What do you think?
Rate this book
Op vrije voeten? Sociale politiek in West-Europa
De verzorgingsstaat, tien jaar geleden nog een evidentie, is vandaag het onderwerp van een verhit debat. Wat hebben historici aan dit debat over sociale politiek toe te voegen? 'Pas door een inzicht in de continuïteit tussen tuchthuis en welzijnsinstellingen, tussen armenzorg en sociale zekerheid, tussen kermisverbod en vrijetijdsagogiek, kunnen we begrijpen waar het in de sociale politiek werkelijk om gaat.' Dat is het antwoord van C. Lis, H. Soly en D. Van Damme.. Ze verdedigen niet aleen een historische, maar ook een kritische benadering: een heleboel algemeen heersende opvattingen over sociale politiek werpen ze overboord.
Voor een periode van vijf eeuwen bestuderen ze de sociale politiek niet als een goed bedoelde bestrijding van de armoede, maar als een instrument waarmee de Westeuropese elites de sociale werkelijkheid beïnvloeden. Ze schetsen hoe er een proletariaat ontstaat: arbeiders die hun arbeid 'vrij' verkopen. Maar bewegen die zich daarom ook op vrije voeten? Of slaagt de sociale politiek van bovenaf erin hen te disciplineren en tot een geregeld arbeidsleger om te vormen?
Voor een periode van vijf eeuwen bestuderen ze de sociale politiek niet als een goed bedoelde bestrijding van de armoede, maar als een instrument waarmee de Westeuropese elites de sociale werkelijkheid beïnvloeden. Ze schetsen hoe er een proletariaat ontstaat: arbeiders die hun arbeid 'vrij' verkopen. Maar bewegen die zich daarom ook op vrije voeten? Of slaagt de sociale politiek van bovenaf erin hen te disciplineren en tot een geregeld arbeidsleger om te vormen?
240 pages, Unknown Binding
Published January 1, 1985
2 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
April 4, 2024
Non-fictieschrijvers zouden verplicht moeten worden elk jaar een storytellingseminarie te volgen op straffe van publicatieverbod. Het is jammer wanneer iemand jaren aan onderzoek in een boek propt, alsof het boterhammen in een te losse boterhamdoos zijn, om dan op het einde van de rit te beseffen dat alles een beetje overal gevlogen is en je nu préparé in je etui hebt.
Op vrije voeten? start sterk, met een oerdegelijke discussie over de concrete formaties die maatschappelijke verandering afdwingen. Teleologie is snert, structuralisme en theologie liggen ongemakkelijk dicht bij elkaar, functionalisme dwingt de onderzoeker dan wel actoren, motivaties en uitkomsten te verbinden maar is niet in staat de limieten van macht en invloed in te schatten. Lis, Soly en Van Damme eindigen bij een ontwijd materialisme dat zich niet expliciet beroept op Marx maar toch veel weg heeft van Lachmann of Timothy Mason.
Hierna volgt een weelde aan observaties van zeshonderd jaar onderklassen in Frankrijk, Engeland, de lage landen en Duitsland. Individuele stukken stimuleren: Vlaanderens stedelijke industrie had bijvoorbeeld nooit last van arbeidstekorten, en dus probeerden de autoriteiten de rurale bevolking zo veel mogelijk ter plekke te houden. Het Engelse landbouwkapitalisme bracht zo'n volksverhuizing wel teweeg en deed zo door veralgemening een fout structureel beeld over de opkomst van "het kapitalisme" ontstaan. Kroegen waren voor de bezitlozen in heel Europa wat de Kerk was voor gegoeden: een plek om te netwerken, aan zingeving te doen, zelfontplooiing. Of repressie ervan succes kende hing af van de verhouding tussen kerk en staat (alcoholtaksen waren een aanlokkelijk argument voor normalisering). "Self-help" als literatuur ontstond als een interventie vanuit de Britse middenklasse in de hoop de onderklassen ertoe te bewegen iets van hun leven te maken en geen energie te verspillen aan politieke organisatie. In sommige landen was "sociale politiek" in de eerste zin politieke staatsrepressie, in andere net een verworvenheid van onderuit, in nog andere een glijmiddel van de bedrijfselite.
En zo meer. Het is echter moeilijk om hier een rode draad uit te spinnen; de enige die de auteurs zich permitteren, als conclusie, is dat veralgemeningen nooit te vertrouwen zijn en elk land een andere context biedt. Nuttiger als naslagwerk dan als overzicht.
Op vrije voeten? start sterk, met een oerdegelijke discussie over de concrete formaties die maatschappelijke verandering afdwingen. Teleologie is snert, structuralisme en theologie liggen ongemakkelijk dicht bij elkaar, functionalisme dwingt de onderzoeker dan wel actoren, motivaties en uitkomsten te verbinden maar is niet in staat de limieten van macht en invloed in te schatten. Lis, Soly en Van Damme eindigen bij een ontwijd materialisme dat zich niet expliciet beroept op Marx maar toch veel weg heeft van Lachmann of Timothy Mason.
Hierna volgt een weelde aan observaties van zeshonderd jaar onderklassen in Frankrijk, Engeland, de lage landen en Duitsland. Individuele stukken stimuleren: Vlaanderens stedelijke industrie had bijvoorbeeld nooit last van arbeidstekorten, en dus probeerden de autoriteiten de rurale bevolking zo veel mogelijk ter plekke te houden. Het Engelse landbouwkapitalisme bracht zo'n volksverhuizing wel teweeg en deed zo door veralgemening een fout structureel beeld over de opkomst van "het kapitalisme" ontstaan. Kroegen waren voor de bezitlozen in heel Europa wat de Kerk was voor gegoeden: een plek om te netwerken, aan zingeving te doen, zelfontplooiing. Of repressie ervan succes kende hing af van de verhouding tussen kerk en staat (alcoholtaksen waren een aanlokkelijk argument voor normalisering). "Self-help" als literatuur ontstond als een interventie vanuit de Britse middenklasse in de hoop de onderklassen ertoe te bewegen iets van hun leven te maken en geen energie te verspillen aan politieke organisatie. In sommige landen was "sociale politiek" in de eerste zin politieke staatsrepressie, in andere net een verworvenheid van onderuit, in nog andere een glijmiddel van de bedrijfselite.
En zo meer. Het is echter moeilijk om hier een rode draad uit te spinnen; de enige die de auteurs zich permitteren, als conclusie, is dat veralgemeningen nooit te vertrouwen zijn en elk land een andere context biedt. Nuttiger als naslagwerk dan als overzicht.
Displaying 1 of 1 review