofdpersonen uit latere boeken. De verwarring en verwondering en soms herkenbare denkkronkels maakte het voor mij weer een boek om van te genieten. In het nawoord las ik dat Van Essen dit boek in de volgorde heeft geschreven zoals het gepubliceerd is, hij wist dus van tevoren niet waar het verhaal heen ging. Dat verklaart waarom het soms wat uit balans lijkt, zo is er relatief veel aandacht voor het beschrijven van de bruiloft. Maar wat mij beteft terecht, want dat stuk levert hilarische en voor iedereen herkenbare scenes op. De kracht van Rob van Essen zit in de details en de vaak (pijnlijke) herkenning van zijn observaties. Ik heb er weer van genoten en er op momenten hard op om gelachen.

[Mieke · Rating 3 out of 5]

Kort boek, leek nieuw maar was blijkbaar een heruitgave van een boek dat in 1996 verscheen. Het boek gaat eigenlijk niet echt ergens over: een drop-out belandt per ongeluk in een lege jeugdherberg, waar hij geen muurschildering maakt. Tussendoor is er een crush op een bijna-imaginair meisje. Maar het is zo vol humor geschreven dat ik het echt een plezier vond om te lezen.
Voorbeelden:
-"Generaties lang word je als zigeuner vervolg door oppassende burgers die wel in het bezit zijn van een vaste woon- en verblijfplaats, en als de dan begint te huilen maken ze daar meteen schilderijen van om hun onnozele interieurs mee vol te hangen."
- "Hij leek me inderdaad wel iemand die het nummer van het weerbericht uit zijn hoofd kende"
- "Een in vloeken gespecialiseerde liplezer had haar gemopper waarschijnlijk woord voor woord kunnen volgen"
- "Je had het homerische levensbevestigende gelach van de Griekse goden en je had het lachje van Steven. Daartussen lag een bodemloze oceaan waarin haaien zwommen die geen genade kenden."
Nu ben ik nog meer benieuwd naar "De goede zoon".

[Steven · Rating 3 out of 5]

Fan van Rob van Essen direct na het lezen van De Goede Zoon. Ik was dan ook benieuwd hoe zijn eerste roman zou bevallen van al bijna 30 jaar (!) geleden. Je vindt in deze roman de humor, het vervreemdende en een hoofdpersoon die niet goed weet wat te doen - alle elementen die het werk van Rob van Essen kenmerken. Nooit weet je waar je uitkomt, wat iets surrealistisch heeft.

Ook in dit boek blijft de uitkomst onvoorspelbaar, al gebeurt er niet bijster veel. Een jongeman gaat met de trein zonder een vaste bestemming en beland in een jeugdherberg. Veel speelt zich af in het hoofd van het personage.

Speciale lof voor de bruiloftscene waar het ‘alfabet’ werd voorgedragen:

‘A is van Appelscha, daar werd Loes geboren.’
Gelaten knikkend nam hij het applaus en boegeroep in ontvangst.
‘Daar lag ze met haar benen wijd in het koren!’ riep iemand achter in de zaal.

Drie sterren, omdat ik na het lezen van De Goede Zoon, en Ik Kom Hier Nog Op Terug (allebei 5 sterren) weet waar Rob van Essen toe in staat is.

[Marianne Steenvoorde · Rating 4 out of 5]

Bijna was ik meteen na de eerste zin van 'Reddend zwemmen' van Rob van Essen gestopt met dit boek. Mijn eerste indruk: quasi-grappig zonder veel inhoud. Dat laatste bleek wel te kloppen, maar het ongelooflijk 'spelen met de taal' maakte veel goed. Over een jongeman die zomaar ergens uit een trein stapt, in een jeugdherberg terecht komt, daar een baantje krijgt en op een bruiloft meegezogen wordt in een polonaise. Lijkt allemaal nogal doelloos en vergezocht en lang niet zo hilarisch als de flaptekst suggereert. Toch: één en al bijzondere zinnen ('grafteksten'), verrassende fantasieën bij de meest gewone voorvallen, en een continue stroom van ideeën voor gedichten, romans en 'verzonnen levens' voor alle personages. Bijzonder.

[Evelien Oskam · Rating 5 out of 5]

Wanneer lach je nog hardop tijdens het lezen van een boek. Nou, nu dus. Heerlijk verhaal wat niet echt ergens naar toe gaat.

Ook deze hoofdpersoon neemt (evenals die in De goede zoon) zijn eigen lot maar slecht in eigen hand. Maar hij heeft iets ontwapenends eerlijks en sympathieks waardoor je alles prima en begrijpelijk vindt wat hij doet (of beter gezegd, niet doet).

De bruiloftscènes zijn pijnlijk herkenbaar uit mijn plattelandse jeugd. (Wat wilt u doen? Ah leuk, nog een alfabet). Hoe ga ik al die spitsvondige woordgrappen onthouden om de volgende bruiloft door te komen.

[Jildou Tamminga · Rating 3 out of 5]

"Je had het triomfantelijke gelach van de duivel die door zijn verrekijker ziet hoe bij de hemelpoort weer een buslading zondaars de toegang wordt geweigerd, en je had het lachje van Steven. Daartussen lag een diepe kloof van vulkanisch gesteente waarover slangen gleden met giftanden zonder cariës. "

[Robert Lambregts · Rating 2 out of 5]

Op zich prettig geschreven, maar met weinig inhoud. Dit was een geinig boekje voor tussendoor, maar niet hoogstaand. Gelezen voor een challenge, dus had er ook niet te veel verwachtingen van. Las wel dat Rob van Essen betere boeken heeft geschreven, dus daar ga ik me eens in verdiepen.

[MoZaix · Rating 3 out of 5]

"'Je zal wel gedacht hebben hè toen je binnenkwam' Hij had gelijk, ik zal wel gedacht hebben, en niet alleen toen ik binnenkwam. Bij Het Laatste Oordeel hoeft het Opperwezen maar één blik op mij te werpen om vast te kunnen stellen: jij zult wel gedacht hebben."

[Archwood YIPPIE · Rating 4 out of 5]

Leuk boekje waarvan je in geen enkele mogelijkheid de volgende gebeurtenis in zijn volle glorie zou kunnen voorspellen. Altijd interessant hoe Rob karakters als levende mensen uitbeeld die nog eens heel interessant zijn om te lezen

[Timo · Rating 3 out of 5]

Geen cultroman voor mij. Te weinig gelachen...zit wel een soort humor in die 'close to the bone'is. Daarom de moeite waard om te lezen.

[Katrin · Rating 3 out of 5]

***(*)

[Agnes]

Ik kon er niet veel mee. Het nawoord vond ik het meest de moeite waard.

[Dimitri Verlinde · Rating 5 out of 5]

Dit is een uitzonderlijk goed boek

[Lotte · Rating 3 out of 5]

Erg grappig, maar ik was op een gegeven moment de verhaallijn een beetje kwijt.

[Charlotte · Rating 2 out of 5]

ik heb het uitgelezen, maar het was nou niet een boek dat mij greep. Dat terwijl de flaptekst en illustratie mij erg aansprak.

[Lex van Baar · Rating 1 out of 5]

Als je van een eindeloze aaneenschakeling van allerlei min of meer onsamenhangende gebeurtenissen en gedachten houdt, is dit boek misschien de moeite waard.
Ik las ‘t niet uit.

[Anita · Rating 3 out of 5]

Lykele Muus

[Jeroen Schwartz · Rating 4 out of 5]

Inclusief half puntje voor het nagerecht, Van Essens aan deze (tweede) druk toegevoegde nawoord. Verhaal is te grappig naar mijn smaak en toch niet zo wrang en hilarisch als favoriet Visser.

[Floris · Rating 5 out of 5]

Bijna niet te vatten, van de winter lag hier sneeuw.